आरके श्रीवास्तव/राैतहट/२० गते सावन
राैतहटमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी एकीकृत समाजवादीलाई ठूलाे झटका लागेकाे छ । नेकपा एस परित्याग गरि मधेस प्रदेश सरकारका पूर्व वन राज्य मन्त्री नागेन्द्र यादव नेकपा एमालेमा प्रवेश गरेका हुन् । याे सँगै उनी आफनाे पुरानै घर नेकपा एमालेमा फर्किएका हुन् ।
नेकपा एसका प्रभावशाली नेता एवं पूर्व राज्यमन्त्री यादव पार्टी अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपि शर्मा ओलिबाट टीका लगाई पार्टी प्रवेश गरेको उनका सहयोगी ऋषि तिवारीले जानकारी गराएका हुन् ।
यादवकाे नेतृत्वमा झण्डै दुई दर्जन नेताहरू नेकपा एमाले पार्टी प्रवेश गरेकाे उनले बताए । याे संगै रौतहटमा नेकपा एसलाई ठूलाे धक्का लागेकाे राजनीतिक विश्लेषकहरूले बताउन थालेका छन् ।
पछिल्लाे समय नेकपा एसका अध्यक्ष माधव कुमार नेपाल सँग असंतुष्ट रहदै आएका यादव अचानक एमालेमा प्रवेश गरेपछि राैतहटकाे राजनितीमा तहलका नै मचेकाे छ ।
राैतहट क्षेत्र नम्बर ३ मा यादव राजनीतिकाे एउटा मजबुत खम्बाकाे रूपमा चिनिन्छन् । २०७४ सालकाे चुनावमा उनी नेकपाकाे तर्फबाट राम्रो मत ल्याएर प्रदेश सांसदमा निर्वाचित भएका थिए । तर नेकपा एसकाे तर्फबाट २०७९ चुनावमा उत्रेका उनी गठबन्धनका बाबजुद पनि पराजित हुन् पुगेका थिए । त्यसैबेला देखि पार्टी प्रति सशंकित हुँदै आएका उनी अन्ततः एमालेमा फर्किएका हुन् । उनको याे निर्णयलाई उनका समर्थकहरूले राम्रो कदम भएको भन्दै सराहना गरेका छन् ।
झाले राष्ट्रीय दलित पत्रकार महासंघमा आवद्ध पत्रकारहरुलाई सबै कुरा बुझेर र आफुले लेख्न खोजेको समाचार संग सम्बन्धित सम्पूर्ण प्रमाणहरु जुटाएर मात्र समाचार लेख्न आग्रह गर्दै समाजमा भइरहे को विभिन्न प्रकारका अन्याय,अत्याचार र भ्रष्टाचारको विरुद्धमा प्रमाणका साथ खुलेर कलम चलाउन निर्देशन दिदै सो क्रममा पत्रकार माथि आउने हरेक प्रकरको समस्यमा आफुहरु सदैब सहयोग गर्ने उनले आश्वासन समेत दिनुभयो।
रौतहट जिल्ला कार्यसमितिका नवनिर्वाचित पदाधिकारी तथा सदस्यहरुलाई कार्यकाल सफलताको शुभकामना दिदै,पत्रकार देशको चौथो अंगको रुपमा रहेकोले यस पेसामा लागेका राष्ट्रिय दलित पत्रकार महासंघका सदस्यहरुलाई आफ्नो पद र मर्यादाको ख्याल गरि काम गर्न र सबैले पाएको पमाणपत्र तथा पत्रकार परिचय पत्रको समेत मर्यादाको ख्याल गरेर मात्रै कुनै काम गर्न आग्रह गर्नुभयो। त्यस्तै राष्ट्रिय दलित पत्रकार महासंघ रौतहटका अध्यक्ष राजेश पासवान(निर्माणी)ले राष्ट्रिय दलित पत्रकार महासंघ दलित शब्द बाट नामाकरण भएतापनि पत्रकार एकल समाज,एकल जात र एकल व्यक्तिको लागि मात्रै नभई,पत्रकार हाम्रो समाजमा भइरहेको अन्याय,अत्याचार र भ्रष्टाचारको विरुद्धमा काम गर्ने तथा समाजको हकहितको लागि समाचारको माध्यमले आवाज उठाइदिने साझा व्यक्ति रहेको बताउनुभयो।
