काठमाडौँ । चीनको मुन मिशन चन्द्रमाको सतहबाट माटो लिएर पृथ्वीमा पुगेको छ । योसँगै चन्द्रमाको अँध्यारो पक्षबाट नमूना ल्याउन सफल भएको पहिलो देश बनेको छ । चिनियाँ राष्ट्रिय अन्तरिक्ष प्रशासनको चाङ्गे–६ ल्यान्डर क्याप्सुलमा नमूना लिएर ५३ दिनपछि पृथ्वीमा फर्किएको हो ।

चीनले मे ३ तारिखमा चाङइ–६ मिसन प्रक्षेपण गरेको थियो । न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार यस अनुसन्धानको लक्ष्य चन्द्रमाको सबैभन्दा टाढाको भाग (जहाँ अँध्यारो छ) गएर नमूना सङ्कलन गरी पृथ्वीमा पठाउने थियो । चीनले सन् २०३० सम्ममा चन्द्रमामा मानिस पठाउने लक्ष्य राखेको छ । यो मिसन पनि त्यही लक्ष्यको हिस्सा हो ।

अहिलेसम्म चन्द्रमामा गएका सबै १० चन्द्र अभियानहरू नजिकैको भागमा मात्र पुगेका छन् । यसमा भारत र अमेरिका पनि परेका छन् । यस्तो अवस्थामा चीनले चन्द्रमाको टाढाको भागबाट नमूना ल्याएर अन्तरिक्ष दौडमा अमेरिकालाई कडा चुनौती दिएको छ ।

सीएनएनका अनुसार चाङ्गे–६ को रि-इन्ट्री मोड्युल चीनको उत्तरी भागमा अवतरण भएको थियो । यसपछि खोजी टोली केही मिनेटमै यस मोड्युलमा पुग्यो । चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले मिसन सफल भएको जानकारी दिए।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले यो मिसनको सफलता चीनको सपना साकार पार्न कोसेढुङ्गा साबित हुने बताएका छन् । यसबाट चीन अन्तरिक्ष शक्ति बन्ने नजिक पुगेको छ । मानव पठाउनका साथै चीनले सन् २०३० सम्ममा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अनुसन्धान आधार निर्माण गर्न चाहन्छ ।

अहिलेसम्मको अनुसन्धानले चन्द्रमाको यस भागमा बरफको रूपमा पानी रहेको सम्भावना देखाएको छ । अमेरिका पनि चन्द्रमाको यो भागमा आफ्नो बेस बनाउन चाहन्छ । रिपोर्टका अनुसार चाङ्गे–६ मिसनले चन्द्रमाको सतहबाट २ किलोग्राम माटो आफैं लिएर फर्केको छ ।

चन्द्रमाको सतहबाट नमूना सङ्कलन गर्न ड्रिल र रोबोटिक हातहरू प्रयोग गरिएको थियो । यसमार्फत चन्द्रमामा रहेको ४ अर्ब वर्ष पुरानो क्रेटरबाट माटो निकालिएको थियो । यसपछि नमूनालाई क्याप्सुलमा राखेर पुनः प्रवेश गर्ने गाडीमा सारिएको थियो ।

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले अब नमूनामा अनुसन्धान गर्नेछन् । यस अवधिमा चन्द्रमासँगै पृथ्वी र सौर्यमण्डलको निर्माणबारे अध्ययन गरिनेछ । चीनको अनुसन्धान पूरा भएपछि यसलाई अन्य देशसँग पनि बाँड्नेछ ।

चाङ्गे–६ मे ३ मा दक्षिणी ध्रुव-एटकेन बेसिनमा अवतरण भएको थियो । यो चन्द्रमाको तीन ठूला र सबैभन्दा प्रमुख भूमि भागहरू मध्ये एक हो । त्यसैले यसको वैज्ञानिक मूल्य धेरै उच्च छ । यस मिसनमा चीनले अन्य देशबाट पनि पेलोड लिएको थियो । जसमा पाकिस्तान, फ्रान्स, इटाली र युरोपेली स्पेस एजेन्सी सामेल थिए । यसको उद्देश्य यी देशहरूसँग अन्तरिक्ष सहयोग बढाउनु थियो ।

चन्द्रमाको टाढाको भाग कुन हो?

चन्द्रमाको टाढाको भाग त्यो भाग हो जुन पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा छ र कहिलेकाहीँ चन्द्रमाको अँध्यारो पक्ष भनिन्छ । यो किनभने यो भाग हामीलाई देखिने छैन र यसको बारेमा धेरै कम जानकारी छ।

चीनले सन् २००४ मा आफ्नो चन्द्रमा मिसन सुरु गरेको थियो । २००७ देखि, यसले पाँच रोबोटिक मिसनहरू सुरु गरेको छ । चाङ्गे-५ डिसेम्बर २०२० मा चन्द्रमामा अवतरण गरेको थियो । यस मिसन अन्तर्गत १७३१ ग्राम चन्द्रमाको चट्टान र माटो पृथ्वीमा ल्याउन सकिनेछ । यसलाई उपलब्धि मानिएको छ ।

