काठमाडौं । भारतको उडिसास्थित कलिंग इन्स्टिच्यूट अफ इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी (केआईआईटी) मा अर्की एक नेपाली विद्यार्थीको मृत्यु भएको छ । विश्वविद्यालयको छात्रावासमा नेपाली छात्रा मृत फेला परेकी हुन् ।
नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले विश्वविद्यालय प्रशासनलाई उद्धृत गर्दै एक नेपाली छात्रा मृत अवस्थामा फेला परेको पुष्टि गरेको छ ।
बारा जिल्लाको सिम्रौनगढकी छात्रा आजसाँझ केआईआईटीको छात्रावास ‘क्विन्स क्यासल–४’ (क्यूसी–४) को चौथो तलमा रहेको आफ्नै कोठामा मृत अवस्थामा फेला परेकी हुन् । विश्वविद्यालयले नेपाली दूतावासलाई दिएको जानकारी अनुसार अहिले प्रहरीले घटनास्थल नियन्त्रणमा लिएको छ ।
करिब साढे ७ बजे नियमित जाँचको क्रममा उनले ढोका नखोलेपछि बलपूर्वक भित्र पसेर हेर्दा उनी मृत भेटिएकी थिइन् । विश्वविद्यालयको इन्टरनेसनल रिलेसन डिपार्टमेन्टले दूतावसलाई प्रारम्भिक विवरण जानकारी गराएको छ । थप विवरण प्राप्त भएको छैन ।
गर्मी बिदा भएकाले धेरैजसो विद्यार्थी घर गएका थिए । पहिलो वर्षका विद्यार्थीको भने परीक्षा चलिरहेको छ । मृतक पनि बिटेक फस्र्ट इयरकै विद्यार्थी हुन् ।
यही विश्विवद्यालयमा अध्ययनरत रुपन्देहीकी प्रकृति लम्साल गत फागुन ४ मा छात्रावासमा मृत भेटिएकी थिइन् । सभार न्यूज पोलार
राकेश यादव,गाैर,१८ गते वैशाख ।
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी एमालेका केन्द्रिय सचिव गोकर्ण बिस्टले नेपाली जनताको शान्तिपूर्ण आन्दोलनले चिहानमा पुगी सकेको राज सस्था कुनै पनि हालतमा पुनर्जीवित हुन नसक्ने बताएका छन्।
२४० वर्ष शाहबंशीय साशन व्यवस्थालाई नेपाली जनताले बिस्थापित गरी सकेको हुदा पुनः फर्किन सकिने अवस्था नरहेको दावी गरे।
रौतहट जिल्लाको सदरमुकाम गौर स्थित नेकपा एमालेको पार्टी कार्यालयमा नेकपा एमाले गौर नगर कमिटिले आयोजना गरेको नेकपा एमाले गौर नगर कमिटिको ९ औ नगर अधिबेशनको उदघाटन समारोहमा प्रमुख अतिथिको रुपमा सम्बोधन गर्दै पूर्व मन्त्रि समेत रहेका बिस्टले गणतन्त्रको बिरुद्धमा लाग्ने कुनै पनि शक्तिलाई लोकतान्त्रिक शक्तिले शासक्त रुपमा प्रतिरक्षा गर्ने बताए।
नेपाली जनताको हित, लोकतन्त्र गणतन्त्रको रक्षा, बेरोजगारी समस्याको समाधान गरी रोजगारी सृजना, जनताको विकास समृद्धिको लागि नेकपा एमाले काम गरी रहेको बताउदै नेकपा एमालेको विकास देखेर चारै तिर बाट प्रहार भैरहेको उल्लेख गरे।
२०१५ सालको आम निर्वाचनमा रौतहटको चारै क्षेत्र बाट एमाले बिजयी भएको इतिहासलाई स्मरण गर्दै आगामी २०८४ मा पनि जिल्लाको सबै निर्बाचन क्षेत्र एमालेको झन्डा फहराउनु पर्ने अपेक्षा एमालेको रहेकोले संगठित भएर पार्टीमा लाग्नु पर्ने कार्यकर्ताहरुलाई आग्रह गरे।