उनले आफुहरु पछडिएको समुदायबाट रहेकोले आफ्नो समुदाय अर्थात दलित समुदायको लागि बढी आवाज उठाउदै, सम्पूर्ण समुदायको सामाचार समेत लेखिदिन तथा आवाज उठाइदिनहुन सबै संग अनुरोध गरे। पासवानले संघमा लागेका पदाधिकारीहरुलाई व्यवस्थित गर्न विभिन्न पत्र पत्रिका,अनलाइन,रेडियो तथा विभिन्न मिडियामा जोडिदिने आश्वासन दिदै,उनले दलित पत्रकारहरुको क्षमाता विकासका निम्ति अबको ३ महिना भित्रमा आधारभुत पत्रकारिता तालिम संचालन गरेर उनिहरुलाई अगाडि बढाउने आश्वासन समेत दिनुभयो। कार्यक्रमको अध्यक्षता राष्ट्रिय दलित पत्रकार संघ नेपाल रौतहटका अध्यक्ष राजेश पासवान(निर्माणी)ले गर्नुभएको थियो भने प्रमुख अथितिको रुपमा संघका केन्द्रीय सचिव सिकेन्द्र पासवान,
विशिष्ट अथितिमा नेपाल पत्रकार महासंघका अध्यक्ष प्रेमचन्द्र झा र नेपाल पत्रकार महासंघ मधेस प्रदेशका सदस्य शैलेन्द्र झा,अतिथिमा सामावादी प्रेस संगठनका केन्द्रीय सदस्य रमेश सुवेदी,नेपाल प्रेस युनियन मधेस प्रदेशका सदस्य संजिव मिश्र,नेपाल पत्रकार महासंघ बाराका नि.वर्तमान उपाध्यक्ष राकेश पाण्डे,समेत उपस्थिती रहेको थियो भने सो कार्यक्रममा राष्ट्रिय दलित पत्रकार संघ नेपालमा आवद्ध सम्पूर्ण पदाधिकारीहरुको समेत उपस्थिति रहेको थियो ।
उक्त कार्यक्रममा उपस्थित सम्पूर्ण अथितिहरुले आ-आफ्नो मन्तव्य व्यक्त गर्दै नव निर्वाचित कार्य समितिका पदाधिकारीहरुलाई प्रमाण पत्र तथा पत्रकार परिचय पत्र हस्तान्तरण गर्दै बधाई तथा शुभकामना समेत व्यक्त गर्नु भएका थिए।काठमाडौँ । नेपाल आयल निगमले इन्धनको मुल्य घटाएको छ ।
निगमको बुधबार बसेको संचालक समितिको बैठकले पेट्रोलमा प्रति लिटर १ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टीतेलमा प्रति लिटर २ रुपैयाँले घटाएको प्रवक्ता मनोज ठाकुरले जानकारी दिएका छन् ।
घटेको मुल्य बुधबार राति १२ बजेदेखि लागु हुने छ । मुल्य बढेपछि अब काठमाडौँ उपत्यकामा पेट्रोल प्रति लिटर १७० रुपैयाँ भएको छ र भने डिजेल तथा मट्टीतेल प्रतिलिटर १५८ भएको छ ।
निगमले भारतबाट आएको नयाँ मुल्य सूची घटेर आएकोले मुल्य घटाएको जानकारी दिएको छ ।न्युज कारखाना
साेकाे मध्यनजर गरि एक पालिका एक हुलाक स्थापना कार्यक्रम अन्तर्गत कार्यालय स्थापना गरिएको हाे ।
हुलाककाे कार्यालय जिल्लामा ७ वटा स्थानिय तहमा नरहेको अवस्थामा साेमबार गुजरा नगरपालिकामा स्थापना गरिएको हाे ।
पालैपालो कार्यालय नरहेकाे पालिकामा स्थापना गरिदैजाने जनाइएको छ ।
साे नगरपालिकाका नगर प्रमुख सन्तलाल चाैधरीले एक कार्यक्रमका बिच उदघाटन गर्नु भएको हाे ।
साे अवसरमा उपप्रमुख रत्ना लामा ,प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजकुमार अधिकारी, जिल्ला हुलाक अधिकृत लगायत अन्य जनप्रतिनिधी तथा कर्मचारीहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
काठमाडौं ।
आम जनता पार्टी (आजपा) अध्यक्ष एवं पूर्वमन्त्री प्रभु साहले राजासंग घाटी जोडेकाहरुबाट मुलुकले ठुलो नोक्सानी व्यहोर्नुपरेको बताएका छन् । नेपाली कांग्रेस र नेकपा (एमाले)को नेतृत्वमा रहेकाहरुबाट मुलुक समृद्ध हुन नसक्ने बताउँदै उनले अहिलेको गठबन्धन नभएर ठगबन्धन भएको टिप्पणी गरे ।
आजपा निकटको आम उधोग बाणिज्य संघको काठमाडौं अनामनगर स्थित तमुबुद्ध सेवा समितिको सभाहलमा आज भएको पहिलो राष्ट्रिय भेलालाई सम्बोधन गर्दै उनले यो एमाले र कांग्रेसको गठबन्धन नभई केपी ओली र शेरबहादुर देउवाको सत्तास्वार्थ केन्द्रित व्यक्तिगत ठगबन्धन भएको बताए । ‘एमाले र कांग्रेस बनाउँनेहरु आज कहाँ छन् ? दुबै पार्टी निर्माण गर्नेहरु आजको दिनमा भागिभागि हिडनुपरेको छ ।
