ललितपुर, ३ असार ।
वायुमण्डलमा हुने कार्वनडाइअक्साइड नामक रसायनको मात्रा बढ्दै जाँदा जलवायुको अत्यधिक परिवर्तनले मानव अस्तित्व नै लोप हुने खतरा प्रवल हुँदै गएकोमा एक कार्यक्रमका सहभागीहरुले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । यस प्रकृयालाई राम्ररी नबुझेसम्म यस समस्याको भरपर्दो समाधान निकाल्न नसकिने विषय उनीहरुको छ ।
नेपाल इन्जिनियरिङ कलेज (नेक) मा भएको एक प्रवचन कार्यक्रममा प्रा. डा. ताराप्रकाश भट्टले यस विषयमा प्रकाश पारे । अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातीप्राप्त पेशागत जर्नलहरूमा दर्जनौं शोधपत्रहरू प्रकाशन गरिसकेका प्रा. डा. भट्ट अहिले अमेरिकाको टेक्सास राज्यमा रहेको टेक्सास ए एण्ड एम विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन तथा शोध कार्य गर्छन् ।
केही पश्चिमा वैज्ञानिकहरूले पृथ्वीमुनी रहेको भौगोलिक प्लेटहरूमाथि आउने क्रममा माटोमुनी रहेका रसायनहरू हावासँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा आई रासायनियक प्रक्रियाबाट वायुमण्डलमा अक्सिजनको मात्रा बढ्न गई हावाको तापक्रम घट्ने संकेत दिइरहेको बेलामा प्रा. डा. भट्टले यहाँको माटोमा भएको जीवाणुहरूले प्रयोग गर्ने अक्सिजनको मात्रा पनि बढ्ने र माटोमा रहेको पाइराइट धातु अक्सिजनसँग रियाक्शन भई अक्सिजन फेरी माटोमै मिसिने भएकोले प्राकृतिक तवरबाट नै कार्वनडाइअक्साइड र अक्सिजनको सन्तुलन कायम हुने अनुमान आफ्नो शोधबाट आएको जानकारी दिए ।
विश्वका अन्य देशहरू र नेपालकै लाङटाङ हिमाल क्षेत्रमा गरिएको अनुसन्धानबाट एउटै निष्कर्ष निस्किएको जानकारी दिँदै प्रा. डा. भट्टले नेपालमा मात्र अनुसन्धान गर्न आधारभूत तथ्याङ्कको कमि रहेकोले विदेशी संस्थाहरूसँग सहकार्य गरी नेपाली र विदेशी क्षेत्रमा सँगै काम गर्दा शोध परिणामको वस्तुगत तुलना गर्न सकिने र यसले शोध परिणामको विश्वसनियता बढ्ने जानकारी दिए ।
नेपालमा जल तथा मौसम विज्ञानलाई नै आफ्नो पेशागत कार्यक्षेत्र बनाएमा विज्ञहरूको छाता समूह सोहम नेपाल तथा नेकको अन्तरविधा जलश्रोत व्यवस्थापन कार्यक्रमको संयुक्त आयोजनामा भएको उक्त कार्यक्रममा सोहम नेपालका उपाध्यक्ष शिवकुमार महतो, महासचिव केएन दुलाल तथा नेकबाट रबर्ट डंगोल, प्रतिक सिं ठकुरी, डा. नारायणप्रसाद कोजू तथा अन्तरविधा जलश्रोत व्यवस्थापन कार्यक्रमका विद्यार्थीहरूले भाग लिएका थिए ।
कार्यक्रमको अध्यक्ष तथा नेकका प्राचार्य तथा सोहम नेपालका अध्यक्ष प्रा.डा. हरिकृष्ण श्रेष्ठले यस प्रकारको शोध कार्यक्रममा नेपालका शोधकर्ताहरूलाई पनि समावेश गर्ने वातावरण बनाउनुपर्ने कुरामा जोड दिएका थिए ।
काठमाडौँ, ३ असार ।
