काठमाडौं । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल‘प्रचण्ड’ले चितवनमा  मेसिनबाट धान रोपेका छन् ।

प्रधानमन्त्री प्रचण्डले चितवनको रत्ननगरमा आयोजित २१औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव, २०८१ का अवसरमा सौराहास्थित बच्छौलीमा पुगेर बहुउद्देश्य कृषक समुहको खेतमा मेसिनको प्रयोग गरि धान रोपेका हुन् ।

उनीसँगै कृषिमन्त्री ज्वाला कुमारी शाह, बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री शालिकराम जम्कट्टेल, सांसद हरि ढकाललगायतको उपस्थित रहेको थियो । न्युज कारखाना

काठमाडौं । गुल्मीमा गए राति परेको वर्षाका कारण पहिरोले घर पुरिँदा एकै परिवारका ५ जनाको मृत्यु भएको छ ।

मालिका गाउँपालिका–६ अर्जेको कँडेलपाटामा भेषबहादुर विकको घर गए राति पहिरोले पुरिएको हो । पहिरोमा पुरिएर ५५ वर्षीय भेषबहादुर, ४८ वर्षीया श्रीमती सुन्तली कामी, बुहारी २६ वर्षकी सीता बिक, नातिनीहरू ८ वर्षकी सपना बिक र ८ महिनाको बिपना बिकको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

पहिरोले भेषबहादुरको ढुंगामाटोले बनेको दुई तले घर पुरेको थियो । घर पहिरोले पुरिएको बिहान ७ बजे मात्रै जानकारी भएको प्रहरीले जनाएको छ ।न्युज कारखाना

रत्ननगर । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले धान बालीमा जलवायुमैत्री प्रविधिहरू प्रयोग गरेर उत्पादन वृद्धि गरिने बताएका छन् ।

२१ औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव, २०८१ का अवसरमा आज आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री प्रचण्डले धानको उत्पादन र उत्पादकत्वमा वृद्धि गर्न जलवायुमैत्री प्रविधिको अनुसन्धान, विकास र प्रसारमा सरकारको प्राथमिकता रहेको बताए ।

“जलवायु परिवर्तनका कारण धानलगायत बालीहरूमा परेको नकारात्मक असर न्यूनीकरण गरी उत्पादन र उत्पादकत्वमा वृद्धि गर्न जलवायुमैत्री प्रविधिको अनुसन्धान, विकास र प्रसार सरकारको प्राथमिकतामा छ,” प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भने, “जैविक विविधताको उपयोग गरी पोषणयुक्त उच्च उत्पादन दिने धानका जातहरूको विकास, तथा उत्पादनमा कृषकमैत्री प्रविधिहरूको प्रयोगमार्फत धान बालीको उत्पादन बढाउने रणनीति लिएको छ ।”

कृषि क्षेत्रको व्यवसायीकरण र विविधिकरणमार्फत मुलुकमा समृद्धि हासिल गर्न पछिल्लो समयमा कृषि क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तन ठूलो चुनौतीको रूपमा देखिएको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले जलवायुमैत्री प्रविधिहरूको अबलम्वन गरेर उत्पादन वृद्धि गर्न र धान तथा चामलको आयात प्रतिस्थापन गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

हरित ग्यास उत्सर्जनमा न्यून भूमिका भए पनि जलवायु परिवर्तनका प्रतिकूल असरहरूको जोखिम उच्च रहेका राष्ट्रहरूमध्ये नेपाल भएको बताउँदै प्रधानमन्त्रीले जलवायु परिवर्तनका दृष्टिले संवेदनशील र प्रभावित उपक्षेत्रमध्ये नेपालको प्रमुख खाद्यान्न बाली धान भएको उल्लेख गरे ।

“जलवायु परिवर्तनका कारण सृजित सुक्खा–खडेरी, बेमौसमी वर्षा, बाढी–पहिरो, आकस्मिक रोग तथा किराको प्रकोप, तापक्रममा वृद्धिजस्ता नकारात्मक असरहरूमा अनुकूलित हुने धानका जातहरू र उत्पादन प्रविधिहरूको गर्नुपर्छ,” प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भने, “उत्पादन बढाएर आयात प्रतिस्थापन गरी धान चामलमा आत्मनिर्भर हुन विशेष योजनाका साथ क्रियाशील हुनैपर्छ ।”