नेकपा एमालेमा १५ बर्ष बसेर देशको प्रधानमन्त्री समेत बनिसकेका माधव कुमार नेपालले रौतहटको जनतालाई ठगी मात्र गरेको टिप्पणी गरे।
पटक पटक मत लिएर निर्वाचित भएका नेपालले रौतहटमा केहि विकास नगरेकोले अबको निर्वाचनमा जनताले बहिस्कार गर्ने समेत बिश्वास व्यक्त गरे। उनले चैत्र १५ मा भएको लुटपाट आगजानीको घटना संलग्न रहेकालाई सरकारले कानुनी दायारामा ल्याएर कडा कार्यवाही गर्न नेपाल सरकारलाई ध्यानकर्षण गराए।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी प्रति लक्षित गर्दै भने मुलधारको पार्टी बिरुद्ध च्याउ झै उम्रिएका पार्टी २ बर्ष नबित्दै कान्डै काण्डमा परि सके।
गरिव, दलित, अपाङ्ग, महिला, मजदुर किसानको समस्यालाई मध्य नजर गर्दै बर्तमान सरकार निशुल्क शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीको क्षेत्र अघि बढी रहेको अवस्थामा केहि विकास बिरोधी तत्वले बिना कारण सरकारको आलोचनामा लागी परेको जिकिर गरे।
एमालेको नेतृत्वमा मुलुक समृधि तर्फ अग्रसर भई रहेको दावी समेत गरे। पार्टीले मिसन २०८४ लाई सफल बनाउन अघि बढी रहेकोले पार्टी का कार्यकर्ताहरुले इमान्दारिता पुर्वक कार्य गर्न आग्रह गरे।
पार्टीको बिरुद्ध तथा जनताको भावना बिपरित कार्य गर्ने आफै समाप्त भएर जाने बताए
उदघाटन समारोहमा सम्बोधन गर्दै नेकपा एमालेका रौतहट जिल्ला इन्चार्ज अजय कुमार गुप्ताले माधव कुमार नेपाल जनतालाई पटक पटक ठगिदै आएको आरोप लगाए।
जनता संग मत लिएर निर्वाचित भएका नेता नेपालले रौतहटको दलित र मुस्लिम प्रति शिक्षाको बिषय लिएर गरेको अभद्र टिप्पणीको जवाव आगामी निर्वाचनमा पाउने बताए।
इन्चार्ज गुप्ताले रौतहटका जनताले माधव नेपाललाई लखेटिने समेत बताए। अधुरो पुल निर्माणको कार्य नेकपा एमालेको पहलमा सुचारु भएको दावी उहाको रहेको छ।
गौर नगरपालिकाका नगर प्रमुख शम्भु साहलाई लाल बकैया नदी बाट उत्खन्न गरिने माटोको प्रति लगाइएको कर फिर्ता लिन आग्रह समेत गर्दै जनभावना बिपरित काम नगर्न सुझाव समेत दिए।
उदघाटन सत्रमा नेकपा एमालेका केन्द्रिय सदस्य रेखा झा,केन्द्रिय लेखा आयोगका सदस्य राज किशोर प्रसाद यादव, केन्द्रिय सदस्य कुन्दन कुशवाहा, प्रदेश सांसद जय चन्द पटेल,मोहमद जैद आलम, प्रदेश कमिटि सदस्य श्याम सुन्दर पटेल, जिल्ला अध्यक्ष सचितानन्द साहले आ आफ्नो मन्तव्य राखेका थिए।
आरके श्रीवास्तव,राैतहट,१८ गते वैशाख ।
डिभिजन वन कार्यालय रौतहट प्रमुखकै मिलोमतोमा व्यापक वन फँडानी भएको आरोप लागेको छ । गत एक महिनामा रौतहटमा पाँच बिगाहाभन्दा बढी क्षेत्रफलको वनक्षेत्र पूर्णतः फँडानी भएको छ भने वनक्षेत्रमा हजाराँै रुख कटान गरिएका छन् ।
रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिकाको गैंडाटार क्षेत्रमा वन कार्यालयकै मिलोमतोमा व्यापक वन फँडानी भइरहेको वन जंगल संरक्षण अभियान नेपालका राष्ट्रिय संयोजक सुनिलकुमार यादवले आरोप लगाएका छन् । गत एक महिनाभन्दा केही समय अघिदेखि गैंडाटार वन क्षेत्रमा व्यापक रुख कटान भएको बताउँदै संयोजक यादवले पाँच बिघा जति क्षेत्रफलको वन सम्पूर्णतः फँडानी गरिएको आरोप पनि लगाएका छन् ।
डिभिजन वन कार्यालय रौतहटका डिभिजनल वन अधिकृत हेमन्त प्रसाद साहकै मिलोमतोमा गैंडाटारमा वन क्षेत्र फँडानी गरिएको र फँडानी भई खाली भएको जमिनमा वृक्षरोपण गरिएको आरोप संयोजक यादवको रहेको छ । घटनालाई ढाकछोप गर्न खाली जमिनमा वृक्षरोपण गरिएको संयोजक यादवको भनाइ छ ।
वन क्षेत्रको खाली जमिनलाई अतिक्रमणबाट जोगाउन वृक्षरोपण गरिएको डिभिजन वन कार्यालयले जनाएको थियो । तर वन अधिकृत साहकै मिलोमतोमा गैंडाटारका साथै अन्य वन क्षेत्रमा पनि व्यापक रुख कटानी भएको यादवको दाबी छ । मधेश प्रदेशका वन मन्त्रीलाई चुनौती दिँदै यादवले भने – रौतहटको वनमा भइरहेको व्यापक फँडानीको निरीक्षण गर्न म मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री र वन मन्त्रीलाई चुनौती दिन्छु ।
रौतहटको वन क्षेत्रमा भइरहेको व्यापक फँडानीमा मधेश प्रदेशको वन मन्त्रालय तथा वन मन्त्रीको पनि संलग्नता रहेको संयोजक यादवले आशंका व्यक्त गरेका छन् । रौतहटको वन क्षेत्रमा व्यापक मात्रामा भइरहेको फँडानी तथा रुख कटानको विषयमा वन मन्त्रालय, सरोकारवाला निकाय तथा वन मन्त्रीसमेतलाई जानकारी हुँदाहुँदै पनि घटनालाई आलटाल गर्ने र ढाकछोप गर्ने काम भइरहेको प्रति संयोजक यादवले आपत्ति जनाएका छन् ।
रौतहटका वन अधिकृत हेमन्त प्रसाद साहले विगतमा पनि वन क्षेत्र व्यापक फँडानी गरेर इतिहास कायम गरेको आरोप संयोजक यादवको रहेको छ । केही वर्षपहिले महोत्तरीमा वन प्रमुख हुँदा रम्तेल डाँडाको वन क्षेत्र फँडानी गरेको र सो आरोपमा साह निलम्बित समेत भएको संयोजक यादवको दाबी छ । निलम्बन फुकुवा भएपछि जिम्मेवारीमा आएका वन अधिकृत साहले अहिले पनि वन फँडानी गराइरहेको यादवको भनाइ छ ।
डिभिजन वन कार्यालय, वन अधिकृत साह र वन माफियाहरुको मिलोमतोमा वन क्षेत्रमा रुख कटान गरी साइकलमा रुख ढुवानी गर्नेहरुको संख्यामा वृद्धि भएको संयोजक यादवको भनाइ छ । वन क्षेत्रबाट साइकलमा काठ ढुवानी गर्नेहरुले एक हजारदेखि एक हजार पाँच सय रुपैयासम्म वन कर्मचारीलाई बुझाउने गरेको संयोजक यादवको आरोप रहेको छ ।