तर विगतमा राजासंग घाटी जोडने, प्रतिगामी शक्तिहरु त्यो पार्टीको नेतृत्वमा पुगेका छन्’ आजपा अध्यक्ष साहले भने, ‘अहिलेको सत्तारुढ गठबन्धनलाई राष्ट्रिय सहमतीको सरकार भन्दै बाहिर हिडिरहेका छन् । तर वास्तविकता त्यो होईन्, यो विगतमा बदनाम भईसकेका पात्रको ठगबन्धन हो ।’ विगतमा जतिपटक एमाले र कांग्रेसको संयुक्त सरकार बनेको छ त्यति पटक मुलुकले ठुलो नोक्सानी व्यहोर्नुपरेको ईतिहास हाम्रो आगाडी रहेको बताउँदै उनले यिनीहरुकै कारण रामराजा सिंह राष्ट्रपति हुन नसकेको बताए ।
यिनीहरुकै कारण खिलराज रेग्मीलाई यिनीहरुले शासन सत्ता बुझाएको मात्र नभई कांग्रेस र एमाले मिलेर ‘गण्डा संविधान’ बनाएको बताउँदै साहले आज त्यही भएर नेपाली जनताले ठुलो नोक्सानी व्यहोर्नुपरेको बताए । ‘विगतको निर्वाचनमा जनतासंग मत माग्ने बेलामा जे प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको थियो ।
जुन कुरा जनताका बीचमा यिनीहरुले प्रतिबद्धता गरेर आए त्यो अनुसार काम नगरेकै कारण राजनीतिक स्थिरता हुन सकेन्’ साहले भने, ‘मत माग्ने बेलामा एउटा प्रतिबद्धता गरे, तर काम गर्ने बेलामा अर्कै काम गरिरहेका छन् । के कांग्रेसले मत माग्दा म एमालेको नेतृत्वमा सरकार बनाउँनु भन्या थियो ? के एमालेले मत माग्ने बेलामा कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार बनाउँछु भन्या थियो ? तर आज हेर्नुस त संघ देखी प्रदेशसम्म यिनी आफ्नो प्रतिबद्धता बिरुद्ध नै काम गरिरहेका छन् । अब जनताले हिसाब माग्ने बेला आएको छ ।’
विधिको शासनको कुरा गर्ने एमालेले लुम्बिनी प्रदेशमा आफ्नै संसदीय दलको नेतालाई मुख्यमन्त्री नबनाई उपनेतालाई मुख्यमन्त्री बनाएको बताउँदै उनले अहिले पनि एमालेभित्रै धेरै नेताहरु पीडित रहेको बताए । कांग्रेसमा पनि त्यस्तै भएको बताउँदै उनले विगतमा राजासंग घाटी जोडने, पार्टी निर्माण नगर्नेहरु नै नेतृत्वमा रहेकाले दुबै पार्टीभित्र नेताहरु पीडित बनेको बताए । प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारले कहिले एमाले त कहिले कांग्रेसले समर्थन गर्ने र समर्थन फिर्ता लिने कामले प्रधानमन्त्रीले पाँच पाँच पटक विश्वासको मत लिनु पर्यो । तर आज त्यही कांग्रेस र एमालेले राजनीतिक स्थिरता भएन भन्नु कतिको जायज हो भन्दै उनले प्रश्न उठाए । कांग्रेस एमालेकै कारण मुलुक भ्रष्टमा नंं. १ भएको टिप्पणी गर्दै निजि कम्पनी नाफामा हुने तर सरकारकी संस्थानहरु किन घाटा व्यहोर्नुपरेको भन्दै उनले यिनीहरुले नै लुटेर खाएको आरोप लगाए ।
नेपालको उधोगधन्दा धवस्त बनाउँने, हरेक काण्डमा कांग्रेस र एमालेकै नेताको संलग्नता हुने गरेको बताउँदै उनले सबै भ्रष्टहरुलाई जेल नपठाए सम्म मुलुक समृद्ध हुन नसक्ने टिप्पणी गरे । मुलुकलाई समृद्ध बनाउँनका लागि सबै भ्रष्टहरुलाई जनकारवाही हुन आवश्यक रहेको उनले बताए । तर भ्रष्टलाई कारवाही गर्ने निकाय पनि यिनीहरुकै पिछलगु बनेको र त्यही भ्रष्ट नेताको ईशारामा नाचिरहेको साहले बताए ।