धानबाली देशको रणनीतिक बाली भएको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले तीनवटै तहको सरकारलाई नेपाल सरकारले लिएका नीतिहरूको सफल कार्यान्वयनका लागि आह्वान गरे ।

उनले परनिर्भरता र व्यापार असन्तुलनलाई कम गर्न र राष्ट्रियस्तरमा धानको उत्पादन बढाउन वर्तमान सरकारले रासायनिक मल र गुणस्तरीय बीउको उपलब्धता, प्रविधि विस्तार, अनुसन्धान र विकास तथा न्यूनतम समर्थन मूल्यको कार्यान्वयनलाई प्राथमिकता दिएको स्पष्ट पारे ।

दीगो विकासका लक्ष्यहरू प्राप्तिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता र कृषि विकास रणनीतिको कार्यान्वयनमार्फत खाद्य पोषण सुरक्षाको अवस्थामा सुधार ल्याउने राष्ट्रिय प्रतिबद्धता रहेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले प्रमुख खाद्यान्न बालीहरूको उत्पादन तथा उपलब्धतामा वृद्धि,  वितरण प्रणालीमा सुधार र खाद्यान्नको उचित उपयोगमार्फत खाद्यान्नमा आत्मनिर्भरता र दीगो खाद्य तथा पोषण सुरक्षा कायम गरिने बताए ।

प्रधानमन्त्रीले “जलवायु मैत्री कृषि, धान उत्पादनमा वृद्धि” भन्ने नाराका साथ मनाउन लागिएको २१ औँ राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव, २०८१ का अवसरमा धान बालीको उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धिमार्फत समृद्ध अर्थतन्त्र निर्माणमा सबैको ठोस योगदान रहने विश्वास व्यक्त गरे ।

यसअघि प्रधानमन्त्री ‘प्रचण्ड’ले विसं २०७३ मा झापाको बनियानीमा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना अन्तर्गतको (धान खेती) सुपर जोन कार्यक्रमको उद्घाटन गरेका थिए ।

कृषिलाई आधुनिकीकरण, व्यवसायीकरण र बजारीकरण गर्ने उद्देश्यअनुरुप सरकारले सुपर जोन, जोन कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौं । जारी युरोकपमा आजदेखि नकआउट चरणका खेलहरु हुदै छन् । नकआउट चरणको खेलमा आज जर्मनी र डेनमार्क खेल्दै छन् । यो खेल नेपाली समय अनुसार राति १२: ४५ बजेदेखि शुरु हुदै छ ।

युरोकपको आयोजक समेत रहेको जर्मनीले समुह ए मा ३ खेल मध्ये २ जित र एक बराबरीसहित शिर्ष स्थानमा रहदै नकआउटमा पुगेको छ ।

त्यस्तै डेनमार्कले समुह सीबाट तिनै खेल बराबरी खेलेर दोस्रो स्थानमा रहदै नकआउटमा पुगेको हो ।

जर्मनीले अहिलेसम्म तीन पटक युरोकप जितेको छ भने तीन पटक उपविजेता बनेको छ । जर्मनीले पछिल्लो पटक १९९६ मा युरोकप जितेको थियो भने २००८ मा उपविजेता बनेको थियो ।

त्यस्तै डेनमार्कले १९९२ मा युरोकप जितेको थियो । त्यस यता डेनमार्क युरोकपको फाइनलमा पुग्न सकेको छैन ।

जर्मनी र डेनमार्कबीच अहिलेसम्म २८ खेल भएका छन् । जसमा जर्मनीले १५ खेल जितेको छ भने डेनमार्कले ८ खेल जितेको छ । त्यस्तै ५ खेल बराबरीमा सकिएका छन् ।

नकआउट चरणमा को को खेल्दै छन् ?