यसअघि सन् २०१९ मा चन्द्रमाको सुदूर छेउमा गएको चीनको चाङए–४ मिसन पहिलो मिसन थियो । चन्द्रमाको अर्को छेउमा आफ्नो ल्यान्डर पठाउन सफल चीन एक मात्र देश हो।  युटु २ नामको चाङए ४ मिसनको रोभर संसारकै सबैभन्दा ठूलो रोभर हो । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । एनभिडियाको शेयर मूल्य मंगलबार अहिलेसम्मकै उच्चमा पुगेपछि विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी बनेको छ ।

एनभिडियाको स्टक ३.५ प्रतिशतले बढेर १३६ डलर पुगेको छ । यसपछि एनभिडिया माइक्रोसफ्टलाई उछिन्दै विश्वको सबैभन्दा बढी मुल्यवान कम्पनि बनेको हो ।

यो महिनाको सुरुमा एनभिडिया एप्पललाई उछिनेको थियो ।

एनभिडियाले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) सफ्टवेयरको लागि आवश्यक कम्प्युटर चिपहरू बनाउँछ, र यसका उत्पादनहरूको मागले पछिल्ला केही वर्षहरूमा यसको बिक्री र नाफा बढाएको छ । धेरै लगानीकर्ताहरूले यसको आम्दानी अझ बढ्न सक्ने विश्वास गर्छन्, जसले गर्दा यसको शेयर मूल्य बढेको छ, यद्यपि केहीले यसको आकाश-उच्च मूल्याङ्कनमा प्रश्न उठाएका छन् ।

मंगलबारको शेयर मूल्य बढेपछि ३.३४ ट्रीलियन डलर पुगेको छ । यस वर्षको सुरुदेखि कम्पनीको मूल्य लगभग दोब्बर भएको छ ।

आठ वर्ष पहिले, स्टक यसको हालको मूल्यको एक प्रतिशत भन्दा कम मूल्यवान थियो । एआई विकासकर्ताहरू बीच प्रतिस्पर्धा बढेपछि अहिले यो विश्वको मुल्यवान कम्पनि बन्न सफल भएको छ । माइक्रोसफ्ट, गुगल-मालिक अल्फाबेट, मेटा र एप्पल जस्ता स्थापित कम्पनिहरु एआइको प्रतिष्पर्धामा आइरहेका बेला यसको फाइदा एनभिडियाले लिएको छ, जसले एआई चिप बजारको विशाल बजार ओगटेको छ ।

एनभिडियाको बिक्री र नाफाको तथ्याङ्कले हालका वर्षहरूमा धेरै विश्लेषकहरूको अपेक्षाहरू पार गरेको छ । गत मेमा, वित्तीय परिणामहरूको पछिल्लो सेट प्रकाशित भएपछि, क्विल्टर चेभियोट टेक्नोलोजी विश्लेषक बेन ब्यारिङ्गरले एनभिडियाले फेरि एक पटक धेरै उच्च बाधा हटाएको टिप्पणी गरेको थियो ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । मोबाइल टेक्नोलोजीको आधारभूत ज्ञान भएका सबैलाई थाहा छ कि प्रत्येक मोबाइल फोनको एक युनिक नम्बर हुन्छ जसलाई आइएमइआइ (IMEI) नम्बर भनिन्छ । फोन हराए वा चोरी भएमा यो नम्बर खोजिन्छ । त्यसैको सहयोगले कैयौं पटक प्रहरीले चोरलाई पनि समात्छ । यद्यपि प्रत्येक मोबाइल फोनको आइएमइआई नम्बर फरक हुन्छ, तर हामी प्राय: यो विशेष नम्बर क्लोन वा परिवर्तन भएको बारे सुन्छौं ।

बंगलादेशको मोबाइल फोन अपरेटर रोबीका प्रमुख कर्पोरेट तथा नियामक अधिकारी शाहिद आलमको बयानले सबैलाई चकित बनाएको छ । गत बिहीबार राजधानी ढाकास्थित दूरसञ्चार निर्देशनालयमा आयोजित एक सेमिनारमा उनले बंगलादेशमा एउटै आइएमइआइ नम्बरका डेढलाख भन्दा बढी फोन प्रयोग भइरहेको बताएर सबैलाई चकित बनाए ।
सेमिनारमा उनले भने, ‘बंगलादेशमा एउटै आईएमईआई नम्बरका डेढ लाखभन्दा बढी मोबाइल फोनहरू प्रयोग भइरहेका छन् । ती सबै फोन नक्कली हुन् ।’ यद्यपि नक्कली मोबाइल फोनको संख्या १.५ लाखभन्दा कम हुनसक्ने बताइएको छ ।

उनले भने, ‘केही वर्षदेखि एउटै अपरेटरको नेटवर्कमा आठ लाख मोबाइल एउटै आईएमईआई कोडमा काम गरिरहेका थिए ।’ तर यो खुलासापछि एउटै आइएमइआइ नम्बरका यति धेरै फोन कसरी सँगै काम गरिरहेका छन् भन्ने प्रश्न उठेको छ ।

आइएमइआई भनेको के हो ?