गैंडाटारमा पाँच बिघा वन क्षेत्रको रुख फँडानी गर्नेलाई वन अधिकृत साहकै संरक्षण रहेको गम्भीर आरोप संयोजक यादवले लगाएका छन् । अहिले पनि वन क्षेत्रमा रुख कटान भइरहेको बताउँदै संयोजक यादवले जंगलमा रुख काटेर माटो र पातपतिंगरले छोपेको तथा रुख काटेर खाली भएको जमिनलाई जोतेर मकै छरिएको पनि पाइएको बताएका छन् । वन कार्यालय र वन मन्त्रालयलाई सबै घटनाको जानकारी भएको तर सबै मिलेर ढाकछोप गरिरहेको आरोप यादवको छ । घटनालाई ढाकछोप गर्न वनसित सम्बन्धित सबै लागि परेको बताउँदै यादवले वन फँडानी र रुख कटानको विषयमा छानबिन गर्न पनि माग गरेका छन् । संयोजक यादवले भने – छानबिन गरेर कारबाही नगरे म अख्तियार जान्छु ।
यता डिभिजन वन कार्यालय राैतहटका प्रमुख हेमन्त साहले अतिक्रम भएको जग्गा आफूहरूले नियन्त्रणमा लिइसकेको बताए । बाहिर आएको कुरा गलत रहेको उनकाे भनाइ छ ।
बज्जिकाञ्चल संवाददाता,गाैर,१८ गते वैशाख ।
रौतहट जिल्लाको गौर नगरपालिकको नवौं नगर अधिवेशन भव्यताको साथ सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि नेकपा एमाले राष्ट्रिय सचिव एवं पूर्वमन्त्री गोकर्ण विष्टको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन भएको हो ।
जिल्ला इन्चार्जको रूपमा जिम्मेवारी पाएका अजय कुमार गुप्ताले पार्टीलाई मजबुत बनाउन दिनरात लागि परेको मेहनतकै कारण आज हजाराैं कार्यकर्ताको सहभागीतामा गौर नगर अधिवेशन सम्पन्न भएको हाे ।
ऐतिहासिक नवौं नगर अधिवेशन बाट सर्वसहमतले अध्यक्ष पदमा भैरव प्रसाद पटेल, उपाध्यक्ष भिखारी पटेल, सचिव रामविनोद सिंह, अन्य सदस्य र नगर लेखा समिति अध्यक्ष पदमा रामकृष्ण गुप्ता लगायत ५१ सदस्यीय कमिटी गठन भएको निर्वाचन संयोजक मिथिलेश कुमार झाले बताएका हुन् ।
आरके श्रीवास्तव,राैतहट,१८ गते वैशाख ।
लोकतान्त्रिक पत्रकार संघको महाेत्तरी जिल्ला संयोजकमा राजिव कुमार राय कुर्मीलाई मनोनयन गरिएको छ । संघको केन्द्रीय कार्य समितिले विधानअनुसार पत्रकार कुर्मीलाई महाेत्तरी संयोजकमा मनोनयन गरेको हो ।
नेपाल टेलिभिजन महाेत्तरीका संवाददाता एवम् नेपाल पत्रकार महासंघ महाेत्तरीका काेषाध्यक्ष समेत कार्यरत रहनु भएका पत्रकार कुर्मी विभिन्न मिडियामा पनि आबद्ध छन् । लामो समयदेखि पत्रकारिता पेसामा रहेका कुर्मी एफएम रेडियो, अनलाइन तथा छापा पत्रकारिता गरी पत्रकारिताका सबै क्षेत्रमा क्रियाशील छन् ।
महाेत्तरीमा उनकाे आफ्नो छुट्टै नाम पहिचान बनाइसकेका छन् ।
महाेत्तरीकाे गाैशाला १२ पडडिया निवासी कुर्मीकाे नेतृत्वमा लोकतान्त्रिक पत्रकार संघ महाेत्तरीले अलग्गै पहिचान बनाउने विश्वास गरिएको छ ।
संघका केन्द्रीय अध्यक्ष कामरेन्द्र वर्माले बिहीबार कुर्मीलाई जिल्ला संयोजकमा मनोनयन गरिएको जानकारी गराएका छन् । देश, मधेश, पत्रकार र पार्टीको हितमा साहको कार्यकाल उल्लेखनीय रहने विश्वास पनि संघले लिएको अध्यक्ष वर्माद्वारा हस्ताक्षरित मनोनयन पत्रमा उल्लेख गरिएको छ ।
हालसम्म लाेकतान्त्रिक पत्रकार संघकाे ४ वटा जिल्लामा जिल्ला संयाेजक मनाेनयन भइसकेकाे छ । बारामा बिनाेद कुमार प्रजापती,राैतहटमा राजु कुमार श्रीवास्तव,सर्लाहीमा राजीव कुमार साह जिल्ला संयाेजकमा चयन भइसकेका छन् ।