२४ देशले भाग लिएको युरोकपमा ८ देश बाहिरिएका छन् भने १६ देश नक आउट चरणमा पुगेका छन् । जसमा हरेक समुहका समुह विजेता र उपविजेता गरि १२ देश नक आउटमा पुगेका छन् भने हरेक समुहका तेस्रो स्थानमा रहेका शिर्ष चार देश नक आउट चरणमा पुगेका छन् ।

जसमा समुह ए बाट जर्मनी विजेता र स्वीजरल्याण्ड उपविजेता बन्दै नक आउटमा पुगेका छन् भने हंगेरी र स्कटल्याण्ड समुह चरणबाटै बाहिरिएका छन् । त्यस्तै समुह बी बाट स्पेन समुह विजेता र इटाली उपविजेता हुदै नक आउटमा पुगेका छन् भने क्रोसिया र अल्बानिया बाहिरिएका छन् ।

त्यस्तै समुह सी बाट इङल्याण्ड विजेता र डेनमार्क उपविजेता हुदै नकआउटमा पुगेका छन् । त्यस्तै स्लोभेनिया तेस्रो स्थानमा रहेर नक आउटमा पुगेको छ । यस समुहबाट सर्बिया बाहिरिएको छ । त्यस्तै समुह डी बाट अस्ट्रिया विजेता र फ्रान्स उपविजेता हुदै नक आउटमा पुगेको छ । त्यस्तै नेदरल्याण्डस तेस्रो हुदै नक आउटमा पुगेको छ ।

त्यसैगरी समुह इ बाट रोमानिया विजेता र बेल्जियम उपविजेता हुदै नक आउटमा पुगेको छ भने स्लोभाकिया तेस्रो स्थानमा हुदै नक आउटमा पुगेको छ । त्यस्तै समुह एफ बाट पोर्चुगल विजेता र टर्की उपविजेता हुदै नक आउटमा पुगेको छ भने जर्जिया तेस्रो स्थानमा रहदै नक आउटमा पुगेको छ ।

अब नक आउट चरणमा स्पेन र जर्जिया खेल्ने छन् भने जर्मनीले डेनमार्कको सामना गर्ने छ । त्यस्तै पोर्चुगलले स्लोभेनियाको सामना गर्ने छ भने फ्रान्सले बेल्जियमको सामना गर्ने भएको छ । त्यसैगरी रोमानियाले नेदरल्याण्डसको सामना गर्ने छ भने अस्ट्रियाले टर्कीको सामना गर्ने छ । त्यस्तै इङल्याण्डले स्लोभाकियाको सामना गर्ने छ भने स्वीजरल्याण्डले इटालीको सामना गर्ने छ । न्युज कारखाना

बिबिसी

स्नायुवैज्ञानिक हिमो बोर्हिनले मानिस मर्दा मस्तिष्कमा के हुन्छ भन्ने कुरा मानिसलाई लगभग थाहा नभएको थाहा पाएपछि छक्क परिन् । हिमो बोर्हीनले बीबीसीलाई भनिन्, ‘हामीले मुसामा प्रयोग गरिरहेका थियौँ र शल्यक्रियापछि उनीहरुको दिमागबाट निस्किएको अनुगमन गरिरहेका थियौँ ।’ अचानक दुई मुसा मरे । जसका कारण उनीहरुले ती मुसाको मस्तिष्कमा हुने मृत्युको प्रक्रियालाई निगरानी गर्ने अवसर पाएका थिए । हिमोले भनिन्, ‘एक मुसाको मस्तिष्कबाट सेरोटोनिन नामक रसायनको ठूलो मात्रामा चुहावट भएको थियो ।’

त्यसैले मेरो मनमा प्रश्न उठ्यो, के त्यो मुसा भ्रमको शिकार थियो ? उनले व्याख्या गरिन्, ‘सेरोटोनिन भ्रमसँग सम्बन्धित छ ।’ सेरोटोनिन एक रसायन हो जसले जीवित प्राणीहरूको मूडलाई नियन्त्रण गर्दछ । त्यो मुसाको दिमागमा सेरोटोनिनको बाढी देखेपछि उनको दिमागमा धेरै प्रश्न उठे । यसपछि हिमोले यसबारे पहिलेदेखि नै रहेको जानकारीमा अनुसन्धान गर्न थालिन् । हिमोले सेरोटोनिनको चुहावटको पछाडि केही कारण हुनुपर्छ भन्ने सोचेकी थिइन् । हिमोले भनिन्, ‘यस अनुसन्धानका क्रममा हामी मर्ने प्रक्रियाबारे निकै कम जान्दछन् भन्ने थाहा पाएपछि म छक्क परें ।’ डा हिमो बोर्हीन संयुक्त राज्य अमेरिकाको मिशिगन विश्वविद्यालयको आणविक र सोधपुछ फिजियोलोजी र न्यूरोलोजी विभागका एक सहयोगी प्राध्यापक हुन् । मुसाको मृत्युबारे अनुसन्धान गर्दा डा. हिमोले मानिसको मृत्यु हुँदा मस्तिष्कमा के हुन्छ भन्ने अध्ययन गर्न थालेको बताएकी छन् । डाक्टर हिमोले अनुसन्धानका क्रममा फेला पारेको मृत्युबारे हाम्रो बुझाइ र ज्ञान विपरीत भएको बताएकी छन् ।