आइएमइआइ इन्फोका अनुसार इन्टरनेशनल मोबाइल इक्विपमेन्ट आइडेन्टिटी (IMEI) १५ अंकको नम्बर हो । यो नम्बर मोबाइल ह्यान्डसेट निर्माण गर्दा प्रोग्राम गरिएको हुन्छ । तर कतिपय अवस्थामा यो संख्या १७ अंकको पनि हुन सक्छ । वास्तवमा यो नम्बर मोबाइल ह्यान्डसेटको परिचय हो । यो नम्बरले यो ह्यान्डसेट कुन कारखानामा बनेको र कुन क्षेत्रमा प्रयोग भइरहेको छ भन्ने देखाउँछ ।

आईएमईआई नम्बरमा फोनको युनिक सिरियल नम्बर पनि हुन्छ । यसको साथमा एउटा नम्बर छ जसद्वारा सम्पूर्ण नम्बर पहिचान गर्न सकिन्छ । ग्लोबल सिस्टम फर मोबाइल कम्युनिकेसन (जीएसएम) मोबाइल नम्बरमा एउटै आईएमईआई नम्बर हुने र सजिलै पहिचान गर्न सकिने गरी डिजाइन गरिएको हो ।

यदि फोन हराए वा चोरी भयो भने, यसलाई पत्ता लगाउन आइएमइआइ नम्बर प्रयोग गरिन्छ । यसबाहेक नयाँ फोन खरिद गर्दा आइएमईआई नम्बरको सहयोगमा मोबाइल फोन पहिले प्रयोग नगरेको थाहा पाउन सकिन्छ । यदि तपाईंले आफ्नो फोनमा *#06# डायल गर्नुभयो भने, तपाईंले आफ्नो मोबाइल फोनको IMEI नम्बर थाहा पाउनुहुनेछ ।
यदि तपाईं IMEI.info वेबसाइटमा जानुभयो भने, नम्बर थिच्नुहोस् र चेक बटन थिच्नुहोस्, त्यसपछि अर्को पृष्ठमा तपाईंले फोनसँग सम्बन्धित जानकारी देख्नुहुनेछ।

आइएमइआई ठगी कसरी हुन्छ?

आइएमइआइ नम्बर परिवर्तन गर्दा सामान्यतया मान्य नम्बर क्लोन गर्नु पर्छ । मोबाइल फोनको मामलामा प्रायः दुई प्रकारको क्लोनिङ गरिन्छ । एउटा सिम क्लोनिङ र अर्को आइएमइआइ क्लोनिङ हो । ढाका विश्वविद्यालयको इन्स्टिच्युट अफ इन्फर्मेशन टेक्नोलोजीका निर्देशकले बीबीसी बंगलालाई फोनको परिचय नक्कल गर्न सकिने बताए । यद्यपि आम मानिसले सजिलै गर्न सक्दैनन् । यसमा धेरै प्राविधिक चरणहरू संलग्न छन्। भर्खरै ढाकामा नक्कली ह्यान्डसेट बनाउने केही अवैध कारखानामा छापा मारेको थियो।

ढाका महानगरीय प्रहरी साइबर र विशेष अपराध विभागले अगस्ट २०२० मा सामसुङ र नोकिया फोनको नक्कल गरेर ह्यान्डसेटहरू बनाउने एउटा नक्कली कारखाना फेला फारेको थियो । यहाँ बनाइएका फोनहरुको आइएमइआइ स्पुफिङ बटन वा फिचर फोनहरूमा धेरै सामान्य छ । यो स्मार्ट फोनहरूमा कम सामान्य छ । विज्ञहरूले फोन पहिचान नम्बरहरूको ठूलो संख्या मिलाउन अन्य सम्भावित तरिकाहरू छन् ।

अवैध रूपमा बाहिरबाट आउने अज्ञात वा बेनामी ब्रान्डका ह्यान्डसेटहरू यसरी उत्पादन गर्न सकिन्छ । पूर्वनिर्धारित रूपमा उही आइएमइआइ नम्बर प्रयोग गरिन्छ । विदेशी कम्पनीबाट पार्टपुर्जा खरिद गरिएको हो भने त्यस्ता सफ्टवेयर वा आवश्यक उपकरण उपलब्ध गराएको हुनसक्ने विज्ञहरु बताउछन् । मूल फोनको एउटै आईएमईआई नम्बरको आईएमईआई डाटाबेसबाट क्लोन गरियो भने ह्यान्डसेटको जानकारी डाटाबेसमा उपलब्ध हुनेछ ।

यसलाई रोक्न कानूनी कारबाही र दोस्रो, प्राविधिक चरणहरू रहेका छन् । एक पटक फोन प्रयोगकर्ताको हातमा पुगेपछि प्राविधिक उपायहरूले खासै काम नलाग्ने हुनाले कानुनी कारबाही गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ ।

यो किन गरिन्छ?