‘सरकारको मनपरी कर हटाउन र बैंकले लिएको मनोमानी ब्याज फिर्ता गराउन’ संघर्ष गर्ने संकल्प सहित भएको सो राष्ट्रिय भेलामा बिभिन्न पार्टी परित्याग गरी नेताहरु आजपामा प्रवेश गरे । रौतहट ग्रान्डी अस्पतालका निर्देशक डा. संजिवकुमार जयसवाल, माओवादी केन्द्र निकटको प्रेस सेन्टर बागमती प्रदेशका उपाध्यक्ष मोहनजंग कार्की सहित दर्जर्नौ व्यक्त आजपामा प्रवेश गरेका छन् । सो भेलाबाट साजनकुमार जैसवालको अध्यक्षतामा १०१ सदस्यीय आम उधोग बाणिज्य संघको केन्द्रीय कमिटी गठन भएको छ ।
कमिटीको उपाध्यक्षमा धिरजकुमार साह, सोना सिलवाल, अमित कुमार साह, महासचिवमा पवन कुमार, सचिवमा अमित सर्राफ, मन्नु राजन, कोषाध्यक्षमा संजीव जयसवाल रहेको आजपा प्रवक्ता चन्द्रभुषण साहले जनाएका छन् । यसैगरी सदस्यहरुमा पवन जयसवाल, धिरज जयसवाल, चुनुलाल जयसवाल, उपेन्द्र साह, अनिलकुमार साह, दिपककुमार साह, अमित रौनियार, नितिसकुमार जयसवाल, निशा कुमारी लगायतका रहेका छन् ।न्युज कारखाना
ओम प्रकाश यादव
साउन ९ गते, रौतहट ।
जनता समाजवादी पार्टी नेपाल रौतहटले माधवनारायण नगरपालिकामा अगुवा कार्यकर्ता भेटघाट कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ ।
पार्टीका नेता, कार्यकर्ता तथा शुभचिन्तकहरुसंग संगठन निर्माणको विषयमा छलफल गर्न जसपा नेपालले माधवनारायण नगरपालिकामा जारी राखेको अगुवा कार्यकर्ता भेटघाट कार्यक्रमको तेश्रो दिन बुधवार सखुअवामा पार्टीका नेता कार्यकर्तासंग भेटघाट गरेको हो ।
जसपा नेपालको माधवनारायण नगर कमिटिले यस पालिकामा आफना नेता कार्यकर्ताहरुसंग भेटघाट गर्ने कार्यक्रम जारी राखेको हो ।
माधवनारायण नगरपालिका वडा नं. ३ सखुअवामा बुधवार माधवनारायण नगर कमिटिले पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरुसंग संगठनलाई अझै बलियो बनाएर जाने विषयमा वृहद छलफल गरेको नगर कमिटि अध्यक्ष विरेन्द्र प्रसाद यादवले बताए ।
मिसन २०८४ लाइ ध्यानमा राखी अहिलेदेखी नै संगठनलाई अझै मजबुत बनाउनका लागि पालिकाको प्रत्येक वडामा कार्यकर्तासंग भेटघाट गरी आवश्यक राय सुझाव र सल्लाह लिने काम भइरहेको माधवनारायण नगरपालिकाका पूर्व मेयर समेत रहेका नगर अध्यक्ष यादवले बताए ।
पार्टी संगठनलाई अझै सुदृढ, बलियो, शक्तिशाली र एकतावद्ध बनाउन माधवनारायण नगरपालिकाको प्रत्येक वडामा पार्टीका नेता, कार्यकर्ता तथा शुभचिन्तकहरुसंग भेटघाट तथा छलफल कार्यक्रमलाई तिव्रता दिइएको जनता समाजवादी पार्टी नेपाल जिल्ला समन्वय समिति रौतहटका अध्यक्ष श्याम विहारी यादवले बताएका छन् ।
सो क्रममा जिल्ला अध्यक्ष श्याम विहारी यादवले पार्टी फुट्यो भनेर व्यर्थमा चिन्ता नगर्न पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरुलाई आग्रह गरे । उनले भने, ‘जो गयो, त्यो आफ्नो थिएन, जो आफ्नो हो, त्यो पार्टीको साथमा छ । त्यसैले पार्टी छोडेर गएकाप्रति धेरै चिन्ता नगरौं । जुन देशमा राजनीतिक स्थिरता हुँदैन त्यहाँ पार्टीको स्थिरता पनि हुँदैन ।’ उनले भने ।