आरके श्रीवास्तव,राैतहट,१८ गते वैशाख ।
लाेकतान्त्रिक स्वास्थ्य व्यवसायी संघले ७ जनालाई केन्द्रीय सदस्यमा मनाेनयन गरेको छ । केन्द्रीय अध्यक्ष रामहरी तिवारीले एक पत्रजारी गरि विभिन्न जिल्लाबाट केन्द्रीय सदस्यमा मनाेनित हुनेहरूकाे नामावली सार्वजनिक गरेका हुन् ।
केन्द्रीय सदस्यमा मनाेनित हुनेहरूमा महाेत्तरीका माेतीलाल साह,विरेन्द्र महासेठ,धनुषाका भाेगेन्द्र साह,डा.अजित मिकरानी रहेका छन् । त्यस्तै सर्लाहीका गाैतम कुमार साह,सुनसरीका विजय यादव,र सिन्धुलीका नितेश चाैधरी रहेका छन् ।
लाेकतान्त्रिक स्वास्थ्य व्यवसायी संघकाे अन्तरिम विधान अनुसार वहाँहरू मनाेनयन गरिएको अध्यक्ष तिवारीले बताएका छन् । स्वास्थ्य व्यवसायीहरूकाे हितमा मनाेनित हुनेहरूकाे कार्यकाल उपलब्धिमूलक हने विश्वास लिइएको छ ।
बज्जिकाञ्चल संवाददाता,काठमाडौं,१८ गते वैशाख । २०८२
चेन्नई सुपर किङ्स इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) २०२५ को प्लेअफ दौडबाट बाहिरिएको छ। बुधबार पञ्जाब किङ्ससँग ४ विकेटले पराजित भएपछि चेन्नई ४ खेल अगावै प्रतियोगिताबाट लगभग बाहिरिएको हो।
यो सिजन चेन्नईका लागि निराशाजनक रह्यो। पञ्जाबसँगको हारपछि उसले १० खेलमा आठौं हार बेहोर्यो। पञ्जाबले भने छैटौं जित निकाल्दै अंकतालिकाको दोस्रो स्थानमा उक्लिएको छ।
चेन्नईका बलरमध्ये मथिसा पथिराना र खलील अहमदले २-२ विकेट लिँदा नूर अहमद र रविन्द्र जडेजाले १-१ विकेट लिए।
यसअघि टस हारेर ब्याटिङ थालेको चेन्नईले १९.२ ओभरमा सबै विकेट गुमाउँदै १९० रन बनायो। कुनै समय २०० रन नजिक देखिएको चेन्नई अन्त्यतिर लगातार विकेट गुमाउँदा ४ बल अगावै अलआउट भयो।
साम करानले सर्वाधिक ८८ रनको योगदान दिए भने डेवाल्ड ब्रेभिसले ३२, रविन्द्र जडेजाले १७ रन बनाए। १८औं ओभरमा करान आउट भएपछि क्रिजमा आएका एमएस धोनीले एक चौका र एक छक्का प्रहार गरे तर चहलको बलमा क्याचआउट भए।
त्यसपछि चहलले लगातार तीन विकेट लिँदै ह्याट्रिक पूरा गरे। उनले ४ ओभरमा २९ रन दिँदै ४ विकेट लिए। अर्शदीप सिंह र मार्को यानसेनले २-२ तथा हरप्रीत ब्रार र अजमतुल्लाह ओमरजाइले १-१ विकेट लिए।
जितसँगै पञ्जाब १० खेलमा १३ अंकसहित दोस्रो स्थानमा पुगेको छ। चेन्नई भने १० खेलमा ४ अंक मात्र जोड्दै अंकतालिकाको पुछारमा रहेको छ।
चक्र प्रसाद पोखरेल काठमाडौंः
अन्तर्राष्ट्रिय सम्पत्तिको रूपमा स्थापित समाज सुधारक, कवि, साहित्यकार महानन्द सापकोटाको वार्षिक जन्मजयन्ती भर्चुअल समारोह भव्यताले सम्पन्न गरिएको छ ।