आजको समयमा, मोबाइल फोन ट्र्याकिङ प्राय: अपराधी पत्ता लगाउन प्रयोग गरिन्छ । जुनसुकै अपरेटरको टावरमा जडान भएको मोबाइल फोनको आईएमईआई अपरेटर कम्पनीले थाहा पाउन सक्ने हुन्छ । तर एउटै आइएमइआइ नम्बर भएका धेरै ह्यान्डसेट भएमा कुनै खास ह्यान्डसेट ट्रेस गर्न गाह्रो हुन्छ । यस केसमा वास्तविक अपराधी पहिचान गर्न धेरै गाह्रो हुन्छ । परिणाम स्वरूप, फोन ट्र्याकिङको सट्टा अन्य रणनीतिहरू अपनाउनुपर्छ ।

जीएसएम संघले प्रत्येक आइएमइआइ को लागि रोयल्टी तिर्नुपर्छ । त्यो रोयल्टीबाट बच्नको लागि, एक देशका निर्माताहरूले एकल आइएमइआइ नम्बरमा लाखौं ह्यान्डसेटहरू उत्पादन गर्ने गरेको बताइएको छ । मूल फोनको एउटै आईएमईआई नम्बरको आईएमईआई डाटाबेसबाट क्लोन गरियो भने ह्यान्डसेटको जानकारी डाटाबेसमा उपलब्ध हुनेछ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ ।

रिलायन्स जियोले स्याटेलाइट मार्फत इन्टरनेट सेवा प्रदान गर्ने भारतको पहिलो टेलिकम कम्पनी बन्ने तयारी गरेको छ । जियोले गिगाबिट फाइबर इन्टरनेट उपलब्ध गराउन स्वीकृति पाएसँगै सेटेलाइटबाट इन्टरनेट उपलब्ध गराउने भारतको पहिलो कम्पनि बन्ने तयारीमा रहेको छ ।

रिलायन्स इन्डस्ट्रिजको जियो प्लेटफर्मले स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवाको लागि युरोपको लक्जेम्बर्गको कम्पनी एसईएससँग साझेदारी गरेको थियो। यो संयुक्त उद्यमको नाम ‘अर्बिट कनेक्ट इन्डिया’ राखिएको छ ।

रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार संयुक्त उद्यमलाई भारतीय राष्ट्रिय अन्तरिक्ष प्रवर्द्धन र प्राधिकरण केन्द्र (इन-स्पेस) ले भारतीय वायुक्षेत्रमा उपग्रहहरू सञ्चालन गर्न अनुमति दिएको छ । अर्बिट कनेक्ट इन्डियालाई अप्रिल र जुनमा नै तीन प्रकारका स्वीकृति दिइएको थियो तर सञ्चालन सुरु गर्न देशको दूरसञ्चार विभागबाट थप स्वीकृति लिनुपर्नेछ ।

अर्बिट कनेक्ट इण्डियाले भारतीय अन्तरिक्ष प्राधिकरणबाट यी स्वीकृतिहरू प्राप्त गरेको छ । अहिले विश्वमा अमेजनदेखि एलन मस्कको स्टारलिंक जस्ता कम्पनीहरूले भारतमा स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवाहरू सुरु गर्ने अनुमतिको लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् ।

प्रतिवेदन अनुसार इन स्पेसका अध्यक्ष पवन गोयन्काले अर्को कम्पनी इनमारसाटले भारतमा उच्च गतिको स्याटेलाइटमा आधारित इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराउन स्याटेलाइट सञ्चालन गर्न स्वीकृति पाएको बताए । योसँगै एलोन मस्कको स्टारलिंक र अमेजनको कुइपरले पनि अनुमोदनका लागि आवेदन दिएका छन् । सेवाहरूको लागि इन-स्पेसबाट स्वीकृति पनि आवश्यक छ ।

साटकम सेवा प्रदायकहरूलाई पनि स्वायत्त अन्तरिक्ष नियामक भारतीय अन्तरिक्ष नियामक भारतबाट स्वीकृति चाहिन्छ । यसपछि कम्पनीहरूले डिओटीबाट स्पेक्ट्रम बाँडफाँडको लागि कुर्नु पर्नेछ ।

सरकारले देशमा स्याटेलाइट सेवाहरूको लागि स्पेक्ट्रम वा रेडियो फ्रिक्वेन्सीहरू कसरी आवंटित गर्ने भन्ने बारे भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणबाट सिफारिसहरू पर्खिरहेको छ । यद्यपि, ट्राईले नयाँ अध्यक्ष नपाएसम्म सिफारिसहरू आउने सम्भावना छैन।

स्टारलिङ्कको काम दुर्गम क्षेत्रहरूलाई स्याटेलाइटमार्फत द्रुत इन्टरनेट जडान गर्ने हो । यसमा कम्पनीले राउटर, पावर सप्लाई, केबल र माउन्टिङ ट्राइपड समावेश गर्ने किट उपलब्ध गराएको छ । उच्च गतिको इन्टरनेटको लागि, डिश खुला आकाशमुनि राखिने गरिन्छ । स्टारलिंकको एप आईओएस र एन्ड्रोइडमा उपलब्ध छ, जसले सेटअपदेखि सबै कुरा निगरानी गर्छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । चीनले गत महिना मे ३ तारिखमा चाङइ–६ मुन ल्यान्डर प्रक्षेपण गरेको थियो । अब यो मुन ल्यान्डरले चन्द्रमाको अँध्यारो भागबाट माटो निकाल्न सफल भएको छ । यो जानकारी चिनियाँ अन्तरिक्ष मिसनले दिएको हो ।