उनले गैरकानूनी रुपमा जसपा नेपाल फुटाइएको घोषणा गरिए पनि १ प्रतिशत कार्यकर्ता पनि अर्को पार्टीमा नगएको दाबी गरे । उनले भने, ‘जसपा नेपालमा डेढ लाख क्रियाशील सदस्य छन्, तीमध्ये १ हजार पनि उता गएका छैनन् । केहि नेता मात्र पार्टीबाट फुटेर गएको तर पार्टीका सबै कार्यकर्ताहरु जसपा नेपालकै साथमा रहेको उनले बताए ।
मिसन २०८४ मा बढि भन्दा बढी सिट हासिल गर्ने गरी जसपा नेपाललाई अझै ठुलो र सक्तिशाली पार्टी बनाउन अहिलेदेखी नै संगठन निर्माणमा लाग्न अध्यक्ष यादवले सबैलाई निर्देशन दिए । भोली विहीवार वडा नं ४ विशुनपूर्वा मानपुरमा कार्यक्रम सञ्चालन हुने अध्यक्ष यादवले बताए ।
ओम प्रकाश यादव
साउन ८ गते, मंगलवार रौतहट ।
रौतहटको माधवनारायण नगरपालिका-६ माधोपुर स्वास्थ्य चौकीमा यहि साउन महिना भित्रमा प्रसुति गृह अर्थात बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन हुने भएको छ ।
प्रदेश र माधवनारायण नगरपालिका कार्यालयको आर्थिक सहयोगमा माधोपुर स्वास्थ्य चौकीमा नवनिर्मित भवनमा यहि साउन महिनामा बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन हुने बताइएको छ ।
पहिलादेखी नै जन स्वास्थ्य प्रयोगशाला र ल्यावको सेवा उपलब्ध रहेको उक्त स्वास्थ्य चौकीमा माधवनारायण नगरपालिकाले बर्थिङ सेन्टरको सुविधा थप गर्न लागेको छ ।
माधवनारायण नगरपालिकाका नगर प्रमुख बैजनाथ प्रसाद यादवले मंगलवार उक्त स्वास्थ्य चौकीमा नवनिर्मित भवन र स्वास्थ्य उपकरणहरुको अनुगमन निरीक्षण गरेका छन् ।
अस्पतालको अनुगमन निरीक्षण गर्दै नगर प्रमुख यादवले यस साउन महिना भित्रमा उक्त अस्पतालमा अत्याधुनिक एवं सुविधा सम्पन्न बर्थिङ सेन्टर उद्घाटन गरी सेवा सुचारु गर्ने बताएका छन् ।
बर्थिङ सेन्टर नहुँदा चन्द्रपुर, विरगंज लगाएतका ठाउँमा मोटो रकम तिरेर गर्भवती महिलाहरुले प्रसुति गराउनु बाध्य हुँदै आएको अवस्थालाई अन्त्य गरी आफनै गाउँ ठाउँमा सहज तरिकाले सुत्केरीको सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले माधोपुर स्वास्थ्य चौकीमा बर्थिङ सेन्टरको सेवा थप गर्न लागेको मेयर यादवले बताए ।
स्वास्थ्यको पहुँचलाई ग्रामीण भेगसम्म विस्तार गर्ने र आम नागरिकलाई स्थानीय स्तरमै प्रसुति गृहको सेवा उपलब्ध गराइ स्थानीय सरकारको अनुभूति दिलाउने उद्देश्यले माधोपुर स्वास्थ्यचौकीमा बर्थिङ सेन्टरको सेवा थप गर्न लागिएको उनले बताए ।
‘बर्थिङ सेन्टरका लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधार, उपकरणहरुको व्यवस्था गरिसकेका छौँ,’ उनले भने, ‘अत्याधुनिक उपकरणहरुसहित स्वास्थ्यकर्मीलाई तालिम पनि दिसकेका छौ । प्रसुति गृह सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने सबै स्वास्थ्य उपकरण खरिद देखी लिएर अन्य सबै तयारी पुरा भइसकेको र अब उदघाटन गर्न मात्र बाँकी रहेको मेयर यादवले बताए ।
माधवनारायणमा अहिले एउटा खेसरहीयामा मात्र बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन रहेको छ । नगरपालिकाले आफना दोश्रो बर्थिङ सेन्टरको रुपमा माधोपुरमा बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन गर्न लागेको छ ।