आज देखि अनिश्चितकालिन सामुदायिक विद्यालय बन्द हुने भएको छ ।
नेपाल विद्यालय कर्मचारी परिषद्ले आइतबार देखी अनिश्चितकालिन सामुदायिक विद्यालय बन्द गर्न लागेको हो ।
बिद्यालय बन्दको कार्यक्रम कार्यान्वयन गराउनका लागि परिषद्का महासचिव शान्तिनाथ योगीले शुक्रबार ७७ वटै जिल्ला कार्यसमिति र ७५३ स्थानीय पालिका कार्यसमितिलाई सर्कुलर पठाईसकेका छन ।
परिषद्ले सामुदायिक विद्यालयमा कार्यरत विद्यालय कर्मचारीहरुको विभिन्न सेवा सुविधा सहित पेशागत स्थायित्वको माग राख्दै केही समय देखी आन्दोलन गर्दै आईरहेको छ । आन्दोलनकारी शिक्षकहरुका अनुसार पहिलो र दोस्रो चरणका कार्यक्रमहरु सम्पन्न भईसक्दा समेत आफनो माग प्रति सरकार गम्भिर नभएको तथा आन्दोलनको क्रममा उल्टै प्रहरी दमन गरे पछि पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम अनुसार असार ३ गतेदेखि सामुदायिक विद्यालय बन्द गराउन लागिएको हो ।
आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को नीति तथा कार्यक्रमको बुदाँ नम्बर १२७ मा सामुदायिक विद्यालयमा कार्यरत विद्यालय कर्मचारीहरुको सेवा सुविधाका विषय सम्बोधन गरे पनि बजेट बक्तब्यमा भने उक्त विषय छुटाए पछि परिषद् आन्दोलनमा उत्रिएको हो ।
रमेशकुमार यादब, रौतहट, बैशाख २७
रौतहटको गरुडामा ३ जना दलित समुदायका नागरिकलाई सहयोग गरिएको छ । रौतहटको गरुडा नगरपालिकाको नगर प्रमुख कन्थमनिप्रसाद जैसवालले अति गरिब बिपन्न दलित समुदायकका ३ वटा परिवारलाई सहयोग गरेका हुँन ।
नगर प्रमुख जैसवालले आफ्नो नगरबासिको हकहितलाई ध्यानमा राख्दै गरुडा नगरपालिकाको वडा नं.५ शिवनगर टोलका रामबाबु महरा, गंगाराम महरा र मुकेश रामलाई २५-२५ हजार रुपैँयाको दरले ७५ हजारको ३ वटा चेक हस्तान्नतरण करेका छन् । असाहाय निम्न बर्ग भएका जेनतेन गरि साझँ र बेलुका हातमुख जोर्ने दलित परिवारका रामबाबु, गंगारामको छोरी र मुकेश रामको बहिनीको विवाहमा खर्च गर्नको लागी नगर प्रमुख जैसवालले उनीहरुको घरमा पुगी केहि राहत पुगोस भन्ने उदेश्यले उक्त रकम बराबरको चेक हस्तान्नतरण गरेका हुँन ।
जैसवालले भने हाम्रो नगरको सम्पुर्ण मानिसहरुको जिम्मा रहेकोले सहयोग गर्ने आफ्नो उत्तरदायित्व रहेको बताए । साथै नगरबासिको लागी हरदम ढोका खुल्ला रहेको र जुनबेला आवश्यक परेको हुँदा निर्धक्क आएर सहयोग माग्न नगर प्रमुख जैसवालले आग्रह समेत गरेका छन् । हस्तान्तरण कार्यक्रममा श्यामनन्नदन सहनी, बृजकिशोर सहनी, धुव गिरी, रबिन्द्र यादबहरु लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।
रूपेश यादव, फतुवा बिजयपुर, बैशाख २७
राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालको रौतहट जिल्ला अधिवेशन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । रौतहट जिल्लाको मध्य भागमा रहेका कहटरियाको बिवाह मण्डपमा आज (बुधबार) आयोजित भएको कार्यक्रममा तत्मा समाजलाई जोगाउँन तथा संगठनलाई बलियो बनाउने उदेश्यले कार्यक्रमको आयोजना गरिएको हो ।
राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपालद्धारा आयोजित कार्यक्रममा मदन दास तत्माको अध्यक्ष रहेको थियो । कार्यक्रमके सम्बोधन गर्दै पुर्व राष्ट्रिय अध्यक्ष राजकुमार दासले हरेक मधेश आन्दोलन लगाएत हरेक कार्यहरूका अग्रसर रहेता पनि तात्मा जातीलाई सरकारले अधिकारमा कटौति गरि तत्मा जातिलाई पछिल्लो स्तरमा मुल्यांकन गरिएको युवा नेता दासले बताए । उनले सबै तात्माहरुलाई कसैको कुरामा नलागि मिलेर काम गर्न समेत आग्रह गरेका छन् । 
कार्यक्रममा राष्ट्रिय तत्मा समाज नेपाल रौतहट जिल्लाका बरिस्ठ उपाध्यक्ष झगरू दास, उपाध्यक्ष रामबाबु दास, देवाहि गोनाहि नगरपालिका वडा नं. ६ को वडा अध्यक्ष बिष्मु दास, जिल्लाका तत्मा तथा मेयर प्रत्यासी रामप्रबेश दास, योगेन्द्र साह लगाएतको सहभागीता रहेको थियो ।
आर.के.श्रीवास्तव, रौतहट, वैशाख २६ । रौतहटको देवाही गोनाही नगरपालिकाको धरहरीमा नगर प्रमुख प्रेमलाल साहले बर्थिङ्ग सेन्टर भवनको शिलान्यास गरेका छन् । मंगलबार एक कार्यक्रमकाबीच वडा नम्बर ९ धरहरीका वडा अध्यक्ष वीरबहादुर साहको अध्यक्षतामा नगर प्रमुख साहले उक्त बर्थिङ्ग सेन्टर शिलान्यास गरेका हुन् ।
प्रदेश सरकारको कुल २५ लाखको लागतमा स्वास्थ्य चौकी धरहरीको प्राङ्गणमा चार कोठे भवनको नगर प्रमुख साहले शिलान्यास गर्नु भयो । निर्माण हुने नयाँ चारवटा भवनमा एउटा कोठामा ल्याबका समाग्रीहरु राखिने वडा अध्यक्ष साहले बताए ।
धरहरीमा बर्थिङ्ग सेन्टर नहुँदा यहाँका स्थानीयहरूलाई शिवनगर,गौर,चपुर लगाएतका ठाउँमा जानुपर्ने बाध्यता रहेको थियो तर भवन निर्माण भएपछि उक्त समस्या समाधान हुने भएको छ । धरहरीमा पहिलो पटक बर्थिङ्ग सेन्टर शिलान्यास भएपछि वडावासी लगायत आसपासका बासिन्दाहरू लाभान्वित हुने वडा अध्यक्ष साहले जानकारी दिनुभयो । उपभोक्ता समिती मार्फत दुई महिना भित्र निमार्ण कार्य संम्पन हुनुपर्ने वडा अध्यक्ष साहले जानकारी दिन भयो ।
कार्यक्रममा भवन निर्माणको उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष जहरुल देवान, कोषाध्यक्ष सगरी देवी सचिव बिनोध साह लगायत स्थानीय तथा भद्रभलादमीहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
रूपेश यादव, फतुवा बिजयपुर, बैशाख २५ ।