चीन यस्तो गर्ने विश्वको पहिलो देश बनेको छ। चन्द्रमाको दक्षिणी भागबाट माटोको नमूनाहरू सङ्कलन गर्न, चन्द्रमा ल्यान्डरमा ड्रिल र खन्न र त्यसपछि भग्नावशेष उठाउन मेकानिकल हात स्थापना गरिएको थियो ।

चीनको अन्तरिक्ष एजेन्सी नेशनल स्पेस एडमिनिस्ट्रेशनले यो नमूनाको विश्लेषण गरेर अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूले चन्द्रमा, पृथ्वी र सौर्यमण्डलको निर्माण र विकाससँग सम्बन्धित सुराग प्राप्त गर्न सक्ने बताएको छ। यो डाटा चीनको आगामी चन्द्रमा मिसनहरूमा पनि प्रयोग गरिनेछ ।

चन्द्रमाबाट माटो सङ्कलन गरेपछि चाङ्गे–६ ले पहिलो पटक चन्द्रमाको दक्षिणी भागमा चिनियाँ झण्डा फहराएको छ । चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अब आफ्नो मिसन पूरा गरेर मुन ल्यान्डर चाङ्गे–६ फर्कदैछ ।

चिनियाँ समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाले चिनियाँ अन्तरिक्ष एजेन्सीलाई उद्धृत गर्दै चन्द्रमाबाट चाङए–६ उडेको बताएको छ । अब चाङए–६ हाल चन्द्रमाको कक्षमा प्रवेश गरेको छ । योजना अनुसार चाङ्गे–६ जुन २५ मा चीनको भित्री मङ्गोलिया क्षेत्रको मरुभूमिमा अवतरण हुनेछ ।

यसलाई चीनको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कठिन चन्द्रमा मिसन भनिएको छ । यदि चिनियाँ चन्द्रमा ल्यान्डर जुन २५ मा पृथ्वीमा सफलतापूर्वक अवतरण गर्न सफल भयो भने यो चीनका साथै सम्पूर्ण मानव जातिको लागि ठूलो उपलब्धि हुनेछ। यसअघि गत आइतबार बिहान चाङ्गे–६ ले चन्द्रमाको अँध्यारो भाग एटकेन बेसिनमा सफल अवतरण गरेको थियो ।

चन्द्रमाको यो भागमा अवतरण गर्न अन्य भागहरू भन्दा धेरै गाह्रो छ। यसको कारण यो हो कि चन्द्रमाको यो भाग अँध्यारो छ र यो कफ हो । जसका कारण सञ्चारमा कठिनाई हुने र अवतरणमा समेत कठिनाई हुने गरेको छ ।

चीनले सन् २०३० सम्ममा चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने लक्ष्य राखेको छ । चीनले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अनुसन्धान केन्द्र बनाउन चाहन्छ । विज्ञहरुका अनुसार चाङ्गे–६ ल्यान्डरले ल्याएको नमूनाले चन्द्रमा, पृथ्वी र सौर्यमण्डलको निर्माण र विकाससँग सम्बन्धित सुराग दिनेछ । यो डाटा चीनको आगामी चन्द्रमा मिसनहरूमा प्रयोग गरिनेछ।

सन् २०२० मा चीनको चाङइ–५ पनि चन्द्रमाबाट १.७ किलोग्राम नमूना लिएर फर्किएको थियो । यद्यपि, यी नमूनाहरू चन्द्रमा नजिकैको ओशनस प्रोसेलारमबाट लिइएका थिए। चीनले थप ३ वटा चन्द्र मिशनको तयारी गरिरहेको छ । यसको माध्यमबाट चन्द्रमामा पानी पत्ता लगाइने छ र स्थायी आधार निर्माण गरिनेछ।

चीनले सन् २०३० सम्ममा चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने योजना बनाएको छ । जसका कारण विश्वमा फेरी अन्तरिक्ष दौड सुरु भएको छ । अमेरिकाले नासाको आर्टेमिस–३ मिसन अन्तर्गत सन् २०२६ सम्ममा चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने प्रयास पनि गरिरहेको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौं- आगामी तीन दिनसम्म देशभरको तापक्रम बढ्ने चेतावनी जल तथा मौसम विज्ञान विभाग मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले दिएको छ।

विगत केही दिनयता तराईका जिल्लामा तातो हावा चलिरहेको थियो। यो क्रम अब जेठ १८ गतेसम्म जारी रहने महाशाखाले जनाएको छ।

सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भू-भागका केही स्थानहरूमा विगत केही दिनदेखि अधिकतम् तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस वा सो भन्दा बढी मापन गरिएको छ।