माधवनारायण नगर प्रमुख बैजनाथ प्रसाद यादवको अथक प्रयास र पहलकदमीमा माधोपुरमा उक्त बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन हुन गालेको छ ।
माधोपुरमा अहिले बर्थिङ सेन्टर नहुँदा गर्भवतीलाई सुत्केरी गराउन बोकेर बाहिर लैजानुपर्ने अवस्था छ । यसरी बाहिरको अस्पतालमा सुत्केरी गराउन जाँदा एक जनाले महिलाले सुत्केरी गराए वापत ७० हजार देखी १ लाखसम्म रुपैयाँ अस्पताललाई तिर्न बाध्य छन ।
तर माधोपुरमा प्रसुति गृहको सुविधा भएपछि माधोपुर सहित खडकी रजवडा, गढो, फुलवरीया, लौकाहा लगाएत दर्जनौ गाउँका हजारौ व्यक्ति लाभान्वित हुने उनले बताए ।
साथ साथै यहाँका गर्भवति महिलालले सहज तरिकाले नजिकैमा प्रसुति गराउन पाइने र अन्य अस्पताललाई तिर्दै आएको लाखौं रकम बचत हुने छन् ।
मिर्चैया (सिरहा), ७ साउन– सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिकाका अध्यक्ष तथा गाउँपालिका महासङ्घका सचिवालय सदस्य विद्यानन्द चौधरीले दलित समुदायले भोग्नुपरेका समस्या समाधानका लागि सबै भन्दा छोटो बाटो राजनीतिमा पहुँच वृद्धि गर्नु नै भएको बताएका छन् ।
जसले जति बाटो देखाए पनि सबै नीतिको माउनीति भएकाले राजनीतिलाई प्रयोग नगरेसम्म यो समुदायका पीडा नसकिने उनको भनाइ छ ।
दलित सरोकार मञ्च, नेपालद्वारा आयोजित ‘दलित बजेट, मधेस प्रदेशस्तरीय छलफल कार्यक्रम’ मा बोल्दै चौधरीले दलित समुदायलाई अहिले पनि समानुपातिकरूपमा बजेट छुट्याउन नसकिएको स्वीकार गर्दै भने– कमजोरी महसुस भएको छ । आगामी दिनमा यसलाई सुधारेर जानेछौँ । अरू पालिकाका नेतृत्वले पनि यस्तो महसुस गर्नु आवश्यक छ ।
उनले यस्तो ऐतिहासिक कार्य गरेको भन्दै आयोजकलाई विशेष धन्यवादसमेत दिए । छलफलका अवसरमा धनुषाको हंसपुर नगरपालिकाका नगर प्रमुख प्रदीप यादवले सङ्घीय सरकारले नै दलित समुदायलाई मात्र प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने ससर्त बजेट पठाउनुपर्ने उल्लेख गरे । नगरपालिका सङ्घको प्रदेश संयोजकसमेत रहेका यादवले आफूले सङ्घमा समेत यो कुरा उठाउने जानकारी दिँदै थपे– दलित समुदायलाई सिप मात्र दिएर हुन्न, सिप सिकाएपछि त्यसलाई व्यवहारमा उतार्न आवश्यक पुँजीसमेत अनुदानका रूपमा उपलब्ध गराउनुपर्छ ।
नत्र आर्थिक अभावकै कारण दलित समुदायका मानिस सिपमूलक तालिम आदिमा सहभागी हुने सम्भावना रहँदैन । कार्यक्रमका सहभागीहरूले पालिकाहरूले दलित समुदायका व्यक्तिलाई योजना तर्जुमा तथा बजेट निर्माण प्रक्रियामा सहभागी नै नगराउने, गराए पनि सुनुवाइ नहुने गरेको गुनासो राखेका थिए । उनीहरूले दलित समुदायबाट कार्यपालिकामा प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिहरू तर्क गर्न नसक्ने, नेतृत्वविरुद्ध बोल्न नसक्ने र कुनै माग पनि राख्न नसक्नेखालको चयन गरिने भएकाले पनि उनीहरूको आवाज बुलन्द हुन नसकेको उल्लेख गरेका थिए ।
त्यसैगरी सहभागीहरूले पालिकाहरूले योजना बनाउने बेलामै दलित समुदायका व्यक्तिहरू चनाखो हुनुपर्ने, सक्दो बढी उपस्थित भएर आफ्ना माग समावेश गर्न दबाब दिनुपर्ने, माग नगरपालिकासम्म पुगे÷नपुगेकोबारे नियालिरहनुपर्ने, योजना त्यहाँ पुगेपछि पनि बजेट परे÷नपरेको हेर्ने र नपरेमा पार्न खबरदारी गर्ने र बजेट परेकोमा त्यस्तो बजेट दलित समुदायलाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने काममा अधिकतम सदुपयोग भएको÷नभएको हेर्नुपर्नेबारे यो छलफलले आँखा खोलिदिएको धारणा व्यक्त गरेका थिए । त्यस क्रममा पत्रकार÷अध्येता रघुनाथ लामिछानेले ‘मधेसका पालिकामा दलित बजेट’ विषयक अध्ययनको निष्कर्ष प्रस्तुतीकरण गरेका थिए ।