गत शनिबार महानन्द सापकोटाको १२९ औं जन्मजयन्तीको अवसरमा अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज केन्द्र र जर्जिया च्याप्टरको संयुक्त आयोजनामा जुममार्फत विशेष कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।
अनेसास अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेको सभापतित्वमा सम्पन्न भएको उक्त कार्यक्रममा सापकोटाको साहित्यिक तथा समाजिक व्यक्तित्वमाथि चर्चा गरिएको थियो ।
कार्यक्रमा प्रमुख अतिथिको रुपमा प्राध्यापक डाक्टर खगेन्द्रप्रसाद लुइटेल रहेका थिए भने अतिथिमा पदम विश्वकर्मा, महेशप्रसाद आर्डी, तीर्थ अधिकारी, राहिनी शर्मा सापकोटा, लालगोपाल सुवेदी, रमेश दाहाललगायतका थुप्रै साहित्यकारहरुको उपस्थिति रहेको थियो । साथै महानन्द सापकोटाका परिवारका सदस्य महेश पर्साई, लुना सिटौला र डा सञ्जीव सापकोटाको समेत सहभागिता थियो ।
प्रत्येक वर्ष जस्तै अनेसास केन्द्र कार्यालय र यसको जर्जिया च्याप्टरले अप्रिल २६ मा शनिबार सापकोटाको विरासत, राष्ट्रप्रतिको योगदान र आजको समाजले उनका धेरै कार्यहरूबाट के कसरी लाभ उठाउन सकिन्छ भन्ने कुरा मनाउन उक्त कार्यक्रम आयोजना गरिएको अनेसासका अध्यक्ष सर्वज्ञ वाग्लेले बताए ।
नेपाली भाषा साहित्यलाई माथि उठाउनमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिने व्यक्ति हुन् महानन्द सापकोटा । उनले जीवनभर नेपाली भाषाको सेवा गरिरहे । शिक्षा र चेतनाले मात्रै राष्ट्रको विकास हुने कुरा उनले बुझेका थिए । उनका साहित्यले पनि मुलुकको मौलिक चिन्तन र राष्ट्रिय भावना बोलेका छन् । प्रकृति चित्रण, राष्ट्रप्रेम र समाज सुधार उनका मुख्य विषय हुन् । कुसंस्कार कुरीति, अन्धविश्वास, असमानता एवम् लैङ्गिक र जातीय विभेद बिरुद्ध उनी लागिरहे ।
नारी उत्थान र शोषित पीडितको पक्षमा उनी सधैँ लागिरहे । समाज सुधारका लागि पनि उनी अहोरात्र खटिइरहे । मान्छे मान्छेबिच अमानवीय भेदभाव वा छुवाछुत विरुद्ध पूर्वमा चेतना जगाउने काम महानन्दले गरे । उनी जातीय अन्यायको निडर समर्थक थिए । उनी जातीय भेदभावलाई घृणा गर्थे । उनले विद्यालय बनाए र समाजले तल्लो जात ठान्ने मानिसहरूलाई भर्ना दिए । यसले उच्च जात ठान्नेहरूलाई रिस उठायो । तर यसले उनलाई कुनै फरक पारेन । उनले तेह्रथुम, इलाम, झापा, धरान, धनकुटामा जहाँ जहाँ बसे, सबै ठाउँमा विद्यालय बनाए ।
वि.सं १९५३ वैशाख ३० गते इलामको इरौँटार गा.वि.स. देवानछापमा पिता रामचन्द्र सापकोटा र आमा सरस्वतीका तेस्रो सन्तानका रूपमा जन्मिएका महानन्द सापकोटाको न्वारनको नाम जगन्नाथ हो । कसै कसैले यज्ञनिधि पनि भन्ने गरेको पाइन्छ ।
महानन्द नेपाली आकाशको एक चम्किलो तारा हुन् । नेपाल सरकारले उनको सम्मानमा हुलाक टिकट जारी गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय ब्रह्माण्ड समाजले बुध ग्रहमा रहेको एउटा खाडललाई उनको नाममा सापकोटा खाडलको नाम दिएको छ ।