मृत्युको परिभाषा

चिकित्सक हिमोले लामो समयदेखि हृदयाघातपछि पल्स पत्ता नलागेमा चिकित्सकको दृष्टिले मृत मानिने गरेको बताइन् । यस प्रक्रियामा मुटुमा जोड दिइन्छ । यसलाई ब्रेन अट्याक नभई हार्ट अट्याक भनिन्छ । हिमो भन्छिन, ‘मस्तिष्कमा कुनै काम भइरहेको छैन भन्ने कुरा वैज्ञानिकहरूले बुझेका छन् । किनभने, यसले कुनै प्रतिक्रिया पाउँदैन । मर्ने मान्छे न बोल्न सक्छन् न उभिन सक्छन् । न त ऊ उठ्न सक्छ । हाम्रो मस्तिष्कलाई काम गर्न धेरै अक्सिजन चाहिन्छ । यदि हाम्रो मुटुले रगत पम्प गर्दैन भने, अक्सिजन मस्तिष्कमा पुग्दैन ।’

हिमो बताउछिन्, ‘सतहमा सबै लक्षणहरूले मस्तिष्कले काम गरिरहेको छैन वा निष्क्रिय अवस्थामा छ, सक्रिय छैन ।’ तर, डा. हिमो र उनको टोलीको अनुसन्धानबाट बिल्कुलै फरक जानकारी आएको छ ।

मस्तिष्क ‘धेरै छिटो दौडिरहेको हुन्छ’

२०१३ मा मुसाहरूमा गरिएको एक अध्ययनमा, मानिसहरूले मुसाको मुटुले काम गर्न छोडेपछि उनीहरूको मस्तिष्कका धेरै स्नायुहरूमा ठूलो गतिविधि देखियो । ‘मरेको मुसाको दिमागमा सेरोटोनिनको उत्सर्जन ६० गुणाले बढेको थियो, र फिल-गुड केमिकल डोपामाइनको उत्सर्जन पनि ४० देखि ६० गुणाले बढेको थियो । त्यसै बेला जीवित प्राणीलाई धेरै सतर्क बनाउने रसायन नोरेपिनेफ्राइनको मात्रा सय गुणासम्म बढेको थियो।’

डा. हिमो भन्छिन, ‘कुनै जनावरको मस्तिष्कमा यी रसायनहरूको यति धेरै सांद्रता हुनु लगभग असम्भव छ ।’

२०१५ मा, त्यो टोलीले मर्ने मुसाको दिमागमा गरिएको अर्को अध्ययनको नतिजा प्रकाशित गर्यो । ‘दुवै अवस्थामा, १०० प्रतिशत जनावरहरूमा जबरदस्त मस्तिष्क गतिविधि रेकर्ड गरिएको थियो । मेरो मन एकदमै छिटो दौडिरहेको थियो । मृत्युको समयमा मस्तिष्क धेरै सक्रिय थियो । २०२३ मा हिमो र उनको टोलीले अर्को शोध पत्र प्रकाशित गरे । कोमामा रहेका र उनीहरुको मुटुको धड्कन लाईफ सपोर्ट सिस्टममा निर्भर रहेका चार जनामा यो अनुसन्धान गरिएको थियो । यी बिरामीहरूलाई इलेक्ट्रोएन्सेफेलोग्राफीको लागि इलेक्ट्रोड वा प्लेटहरू दिइयो । ताकि तिनीहरूको मस्तिष्क गतिविधिहरू रेकर्ड गर्न सकियोस् । यी चारजना मरिरहेका थिए । डाक्टर र उनका परिवारका सदस्यहरूले मिलेर निर्णय गरे कि ‘यी चार जनालाई कुनै पनि प्रकारको सहयोगले बचाउन सकिँदैन, त्यसैले उनीहरूको जीवन बचाउने प्रयास त्याग्ने निर्णय गरे ।’ आफन्तको अनुमतिमा यी चारजनालाई जिउँदै राखिएको भेन्टिलेटरको सहयोगमा हटाइयो । यस समयमा, अनुसन्धानकर्ताहरूले याद गरे कि दुई बिरामीहरूको मस्तिष्कमा धेरै तीव्र गतिविधिहरू भइरहेको थियो । यसले मस्तिष्कमा संज्ञानात्मक गतिविधिहरू प्रकट गर्यो । यस अवधिमा उनको दिमागमा गामा तरंगहरू पनि रेकर्ड गरिएको थियो । यिनीहरूलाई मस्तिष्कको सबैभन्दा छिटो तरङ्ग भनिन्छ । गामा तरंगहरू मानव मस्तिष्कमा जानकारी र मेमोरी प्रशोधन गर्ने धेरै जटिल प्रक्रियाको भाग हुन् ।