त्यस क्रममा लामिछानेले मधेस प्रदेश सरकारले दलित सशक्तीकरण ऐन ल्याएर प्रदेशका हरेक निकायमा समावेशी÷समानुपातिक व्यवहार अपनाउनुपर्ने उल्लेख गरे पनि त्यो व्यवहारमा भने नदेखिएको उल्लेख गरेका थिए । जनसङ्ख्याको आधारमा बजेट नछुट्याइएको, छुट्याए पनि एकदमै कम मात्र छुट्याउने गरेको र दलित समुदाय एकजुट नभएको फाइदा पालिकाहरूका नेतृत्वले लिइरहेका उनको भनाइ थियो । साथै लामिछानेले मधेस प्रदेशका प्रत्येक पालिकामा कानुनतः गठन हुनुपर्ने स्थानीय जातीय विभेद तथा छुवाछूत अनुगमन समिति गठन, त्यसको प्रभावकारिता र यसलाई सक्रिय तुल्याउन अपनाउनुपर्ने उपायहरूबारे पनि अर्को प्रस्तुतीकरण गरेका थिए ।
यसबाहेक दलित सरोकार मञ्चका कार्यकारी निर्देशक भोला पासवानले मधेस प्रदेश सरकार र दलित विकास समितिको बजेटमा दलित समुदायलाई प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने बजेटको विश्लेषणबारे प्रस्तुतीकरण गरेका थिए । यी सबै प्रस्तुतीकरणमा सहभागीहरूको सुझाव समेटेर प्रतिवेदनलाई अन्तिम रूप दिने उनको भनाइ थियो । डा. विजयप्रसाद मिश्रले दलित समुदायले बजेट विनियोजनमा देखिएको पक्षपातलगायतका समस्याबाट मुक्ति पाउन आगमी दिनमा गर्नुपर्ने कार्यहरू र अपनाउनुपर्ने रणनीतिहरूबारे छलफल गराएका थिए ।
त्यस क्रममा सहभागीले समूह छलफलद्वारा निष्कर्ष निकाली त्यसलाई प्रस्तुतीकरणसमेत गरेका थिए । कार्यक्रममा आयोजक दलित सरोकार मञ्च नेपालका कार्यकारी निर्देशक भोला पासवानले पालिकाहरूले तर्जुमा गर्ने योजना र निर्माण गर्ने बजेटमा दलित समुदायलाई एकदमै नजरअन्दाज गरिएकाले दलित समुदाय एकजुट भएर अघि बढून् भन्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम गरिएको बताए । उनको भनाइ थियो– दलित कार्यपालिका सदस्य, दलित पत्रकार सञ्जालका पदाधिकारी, दलका दलित भातृ सङ्गठन र दलित नेतृत्वका नागरिक समाजका पदाधिकारीलाई एक ठाउँमा ल्याएर दलित समुदायका समस्या समाधानका लागि दरिलो दबाब सिर्जना गर्ने वातावरण बनाउनु यो कार्यक्रमको उद्देश्य हो ।
मिर्चैया (सिरहा), ६ साउन– दलित समुदायका अगुवाहरूले दलित समुदायले भोग्नुपरेका समस्या समाधानका लागि एकजुट भएर अघि बढ्ने सङ्कल्प गरेका छन् । दलित कार्यपालिका सदस्य, दलित नागरिक समाजका संस्था, राजनीतिक दलहरूका दलित भातृ सङ्गठनका पदाधिकारी तथा दलित पत्रकार सञ्जालका पदाधिकारीहरूले यस्तो अठोट व्यक्त गरेका हुन् । दलित सरोकार मञ्च नेपालको आयोजनामा मधेस प्रदेशमा सञ्चालित युएसएआइडी सिभिक सोसाइटी एन्ड मिडिया एक्टिभिटीअन्तर्गत दलित समुदायका नागरिक समाज, जनप्रतिनिधि र पत्रकारहरूको सञ्जाल निर्माण र परिचालन परियोजनाअन्तर्गत आयोजित भेलाका क्रममा उनीहरूले यस्तो धारणा राखेका हुन् । दलित सरोकार मञ्चद्वारा सिरहाको