यो क्रम मधेश, पूर्वी तराईलगायतमा जारी रहने महाशाखाले जनाएको छ। तराईमा अहिले अधिकतम् ३८ देखि ४० डिग्रीसम्म तापक्रम मापन गरिएको छ।

तराईका भू-भागमा अत्यधिक गर्मीको सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।

गर्मीका कारण थकाई लाग्ने, कमजोरी हुने, बढी तिर्खा लाग्ने, टाउको दुख्ने, खुट्टा बाउँडिने, चक्कर आउने, बेहोस हुने, मांसपेशीहरू दुख्ने, बान्तालगायत हुनसक्ने देखिएको महाशाखाले जनाएको छ।

तातो हावा तथा तातो लहरबाट बच्न बढी गर्मीको समयमा घरभित्र अर्थात् चिसो स्थानमा रहने, बाहिरी वातावरणमा बढी नजाने,  हल्का लुगा लगाउने, सुती कपडा लगाउने, बाहिर निस्कँदा टाउको छोप्ने, टोपी लगाउने, नियमित पानी तथा झोल पदार्थ (जुस, सर्वत, आदि) प्रशस्त मात्रामा पिउने र स्वास्थ्यमा समस्या भएमा स्वास्थ्यकर्मीसँग नियमित सम्पर्कमा रही थप सल्लाह सुझाव लिन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । टोकियोमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय प्राविधिक कार्यक्रममा पहिलो पटक फ्लाइङ कार डेब्यु गरिएको हो । सहरको कोटो वार्डमा रहेको टोकियो बिग साइट कन्भेन्सन सेन्टरबाहिर रहेको पार्किङमा पाइलटसँग कार १० मिटरसम्म उडेको थियो ।

कारको नाम ‘हेक्सा’ हो, जसलाई अमेरिकी कम्पनी लिफ्ट एयरक्राफ्ट इन्कले विकास गरेको हो ।

हेक्साको शीर्षमा १८ प्रोपेलरहरू स्थापित छन् । यो ४.५ मिटर चौडा, २.६ मिटर अग्लो र करिब १९६ किलोग्राम तौल छ । यो सिंगल सिट कार हो, जुन जमिन र पानी दुवैमा अवतरण गर्न सक्छ । भारतमा पनि महिन्द्रा र मारुती सुजुकीसहित तीन कम्पनीले विद्युतीय उडान गर्ने कारमा काम गरिरहेका छन् ।

त्यस्तै चिनियाँ कम्पनि एक्सपेंग ऐरो एचटीले आफ्नो उडान कार सिइएस-२०२४ मा प्रस्तुत गरेको थियो । यो २०२५ मा ठूलो मात्रामा उत्पादन हुनेछ । पूर्ण रूपमा विद्युतीय पाइलट गरिएको विमान ठाडो टेकअफ/अल्यान्डिङ र कम उचाइमा उडान गर्न सक्षम छ । यसमा म्यानुअल र स्वचालित उडान मोडहरू रहेका छन् ।

त्यस्तै हुन्डाईको उन्नत एयर मोबिलिटी कम्पनी सुपरनलले आफ्नो इलेक्ट्रिक फ्लाइङ ट्याक्सी सिइएस-२०२४ मा अनावरण गरेको छ । एस-४२ एक विद्युतीय ठाडो टेकअफ र ल्यान्डिङ सवारी साधन हो । यो १ हजार ५ सय फिटको उचाइमा १२० माइल प्रतिघण्टाको गतिमा उड्न सक्नेछ ।

यो ५०-६० किमीको यात्राको लागी डिजाइन गरिएको छ । यसमा ८ टिल्टिङ रोटरहरू र एक वितरित इलेक्ट्रिक प्रोपल्सन प्रणाली छ । सुपरनाभलले २०२८ मा आधिकारिक रूपमा गाडी लन्च गर्ने योजना बनाएको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अन्तरिक्ष यात्रा गर्ने सबैको सपना हुन्छ । तर त्यस्ता भाग्यमानी मान्छे कमै हुन्छन् जसको सपना पूरा हुन्छ । तर, अब केहीको यो सपना पूरा हुन लागेको छ । ब्लू ओरिजिनले लगभग दुई वर्षपछि अमेरिकी समू अनुसार आइतबार बिहान साढे ८ बजे ६ जनालाई अन्तरिक्षमा पठाउने भएको छ । सन् २०२२ मा यसको एउटा रकेट दुर्घटना भयो, त्यसपछि कम्पनीले उडानमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।

अब फेरि एकपटक अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसको कम्पनी सबर्बिटल रकेट प्रक्षेपण गर्ने तयारीमा छ । यसले अन्तरिक्ष पर्यटन बजारमा प्रतिस्पर्धा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ । अन्तरिक्षमा पठाइने ६ जनामध्ये पूर्व वायुसेना पाइलट एड ड्वाइट पनि सामेल छन् । उनलाई अमेरिकी राष्ट्रपति जोन एफ केनेडीले सन् १९६१ मा देशको पहिलो अश्वेत अन्तरिक्ष यात्री उम्मेदवारको रूपमा चयन गरेका थिए तर उनलाई अन्तरिक्षमा उड्ने अवसर दिइएन ।