अर्को बिरामीको मस्तिष्कको अनुगमनका क्रममा उनको मस्तिष्कको टेम्पोरल लोब अर्थात् दुवै कानको पछाडि रहेको मस्तिष्कको भागमा निकै बलियो गतिविधि देखियो । डाक्टर हिमो भन्छिन- मानव मस्तिष्कको दाहिने कानको पछाडि रहेको भागलाई समानुभूतिको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । धेरै बिरामीहरू यस्ता छन् जो हृदयघातबाट बाँचेका छन् र जसले मृत्यु नजिकको अनुभव गरेका छन् । त्यो अनुभवले आफूलाई राम्रो मान्छे बनाएको र अब अरूप्रति बढी सहानुभूति महसुस गर्न थालेको उनी बताउँछन् ।

मृत्युको नजिकको अनुभव

मृत्युको छेउबाट फर्किएका कतिपयले आफ्नो जीवनको तस्बिर आँखा अगाडि चम्किएको वा त्यतिबेला आफ्नो जीवनका धेरै महत्वपूर्ण क्षणहरू सम्झेको बताएका छन् । धेरै मानिसहरू पनि भन्छन् कि तिनीहरूले धेरै चम्किलो प्रकाश देखे । यसै क्रममा केही व्यक्तिले आफूलाई आफ्नो शरीरबाट बाहिर निस्केको महसुस गरेको र टाढा बसेर सबै कुरा हेरिरहेको दाबी गरेका छन् । त्यसोभए मस्तिष्कको चरम गतिविधि, डा. हिमोले आफ्नो अध्ययनमा देखेको हाइपरएक्टिभिटी, मृत्युको छेउमा उभिएका मानिसहरूले यस्तो भयानक अनुभव गर्नुको कारण थियो ? डाक्टर हिमो भन्छिन, ‘हो । मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । ‘कम्तिमा २० देखि २५ प्रतिशत हृदयघात पीडितहरूले सेतो प्रकाश देखेको रिपोर्ट गरे । केही अनौठो देखियो । उनको मस्तिष्कमा तस्विर बनाउने अंग सक्रिय भएको देखिन्छ ।’

भेन्टिलेटर हटाइएपछि मस्तिष्कमा निकै तीव्र गतिमा सक्रियता देखिएका दुई बिरामीको बारेमा अनुसन्धानकर्ताहरू भन्छन्, ती बिरामीहरूको मस्तिष्कको भिजुअल कोर्टेक्समा निकै तीव्र गतिमा सक्रियता देखिएको थियो (जुनले दृष्टि बुझ्न मद्दत गर्छ)। यसको अर्थ हो, ‘उनीहरूले यस्तो केही देखेको अनुभव गरेको हुनुपर्छ ।’

डा. हिमो बोर्हिनले आफ्नो अध्ययनमा थोरै मानिसलाई समावेश गरेको र एक व्यक्तिको मृत्यु हुँदा मस्तिष्कमा के भइरहेको छ भन्ने कुरा बुझ्न धेरै अनुसन्धान आवश्यक रहेको विश्वास गर्छिन । तर, यस विषयमा दश वर्षभन्दा बढी अनुसन्धान गरिसकेपछि डा हिमोलाई एउटा कुरा प्रस्ट भएको छ, ‘मलाई लाग्छ हृदयघात हुँदा मस्तिष्क शान्त हुँदैन, तर धेरै सक्रिय हुन्छ ।’