मिर्चैयामा आयोजित २ दिने कार्यक्रमका क्रममा दलित कार्यपालिका सदस्यहरूले कार्यपालिकामा आफूहरूको सङ्ख्या न्यून भएकाले आवाज नसुनिएको धारणा राखेका थिए । साथै उनीहरूले यति छुट्याउनैपर्ने बाध्यकारी प्रावधान नहुँदा दलित समुदायका लागि बजेट नै नछुट्याइने, छुट्याइए पनि एकदम कम छुट्याइने, छुट्याइएको बजेटसमेत कार्यान्वयन गर्न नदिने, दिए पनि लक्षित समुदायलाई नदिएर असम्बन्धित पक्षलाई दिने गरिएको उल्लेख गरेका थिए । राजनीतिक दलहरूकै कारण दलित जनप्रतिनिधिबीच मनमुटाव हुने वातावरण सिर्जना गरिएका कारण पनि दलित समुदाय एकताबद्ध हुन नसकेका, कार्यपालिका बैठकका निर्णयमा दलित सदस्यले आँखा चिम्लेर हस्ताक्षर गरिदिँदा पनि समस्या निम्तिरहेको, आफ्ना माग सङ्गठितरूपमा राख्न नसक्नु जस्ता कारणले कार्यपालिकामा दलित सदस्यको भूमिका प्रभावकारी हुन नसकेको पनि उनीहरूले बताए । छलफलका क्रममा राजनीतिक दलका दलित भातृ सङ्गठनका पदाधिकारीहरूले आफू जुन दलभित्र सुरक्षित भइन्छ भनेर लागियो, त्यही दलका नेताले नै विभेद गर्ने गरेका, दलित समुदायका सवाललाई नेताहरूले खासै प्राथमिकता नदिने गरेका, उनीहरूले दलितलाई मत लिनेबेला मात्र प्रयोग गर्ने गरेका, दलित समुदायलाई आवश्यक जानकारी र प्रशिक्षण नदिने तथा आफ्नो अनुमतिबेगर केही बोलेमा वा गतिविधि गरेमा प्रतिशोध लिने गरेका दुःखेसो पोखेका थिए । उनीहरूले सबैजसो दलका नेताले दलितलाई भजाएर खाने गरेकाले पनि जुनसुकै दलमा लागे पनि दलितका सवालमा एकजुट भएर अघि बढ्नुको विकल्प नभएको बताएका थिए । त्यसैगरी दलित नागरिक समाजका प्रतिनिधिहरूले आफूहरूलाई दातृ निकायले समेत विभेद गर्ने गरेका, जिल्ला प्रशासन कार्यालय र अन्य सरकारी निकायले पनि सहयोग नगर्ने तथा पालिकाहरूले दलित समुदायका संस्थासँग समन्वय गर्न नचाहेको जानकारी दिएका थिए । पालिकाहरूले बरु व्यावसायिक संस्थाहरूलाई ठेक्काका काम दिने, दलित समुदायमा गरिने कामको जिम्मासमेत उनीहरूलाई नै दिने तर दलितका संस्थालाई भने स्वीकार नै गर्न गाह«ो मान्ने गरेका प्रमाणहरू नै पेस गरेका थिए । यसरी नै दलित पत्रकार सञ्जालका पदाधिकारीहरूले अरू त अरू पदमा पुगेका दलित समुदायका व्यक्तिले समेत दलित पत्रकार र उनीहरूका संस्थालाई सहयोग गर्न नचाहेको गुनासो गरेका थिए । आफूहरूलाई क्षमता विकासका अवसर अभाव भएको, आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले मोबाइल, ल्यापटप, क्यामेरा जस्ता पत्रकारिताका लागि आवश्यक पर्ने सामान्य विषयसमेत नभएकाले पनि दलित समुदायका सवाल प्रभावकारी ढङ्गले उजागर गर्न नसकेको उल्लेख गरेका थिए । कार्यक्रम आयोजक संस्था दलित सरोकार मञ्च नेपालका कार्यकारी निर्देशक भोला पासवानले दलित समुदायले अहिले पनि जातीय भेदभावलगायतका चौतर्फी पीडा भोग्नुपरेकाले त्यस्ता समस्या सङ्गठितरूपमा सामना गर्ने उद्देश्यले यस्तो भेला आयोजना गरिएको जानकारी दिए । १/२ जना व्यक्ति वा केही समुदाय÷समूहले मात्र दलितमाथिको उत्पीडन र अन्यायका समस्या अन्त्य गर्न नसक्ने भएकाले एकजुट भई व्यवस्थिततवरको वातावरण सिर्जना गर्नु नै यो कार्यक्रमको उद्देश्य भएको उनको भनाइ छ ।