रौतहटको फतुवा बिजयपुर नगरपालिकामा किशोर किशोरी प्रजनन स्वास्थ बारे १ दिने अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । सोमबार नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ स्थित रहेको माध्यमिक बिधालय बिजयपुरमा नेपाल फन्जिङ केयर नेपालको सहयोगमा संचालन भएका किशोर किशोरी प्रजननबारे नगर अभिभावक तथा १० देखि १९ बर्षभित्रका किशोर किशोरीहरूलाई स्वास्थ्य समस्या सम्बन्धी अन्तरक्रिया भएको हो ।
सो कार्यक्रममा कार्यकारी निर्देशक सत्रुधन सिंहले किशोर किशोरीहरू यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धी अधिकारहरुको बारेमा जानकारी गराएका हुन।यस्तै कार्यक्रमको कार्यवाहक नगरप्रमुख अम्बेया खातुनले किशोर किशोरी यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यको बारेमा जानकारी हुनु जरुरी रहेको उनले बताएका छन् ।
उनले भनिन्, ‘दशकौंदेखि किशोर–किशोरीहरूका लागि स्वास्थ्य सेवाको कमजोर गुणस्तर र पहुँचलाई सम्बोधन गर्ने प्राथमिक समाधान किशोर–कशोरीहरूको स्वास्थ्य सेवा हो । किशोर किशोरीमैत्री स्वास्थ्य सेवाहरूले गुणस्तरीय मापदण्डहरू पूरा गर्दछ जसले तिनीहरूका लागि पहुँचयोग्य, स्वीकार्य, समान, उपयुक्त र प्रभावकारी बनाउँछ उनको भनाइ रहेको छ ।
कार्यक्रममा विधालयका शिक्षक शिक्षिका, स्वास्थ्यकर्मी प्रमोद गुप्ता, सूचना अधिकृत हंसराज यादव, स्वास्थ्य संयोजक रघुनाथ साह, नगर शिक्षक संघका अध्यक्ष राधेश्याम यादव, महेश यादव, स्वास्थ्य सह संयोजक दिनेश ठाकुर, वडा अध्यक्षहरू तथा विधार्थीहरुको उपस्थितिथ रहेको थियो ।
काठमाडौं, २५ वैशाख
उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठलाई चिनियाँ राजदूत चेन सङले शिष्टाचार भेट गरेका छन् । सोमबार गृह मन्त्रालयमा भएको भेटका क्रममा मन्त्री श्रेष्ठले चीन–नेपालबीच ऐतिहासिक सम्बन्ध रहेको र चीनसँग नेपालको कुनै विवाद नरहेको बताए । नेपाली भूमि चीनविरुद्ध कुनै पनि हालतमा प्रयोग हुन नदिने र नेपाल एक चीन नीतिप्रति सधैँ कटिबद्ध रहेको श्रेष्ठको भनाइ छ । चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रले नेपाल प्रहरीलाई सहयोग गरेको २१ वटा ड्रोनहरूको श्रेष्ठले धन्यवाद दिँदै छिटै हस्तान्तरण गर्ने व्यवस्था मिलाइने बताए ।
पारस्परिक कानूनी सहायता सम्झौता कार्यान्वयनका लागि समेत सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गर्ने उनले उल्लेख गरे । दुई देशको सीमा जोडिएका जिल्लाहरूमा समकक्षी बैठक निरन्तर हुनुपर्ने र सीमामा कार्यरत दुई देशका पदाधिकारीहरूको सम्पर्क र समन्वय सघन बनाउनुपर्ने मन्त्री श्रेष्ठको भनाइ छ । विगतमा सीमाक्षेत्रमा रहेका जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले सीमा क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकहरूलाई पास प्रदान गर्ने गरेको र उक्त व्यवस्थाले सीमा क्षेत्रका वासिन्दाहरूको दैनिक जिवन सहज बनाएको भन्दै मन्त्री श्रेष्ठले उक्त व्यवस्था पुनः सुचारु गर्न पहल गरिदिन आग्रह गरे ।