तर, मस्तिष्कले काम गर्न आवश्यक अक्सिजन नपाएको महसुस गर्दा के हुन्छ ? डा. हिमोले अझै यो कुरा बुझ्ने प्रयास गरिरहेको र यस बारे धेरै जानकारी उपलब्ध नरहेको बताएकी छन् ।  हाइबरनेसनको अवस्थालाई उल्लेख गर्दै डा. हिमो भन्छिन्, यस्तो केहि हुनेछ: मुसा र मानिस लगायत सबै जनावरहरूमा अक्सिजनको कमीलाई सामना गर्न विभिन्न प्रकारका संयन्त्रहरू छन् । अहिलेसम्म मानिन्थ्यो, जब मुटुले काम गर्न छोड्छ, दिमाग मौन हुन्छ र दर्शक बनेर सबै हेर्छ । यसको मतलब जब मुटुले काम गर्न छोड्छ, मस्तिष्क मात्र बन्द हुन्छ । अहिले मानिसहरू यो विश्वास गर्छन्: किनभने मस्तिष्कले त्यस्ता परिस्थितिहरू सामना गर्न सक्दैन र केवल मर्छ । यद्यपी डा. हिमोले यो घटना हो वा अरु केहि हो भनेर हामीलाई यकिन थाहा नभएको बताउँछन् । मस्तिष्कले सजिलै हार नमान्ने डाक्टर हिमोको विश्वास छ । जसरी हाम्रो दिमागले हरेक कठिन परिस्थितिसँग लड्छ, त्यसरी नै मृत्युसँग पनि लड्छ । ‘हर्मेशन यसको राम्रो उदाहरण हो । मलाई लाग्छ, मस्तिष्कमा अक्सिजनको अभावको यो चुनौती सामना गर्न सक्ने क्षमता छ । तर, यसबारे थप अनुसन्धान हुनैपर्छ ‘ उनी भन्छिन् ।

पत्ता लगाउन अझै धेरै बाँकी छ

डा. हिमो बोर्हीनले आफू र उनको टोलीले पत्ता लगाएको जानकारी परालजस्तै भएको र अझै पत्ता लाग्न बाँकी रहेको जानकारीको ठूलो थुप्रो रहेको महसुस गर्छन्। ‘मलाई विश्वास छ,  मस्तिष्क भित्र अक्सिजनको कमीसँग सामना गर्ने केही संयन्त्र छ, जुन हामीले बुझ्दैनौं । यस्तो अवस्थामा, सतही रूपमा हामीलाई थाहा छ, जसको मुटुले काम गर्न छोड्छ, उनीहरूलाई यो अनौठो र फरक प्रकारको अनुभव हुन्छ । र हाम्रो तथ्याङ्कले मस्तिष्कमा हुने गतिविधिहरूको कारणले यस्तो भएको देखाउँछ ।
अब प्रश्न उठ्छ, मर्ने मस्तिष्कमा किन यति धेरै गतिविधि हुन्छ ?

उनी भन्छिन्, ‘हामी सबै मिलेर यसबारे हाम्रो बुझाइ सुधार गर्नुपर्छ । यसलाई अध्ययन गरौं । यसबारे अनुसन्धान गरौँ, ताकि तपाईंले यी प्रश्नहरूको जवाफ पाउन सक्नुहुन्छ । किनभने, यो सम्भव छ कि हामी करोडौं मानिसहरूलाई उनीहरूको वास्तविक मृत्यु अघि नै मरेका छन् । किनभने हामी मृत्युको सम्पूर्ण प्रक्रियालाई राम्ररी बुझ्दैनौं ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । ब्राजिलले कोपा अमेरिका अन्तर्गतको खेलमा पराग्वेलाई फराकिलो जित हासिल गरेको छ । शनिबार बिहान सम्पन्न खेलमा ब्राजिलले पराग्वेलाई ४-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको हो ।

ब्राजिलको जितमा भिनिसियस जुनियरले २ गोल गरेका थिए भने साभियो र लुकास पाक्वेटाले एक एक गोल गरेका थिए । त्यस्तै पराग्वेका लागि ओमार अलडेरेटले एक गोल गरेका थिए ।

यस खेलमा खेलको ८१औं मिनेटमा आन्द्रेज कुबासले रातो कार्ड पाएपछि पराग्वे १० खेलाडीमा सिमित भएको थियो ।