जानकारीका अनुसार सबै छ जना अमेरिकाको वेस्ट टेक्सासस्थित कम्पनीको लन्च साइट वन बेसबाट उड्नेछन् । यो उडानसँगै वायुसेनाका पूर्व पाइलटले नयाँ इतिहास रच्न लागेका छन् । ९० वर्ष, आठ महिना र १० दिनको उमेरमा, ड्वाइट अन्तरिक्षमा सबैभन्दा वृद्ध व्यक्ति बन्नेछन्। उनले स्टार ट्रेक अभिनेता विलियम शाटनरको कीर्तिमान तोड्नेछन् ।

शाटनरको जन्म क्यानडामा मार्च २२, १९३१ मा भएको थियो । उनी क्यानेडियन अभिनेताका रूपमा चिनिन्छन् । अभिनेता हुनुको अलावा उनी लेखक, निर्देशक, निर्माता, पटकथा लेखक र गायक पनि हुन्। उनी सन् २०२१ मा अन्तरिक्ष यात्री पनि बनेका थिए । ९० वर्षको उमेरमा, शाटनरले अन्तरिक्षमा यात्रा गर्ने सबैभन्दा वृद्ध अन्तरिक्ष यात्री बन्ने कीर्तिमान राखेका थिए।

यो ब्लू ओरिजिनको पहिलो उडान होइन। न्यू शेफार्ड-२५ मिसनको लागि सातौं उडान हो। छ जना मध्येका फ्रान्सेली उद्यमी सिल्भेन चिरोन यो उडानलाई लिएर निकै उत्साहित छन् । एक अन्तर्वार्तामा उनले आकाशबाट मानव संसारलाई सीमाविहीन र सुन्दरताले हेर्न पाउँदा निकै उत्साहित भएको बताएका थिए ।

ब्लू ओरिजिनले अहिलेसम्म ३१ जनालाई अन्तरिक्षमा पुर्याइसकेका छन् । यी यात्राहरू न्यू शेपर्ड मार्फत सम्पन्न भएका छन् । न्यू शेपर्ड एउटा सानो, पूर्ण रूपमा पुन: प्रयोज्य रकेट प्रणाली हो, जसको नाम अन्तरिक्षमा पहिलो व्यक्ति अमेरिकी एलन शेपर्डको नामबाट राखिएको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले ५० वर्षपछि चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने भएको छ ।

आर्टेमिस-३ मिसन अन्तर्गत सेप्टेम्बर २०२६ मा दुई अन्तरिक्ष यात्री चन्द्रमामा अवतरण गर्नेछन् । यस चन्द्र अभियानका लागि अमेरिकी राज्य एरिजोनाको ज्वालामुखी क्षेत्रमा सिमुलेशन परीक्षण (प्रक्रियाको नक्कल गर्ने) भइरहेको छ । यहाँ अन्तरिक्ष यात्रीहरू चन्द्रमामा पैदल यात्रा गरिरहेका छन् ।

नासाका अन्तरिक्ष यात्री केट रुबिन्स र आन्द्रे डगलसले आर्टेमिस-२ मिसनका लागि छानिएका अन्तरिक्ष यात्रीहरूको भूमिका निभाएका थिए । यस क्रममा उनले स्पेससूट जस्तो देखिने लुगा लगाए र हार्डवेयर जाँच गरे । यस अवधिमा उनले चन्द्रमाको सतहबाट नमूना सङ्कलन गर्ने अभ्यास पनि गरे ।

एक सातासम्म चल्ने यस सिमुलेशन परीक्षणका लागि दुई टोली गठन गरिएको छ । यसमा अन्तरिक्ष यात्रीहरू, इन्जिनियरहरू, क्षेत्र विशेषज्ञहरू, उडान नियन्त्रकहरू र वैज्ञानिकहरू समावेश हुनेछन्। यसले चन्द्र मिशनको हरेक पक्षको परीक्षण गर्नेछ। यसका लागि ४ वटा मुनवाक र ६ वटा अत्याधुनिक प्रविधि परीक्षण गर्ने योजना बनाइएको छ ।

परीक्षणको क्रममा, नासाले चन्द्रमा मिसनमा डाटा सङ्कलनदेखि सञ्चारसम्मका समस्याहरू पहिचान गरी समाधान गर्ने प्रयास गर्नेछ। एरिजोना मरुभूमि १९६९ मा अपोलो ११ मिसन देखि चन्द्र मिशन को लागी एक प्रशिक्षण मैदान को रूप मा प्रयोग गरिएको छ।

५३ वर्षपछि अमेरिकाले फेरि अर्टेमिस मिसनमार्फत चन्द्रमामा मानिस पठाउने तयारी गरेको छ । यसलाई तीन भागमा विभाजन गरिएको छ। आर्टेमिस-१, २ र ३ । आर्टेमिस-१ ले चन्द्रमाको वरिपरि परिक्रमा गर्‍यो, केही साना उपग्रहहरू प्रक्षेपण गर्‍यो र चन्द्रमाको धेरै महत्त्वपूर्ण फोटो र भिडियोहरू प्रदान गर्‍यो ।