तातोपानी, रसुवा तथा हिल्सा नाका पुनः खुलेर पूर्णरूपमा सञ्चालनमा आएकोमा खुशी व्यक्त गर्दै मन्त्री श्रेष्ठले थप नाकाहरू पनि चाँडै सञ्चालनमा ल्याउन पहल गरिदिन राजदूत सङलाई आग्रह गरे। बझाङको साइपल, दार्चुलाको तिन्कर, गोर्खाको रुइला र मुगुमा व्यापार नाका खोल्नेतर्फ पहल गर्न पनि उनको आग्रह छ । जवाफमा चिनियाँ राजदूत सङले आफूले त्यसको पहल गर्ने विश्वास दिलाए। सीमा क्षेत्रका पदाधिकारीहरूको सम्पर्क सघन बनाउने र समकक्षी बैठक गरिरहनुपर्ने मन्त्री श्रेष्ठको रायमा आफू पनि सहमत रहेको उनको भनाइ छ ।
सन् २०१९ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेपाल भ्रमण र त्यसपछि भएका उच्चस्तरीय भ्रमणहरूले नेपाल–चीन सम्बन्ध थप उचाइमा पुगेको उनको भनाइ छ । नेपाली भूमिलाई चीनविरोधी गतिविधिमा प्रयोग हुन नदिन र नेपालमा रहेका चिनियाँ लगानी र सम्पत्तिको सुरक्षामा नेपालको गृह प्रशासनले खेलेको भूमिकाको प्रशंसा गर्दै राजदूत सङले यसको निरन्तरताको अपेक्षा गरेको उल्लेख गरे । चिनियाँ राष्ट्रपति चिनफिङको नेपाल भ्रमणका क्रममा भएको पारस्परिक कानूनी सहायता सम्झौता कार्यान्वयनमा आवश्यक समन्वय गरिदिन सङले आग्रह गरे ।
रौतहट, बैसाख २५ ।
रौतहटको यमुनामाई गाउँपालिका वडा नम्बर ५ झुन्खुन्वा चोकमा मोटरसाइकल दुर्घटनामा परि दुई जना घाइते भएका छन् । चपुर गौर सडक खण्डमा सोमबार दिउँसो ३ बजेको समयमा गौरबाट चपुर तर्फ जादै गरेको प्रदेश २-०३-०१२ प ५५७७ नम्बरको अपाची मोटरसाईकल अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटले जनाएको छ ।
उनका अनुसार चालक माधवनारायण नगरपालिका वडा नम्बर ६ को २२ वर्षीय अभय ठाकुर साधारण घाइते तथा सोही मोटरसाईकलमा सवार २५ बर्षिय जग्गा ठाकुरको अवस्था गम्भीर रहेको जनाएको छ ।
घाइतेहरुलाई बमनह चेक प्वाइन्टका प्रहरी टोलीले घटना स्थलमा पुगी उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल गौरमा पठाईएको छ, भन्ने मोटरसाईकल सवार जग्गा ठाकुरलाई समान्य उपचार पछि थप उपचारका लागि नेशनल मेडिकल कलेज बिरगंजकामा रेफर गरिएको अस्पताल श्रोतले जनाएको हो ।
रन्धिर साह, रौतहट, बैशाख २५ ।
रौतहटको देवाही गोनाही नगरपालिका वडा नम्बर ६ स्थित रहेको श्री आधारभुत बिधालय (क) कर्कच गुठीमा नयाँ वर्ष २०८० सुरु भएसंगै नयाँ बिद्यार्थी भर्ना प्रक्रिया पनि सुरु भएका छन् । सो बिधालयमा गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष विद्यार्थीको नयाँ वर्ष तथा संख्यामा कमि आएको बिधालयका प्रधानाध्यापक कृष्णकुमार झाले बताएका छन् ।