कार्यक्रममा स्वागत मन्तब्य राख्दै जर्जिया च्याप्टरका सचीव तीर्थ तिमल्सिनाले भने, ‘तत्कालीन समयमा नेपाली भाषा कम प्रयोगमा आउँथ्यो । संस्कृत र हिन्दी भाषाको बढी प्रभाव थियो । भाषाको मौलिकताका लागि झर्रो नेपाली भाषाको प्रयोगमा उनले सर्वप्रथम जोड दिएका हुन् । उनी भाषालाई सर्वमान्य बनाउन व्याकरण खुकुलो हुनुपर्छ भन्थे । आफ्नो भाषा, साहित्य र संस्कृतिप्रति जिउँदो जागरुकता ल्याउने उनी पहिलो नेपाली भाषाशास्त्री हुन् ।’
त्यसैगरी प्रमुख अतिथि प्रा.डा.खगेन्द्र प्रसाद लुइटेलले महानन्दको विषयमा बोल्दै ‘म यदि महानन्दको विषमा मात्र बोलौँ भने दुई घण्टाभन्दा धेरै बोल्न सक्छु तर आज मुख्य कुरा भन्दा महानन्द एक राम्रा कवि हुन् । उनले तत्कालीन समयमा नराम्रोसँग बिग्रिएको भाषा सुधार्नमा महत्त्वपूर्ण काम गरे । मैले उनको विषयमा धेरै वर्षअगाडि नै केही कुराहरु पुस्तकमै लेखेको छु । पढ्नका लागि उमेर घटाएर पढेका महानन्दले प्रशस्त मात्रामा स्वाध्ययन गरेको पाइन्छ । समानता र शिक्षाको विषयमा पनि महानन्दले ठूलो काम गरेका छन् ।
उनी जहाँजहाँ जान्थे, त्यहाँ त्यहाँ विद्यालय खोलेर सबै समुदायका मानिसहरुलाई पढ्न पर्छ भन्ने कुरा सिकाउँथे । पछिल्लो समय उनले पुर्याएको योगदानको चर्चा कम हुन थालेको छ । सरकारले केही गरिदेला वा अन्य सस्थाहरुले केही गरिदेलान् भनेर चुप लागेर नबसी महानन्दको विषयमा एउटा संयुक्त कृति निकाल्नुपर्छ, उनका दुर्लभ पाण्डुलिपि संरक्षण गर्नुपर्छ र त्यसैलाई धेरैको हातमा पुर्याउन पनि जरुरी हुन्छ । बहुमुखी प्रतिभाका धनी महानन्दको विचारलाई अहिलेका पुस्तासामु पुर्याउनु हाम्रो जिम्मेवारी पनि हो ।’
त्यसैगरी महानन्दका नाति महेश प्रसाईले महानन्दमा अटुट मात्रामा राष्ट्रप्रेम रहेको, अशिष्ट शब्दको प्रयोगलाई निरुत्साहित गर्ने गरेको बताए । साथै नेपाली भाषा, संस्कृति जोगाउन पूर्वी नेपालमा बसेर दलित समुदायले पढ्नलेख्न हुँदैन भन्ने गलत प्रचलनलाई हटाई उक्त समुदायका सदस्यलाई पढाउन सुरु गरेको योगदानको चर्चा गरे । महात्मागान्धीको विचारबाट प्रभावित सापकोटा राष्ट्र, राष्ट्रियता, भाषा र संस्कृतिको महत्त्वलाई आत्मसात गर्दै ठुला देशको प्रभावबाट मुक्त रहनुपर्छ भन्ने स्वाभिमानी विचारबाट अभिप्रेरित भएको कुरा बताए ।
त्यसैगरी साहित्यकार पदम विश्वकर्माले अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाजले पछिल्लो समय महानन्दको जन्मजयन्ती हरेक वर्ष मनाउन पाउँदा निकै खुसी लागेको बताए । साथै उनले हाल महानन्दको सालिक बनाउन पहल भैरहेको जानकारी दिए ।