आर्टेमिस- २ २०२५ लन्च हुनेछ। यसमा केही अन्तरिक्ष यात्री पनि जानेछन् तर चन्द्रमामा पाइला राख्ने छैनन् । तिनीहरू केवल चन्द्रमाको कक्षमा परिक्रमा गर्नेछन् र फिर्ता आउनेछन्। यो मिसनको अवधि लामो हुनेछ। यसपछि अन्तिम मिसन आर्टेमिस-३ प्रक्षेपण गरिनेछ। यसमा जाने अन्तरिक्ष यात्रीले चन्द्रमामा अवतरण गर्नेछन् । यो मिसन २०२६ मा सुरु हुनसक्ने नासाले जनाएको छ ।

पहिलो पटक महिलाहरु पनि मानव चन्द्र अभियानको हिस्सा बन्नेछन् । यसमा रङको व्यक्ति (सेतो भन्दा फरक जातको व्यक्ति) पनि चालक दलको सदस्य हुनेछ। अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा रहेको पानी र बरफमा अनुसन्धान गर्नेछन्।

नासा महानिरीक्षकको कार्यालयले गरेको लेखापरीक्षण अनुसार २०१२ देखि २०२५ सम्म यो परियोजनामा ​​९३ अर्ब डलर लाग्ने छ । त्यसैगरी, प्रत्येक उडानमा ४ अर्ब १ करोड डलर खर्च हुनेछ । यो आयोजनामा ​​हालसम्म ३७ अर्ब डलर खर्च भइसकेको छ ।
आर्टेमिस मिसनको दोस्रो भाग आर्टेमिस-२ का लागि गत वर्ष ४ सदस्यीय अन्तरिक्ष यात्रीहरूको टोली घोषणा गरिएको थियो । यस मिशनमा पहिलो पटक कालो अन्तरिक्ष यात्रीसँगै एक महिला पनि सामेल थिए ।

अपोलो मिसनको अन्तिम र १७औं उडान सन् १९७२ मा भएको थियो । सोभियत संघलाई हराउनका लागि पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जेएफ केनेडीले यो मिशनको परिकल्पना गरेका थिए। विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा अमेरिकालाई विश्वमा पहिलो स्थानमा राख्ने उनको लक्ष्य थियो । तर, करिब ५० वर्षपछि वातावरण फरक छ ।
न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अमेरिकी कम्पनी माइक्रोसफ्टलाई कोर्टाना पेटेन्ट प्रकरणमा ठूलो झट्का लागेको छ ।

डेलावेयर संघीय अदालतको निर्णायकले माइक्रोसफ्टलाई यसको भर्चुअल सहायक कोर्टानाको प्रयोगको लागि पेटेन्ट मालिक आइपीए टेक्नोलोजीलाई २४० मिलियन डलर तिर्न आदेश दिएको छ । अदालतले माइक्रोसफ्टले आफ्नो प्रविधि चोरेर आईपीएको पेटेन्ट अधिकार उल्लङ्घन गरेको ठहर गरेको थियो । कोर्टाना एक भर्चुअल आवाज सहायक हो, माइक्रोसफ्ट द्वारा २०१४ मा प्रस्तुत गरिएको थियो ।

आइपीएले कोर्टाना चल्ने भ्वाइस रिकग्निसन टेक्नोलोजीको पेटेन्ट स्वामित्व भएको दाबी गरेको थियो, जुन यसले २०१० मा सिरी इनकबाट खरिद गरेको थियो । सिरीलाई पछि एप्पलले किनेको थियो र सोही नामको भ्वाइसमा आधारित भर्चुअल असिस्टेन्ट सिरी ल्यायो ।

माइक्रोसफ्टले भने यस विषयमा माइक्रोसफ्टले आइपीएको कुनै पनि पेटेन्ट उल्लङ्घन नगरेको बताएको छ । उसले यो निर्णय पुनरावेदन गर्ने जनाएको छ । आइपीले २०१८ मा माइक्रोसफ्टविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको थियो । माइक्रोसफ्टलाई व्यक्तिगत डिजिटल सहायक र भ्वाइस-आधारित डाटा नेभिगेसनसँग सम्बन्धित पेटेन्टमा उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाइएको थियो । यद्यपि, केसलाई पछि एक विशिष्ट आइपी पेटेन्टमा ध्यान केन्द्रित गर्न संकुचित गरियो ।

यद्यपि, माइक्रोसफ्टले तर्क गर्‍यो कि यसले पेटेन्टको उल्लङ्घन गरेको छैन, बरु प्रश्नमा रहेको पेटेन्ट अवैध रहेको दाबि गरेको थियो । आईपीएले गुगल र अमेजनमाथि पनि यस्तै मुद्दा दायर गरेको थियो, जसमध्ये गुगलविरुद्ध मुद्दा चलिरहेको छ भने अमेजनविरुद्ध हारेको छ । न्युज कारखाना