उनका अनुसार बिधालयमा विद्यार्थीको संख्या धेरै तथा शिक्षकको संख्यामा कमि भएका तथा केही अभिभावकहरुले नाम लेखाउने काम सरकारीमा गर्छन् , भने पठन पाठनको लागि बोडिंमा लैजाने गरेको देखिन्छ । सेवा सुबिधा सरकारीको खानको लागि अभिभावकले यस्तो क्रियाकलाप गरेका कारण हामिले यो वर्ष बिद्यार्थीको संख्यामा कमि ल्याइ बिधालयमा प्रत्येक दिन उपस्थित हुने बिद्यार्थीको नाम लेख्ने निर्णय गरेका छौँ ।
सो बिधालयमा बाल बिकासदेखी कक्षा ८ सम्म पठन पाठन हुँदै आएको छ । नेपालको अधिकान्श सरकारी बिधालयहरुमा बाल बिकासदेखि कक्षा ८ सम्मनै अङ्ग्रेजी माध्यमबाट पठन पाठन हुँदै आएको छ । तर, हाम्रो बिधालयमा शिक्षकको कमिले गर्दा नेपाली माध्यमबाट नै अध्ययन गराउदै आएको छौँ ।
सो सन्दर्भमा पटक पटक शिक्षक दरबन्दिकालागी नगरपालिकामा भन्दा पनि नगरपालिकाद्वारा कुनै सहयोग हुन सकेक छैन । सो समस्यालाई हेरेर सोही वडाका वडा अध्यक्ष विष्मुप्रसाद दासले ६ वटा शिक्षक( शिक्षिका वडा सिफारिसमा पठाएका हुँन । बिधालयमा बाल बिकासमा ४७ जना, कक्षा १ मा ९१, कक्षा २ मा ८८, कक्षा ३ मा ८४, कक्षा ४ मा ११७, कक्षा ५ मा ६१, कक्षा ६ मा ६८, कक्षा ७ मा ७२ जना र कक्षा ८ मा ५३ जना छात्र छात्रा गरि ६ सय ८१ जना बालबालिकाहरु अध्ययन रत रहेका छन् । भने गत वर्ष ९ सय ३३ जना विद्यार्थीहरु रहेको प्र अ झाले बताए ।
रौतहट , बैशाख २५ ।
सरकारले प्रयोगमा ल्याइएको विद्युतीय राहदानी (ई पासपोर्ट) प्राप्त गर्न राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर अनिवार्य रूपमा लिनुपर्ने बनाएपछि उक्त परिचयपत्र लिने मानिसको सङ्ख्या दिनानुदिन बढ्न थालेको छ ।
सार्वजनिक सेवामा क्रमशः नयाँ प्रविधि प्रयोग हुन थालेको अवस्थामा सरकारले प्रत्येक नेपाली नागरिकको परिचय खुल्नेगरी डिजिटल अर्थात् विद्युतीय अभिलेख राख्ने उद्देश्यसहित राष्ट्रिय परिचयपत्र उपलब्ध गराउन सुरु गरेको थियो । यस्तै रौतहटको देवाही गोनाही नगरपालिका वडा नम्बर ६ स्थित रहेको कर्कच गाउँमा २६ गते मंगलबारसम्म मात्र राष्ट्रिय परिचय पत्र बन्ने भएको छ ।
पालिकामा राष्ट्रिय पत्रका लागि भिड भाड हुने भएकाले पालो पलो पत्र बनाउने निर्णय गरेको हो । सोही योजना अनुसार वडा नम्बर ६ को पालो २६ गतेसम्मको लागि मात्र रहेको छ । कर्कचमा १४ गतेदेखी सुरु भएको राष्ट्रिय परिचय पत्र बनाउने पालो अब समाप्त हुँने भएको राष्ट्रिय पत्र विवरणका कर्मचारी प्रवीन रजकले बताएका छन् । उनका अनुसार राष्ट्रिय पयिरचय पत्र अब वडा नम्बर ७ मा २७ गतेदेखि सुरु हुने भएको छ ।
हालसम्म वडा नम्बर १ देखि वडा नम्बर ६ सम्म ४ हजार भन्दा बदीले राष्ट्रिय परिचय पत्र बनाइ सकेका छन् । अब केही दिनमै हामिले नगरपालिका भरी परिचय पत्रका काम सुध्याउने छौँ, उनको भनाइ रहेको छ ।