सापकोटा कल्याण केन्द्रका अध्यक्ष रमाकान्त सापकोटाले सापकोटाहरुको वंशावली तयार पार्ने क्रममा शिक्षा र साहित्यका चौतारी महानन्द सापकोटा भनी अग्रभागमा राखिएको जानकारी दिए । उनले केन्द्रका ७ शाखाहरू रहने र महानन्दलाई केन्द्रका सबै शाखाहरूमा सापकोटा वंशावलीको रत्नको रूपमा समावेश गरिने बताए ।
कार्यक्रममा डा. सञ्जीव सापकोटाले यस कार्यक्रमको उद्देश्य महानन्दलाई उजागर गर्नु मात्र नभई उनको काम र योगदानले वर्तमान पुस्तालाई कसरी फाइदा पुर्याउँछ भन्ने बारेमा छलफल गर्नु पनि रहेको बताए । उनले नेपाली शब्द परिचयको पुनर्मुद्रण गर्नु, महानन्दमाथि वृत्तचित्र बनाउनु पर्ने विचार व्यक्त गरे ।
्
महानन्दकी नातिनी लुना सिटौलाले राष्ट्रिय व्यक्तित्व (महानन्द) सँग बिताएको बाल्यकालीन सम्झना ताजा रहेको बताइन् । महानन्दले तरकारीमा मसालेदार, मासुको रूपमा लौका मन पराउँथे । उनी सधैं पढ्ने र लेख्ने गर्थे । लेख्दा उनका हात काँप्थे । सिटौलाले उहाँको आत्मकथामा प्रकशित विचार सबै पुस्ताका लागि प्रेरणादायी रहेको बताइन् ।
वरिष्ठ साहित्यकार तथा अनेसासका संस्थापक अध्यक्ष मोहन सिटौलाले उनको साहित्यिक योगदानलाई अंग्रेजीमा अनुवाद गरिनुपर्ने बताए । साथै कार्यक्रमका अन्य वक्ताहरूले सापकोटाको सामाजिक न्याय, जातीय समानताको प्रवद्र्धनमा पुर्याएको योगदान तथा कविता र निबन्धात्मक कृतिमाथि चर्चा परिचर्चा गरे ।
राजिव कुमार राय,महाेत्तरी,१८ गते वैशाख ।
महाेत्तरी – अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवसको १३६ औं अवसरमा श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री शरत सिंह भण्डारीले स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण श्रमिक नेपालीहरूलाई शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ। मन्त्री भण्डारीले आज एक शुभकामना सन्देश जारी गर्दै श्रमिकहरूको अधिकार, सुरक्षाको प्रत्याभूति तथा वैदेशिक रोजगारीमा पारदर्शिता कायम गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो।
श्रम मन्त्रालयले वैदेशिक रोजगारीलाई मर्यादित, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको जानकारी मन्त्री भण्डारीले दिनुभयो। उहाँले आगामी दिनहरूमा वैदेशिक रोजगारका नयाँ गन्तव्य थप गर्दै प्रवासी श्रमिकहरूको समस्या समाधान गर्ने रणनीति अघि बढाइएको उल्लेख गर्नुभयो।
सन्देशमा मन्त्री भण्डारीले डिजिटल ट्र्याकिङ प्रणाली, डेस्क टु डेस्क सेवा, मोबाईल एप्लिकेसनमार्फत सेवा प्रवाह र श्रमिक कल्याण कोषलाई थप प्रभावकारी बनाउने योजना रहेको बताउनुभएको छ। वैदेशिक रोजगारका लागि तयार पारिएको ‘स्मार्ट नेपाल र स्मार्ट श्रमिक’ कार्यक्रमले दीर्घकालीन सुधार ल्याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
श्रमिकको अधिकार, सामाजिक न्याय र समावेशी समृद्धिका लागि सबैलाई एकजुट भएर अघि बढ्न मन्त्री भण्डारीले आह्वान गर्नुभएको छ।