यो जितपछि ब्राजिलको २ खेलमा ४ अंक भएको छ र समुह डी मा दोस्रो स्थानमा छ । त्यस्तै पराग्वेले भने लगातार दोस्रो हार बेहोरेर प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ ।

अब ब्राजिलले समुह चरणको अन्तिम खेलमा जुलाई ३ मा कोलोम्बियाको सामना गर्ने छ । त्यस्तै सोहि दिन पराग्वेले कोस्टा रिकाको सामना गर्ने छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले वयस्कहरूलाई प्रति साता १५० मिनेट मध्यम-तीव्रता वा ७५ मिनेट उच्च-तीव्रता शारीरिक गतिविधि गरेर सक्रिय हुन सिफारिस गर्दछ । शारीरिक गतिविधिको कमीले वयस्कहरूलाई हृदयघात र स्ट्रोक, टाइप २ मधुमेह, डिमेन्सिया, र स्तन र कोलोन क्यान्सर जस्ता गैर-संक्रामक रोगहरूको जोखिम बढाउँछ ।

एक अनुमान अनुसार, २०१० र २०२२ को बीचमा, वयस्कहरूमा शारीरिक निष्क्रियताको घटना लगभग ५ प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । यो क्रम जारी रह्यो भने सन् २०३० सम्ममा निष्क्रियताको स्तर बढेर ३५ प्रतिशत पुग्ने सम्भावना छ । हालको प्रवृत्तिले सन् २०३० सम्ममा शारीरिक निष्क्रियता घटाउने विश्वव्यापी लक्ष्य अहिले पहुँचभन्दा बाहिर रहेको बताउँछ ।

डब्लुएचओका महानिर्देशक डा. टेड्रोस अधानोम गेब्रेयससले यस निष्कर्षले क्यान्सर र मुटुको रोगलाई कम गर्ने र शारीरिक गतिविधि बढाएर मानसिक स्वास्थ्य र स्वस्थ्य सुधार गर्ने अवसर गुमाएको बताएका छन् । यो चिन्ताजनक प्रवृत्तिलाई उल्टाउन शारीरिक क्रियाकलापको स्तर बढाउन र साहसी कदमलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ । यस क्रममा बलियो नीति अवलम्बन गरी लगानीको स्तर बढाउन आवश्यक छ ।

वयस्कहरूमा शारीरिक निष्क्रियताको उच्चतम दर उच्च आय भएको एशिया प्रशान्त क्षेत्र (४८ प्रतिशत) र दक्षिण एशिया (४५ प्रतिशत) मा रेकर्ड गरिएको थियो । उच्च आय भएका पश्चिमी देशहरूमा यो संख्या २८ प्रतिशत छ, जबकि ओशिनिया क्षेत्रमा यो १४ प्रतिशत छ । लिङ्ग र उमेरका आधारमा हुने असमानता चिन्ताको विषय भएको बताइएको छ । संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायका अनुसार पुरुषको तुलनामा महिलामा शारीरिक निष्क्रियताको मात्रा बढी छ ।

महिलाहरूको लागि निष्क्रियता दर ३४ प्रतिशत छ, जबकि पुरुषहरूको लागि यो २९ प्रतिशत छ । तर कतिपय देशहरूमा यी दुईबीचको दूरी २० प्रतिशत बिन्दुसम्म छ । थप रूपमा, ६० वर्षभन्दा माथिका व्यक्तिहरू अन्य वयस्कहरूको तुलनामा कम सक्रिय हुन्छन्, जुन वृद्ध वयस्कहरूको लागि शारीरिक गतिविधिलाई बढावा दिने महत्त्वलाई संकेत गर्दछ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसन्धानकर्ताहरूले शैक्षिक सहकर्मीहरूसँगको सहकार्यमा तयार पारेको यो अध्ययन ‘द ल्यान्सेट ग्लोबल हेल्थ जर्नल’ मा प्रकाशित भएको छ । चिन्ताजनक निष्कर्षहरूको बावजुद, केही देशहरूमा केही सुधारको संकेतहरू छन्। विगत एक दशकमा विश्वका करिब ५० प्रतिशत देशहरूमा केही सुधारहरू रेकर्ड भएका छन् । २०३० सम्ममा २२ देशहरूले शारीरिक निष्क्रियतालाई १५ प्रतिशतले घटाउने विश्वव्यापी लक्ष्यमा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

यस पृष्ठभूमिमा, संयुक्त राष्ट्र एजेन्सीले देशहरूलाई शारीरिक गतिविधि प्रवर्द्धन गर्न नीति र कार्यान्वयन प्रक्रियाहरूलाई बलियो बनाउन आग्रह गरेको छ । तल्लो तहमा खेलकुद र हिड्ने, साइकल चलाउने र सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्नेलगायतका अन्य उपायहरूको सहयोग समुदायमा लिन सकिन्छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । उद्योगपति मुकेश अम्बानीका कान्छा छोरा अनन्त अम्बानी राधिका मर्चेन्टसँग जुलाई १२ मा विवाह बन्धनमा बाँधिदैछन् । मुम्बईमा हुने यो भव्य समारोहमा परम्परा र भव्यताको मिश्रण देखिनेछ ।

विवाहको तयारीका बीचमा यो जोडीको विवाहको कार्ड सार्वजनिक भएको छ । भीभीआइपीलाई दिएको निमन्त्रणा पत्रमा चाँदीको मन्दिर छ । भित्र ४ वटा सुनको मुर्ति छ । दोस्रो निमन्त्रणा पत्र सुनौलो बक्समा छ । यसमा मन्दिरलाई सानो आकारमा बाकस भित्र राखिएको छ । यो पनि ईश्वरीय विषयवस्तुमा आधारित छ ।

सानो अलमारी खोल्दा चाँदीको मन्दिर देखिन्छ । यस मन्दिरमा गणपति, राधा-कृष्ण र देवी दुर्गाको मूर्तिहरू छन् ।

हातले लेखिएको पत्र, बक्स खोल्ने बित्तिकै विष्णु मन्त्र प्रतिध्वनित हुन्छ । सुन्दर ढंगले कढ़ाई गरिएको विवाह बक्सको माथि भगवान विष्णुको चित्र छ ।

कार्डमा बनाइएको बाकस खोल्ने बित्तिकै विष्णु मन्त्र गुञ्जन थाल्छ । रातो रङको निमन्त्रणा बाकस खोल्दा चाँदीको सानो मन्दिर देखिन्छ । यसमा गणपति, राधा-कृष्ण र देवी दुर्गाको सुनको मूर्ति छ। एउटा थैलीमा पश्मिना सल, अर्कोमा रुमाल छ । दोस्रो निमन्त्रणा कार्डमा, पहिलो एउटा सानो खाममा नीता अम्बानीको हातले लेखिएको पत्र हो । यसमा उनले आफ्नो भावना व्यक्त गर्दै निमन्त्रणा दिएकी छिन् । यस पत्रको विभिन्न पृष्ठहरूमा विभिन्न अनुष्ठानहरूको बारेमा जानकारी छ ।

माथिल्लो भागमा वैकुण्ठ धामको दृश्य देखिन्छ । एउटा थैलीमा कश्मीरका कलाकारहरूले बनाएको पश्मिना सल छ । अर्को थैली खोल्दा अनन्त-राधिकाको आद्याक्षरले भरिएको रुमाल छ ।
अन्त्यमा ऋग्वेदको एउटा श्लोक लेखिएको छ ।

अनन्त र राधिकाले यसअघि मार्चको सुरु र मेको अन्त्यमा प्रि-वेडिङ समारोह मनाएका थिए । अब जुलाई १२ गते शुभ विवाह, जुलाई १३ मा शुभ आशीर्वाद र जुलाई १४ मा स्वागत समारोह हुनेछ । यी तीन कार्यक्रम मुम्बईको जियो वर्ल्ड सेन्टरमा आयोजना हुनेछन् ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ ।  आज असार १५ । ‘मानो रोपेर मुरी उब्जाउने’ महिना मानिने असारको मध्य दिन आज धान दिवससंगै रोपाईं जात्राका रुपमा मनाउने गरिन्छ । आजको दिन खेतमा धान रोपाईंसंगै आपसमा हिलो छ्यापाछ्याप गरेर मनोरञ्जन गर्ने तथा दही चिउरा खाने चलन छ ।

कामको चटारोले थकित भएका किसानलाई दही र चिउराले शक्ति र शीतलता प्राप्त हुने विश्वास छ । खेतीपाती बाहेक अन्य पेसा र व्यवसाय रहेकाहरुले पनि आज दही च्यूरा खाई असार १५ मनाउँछन् । आज २१औँ धान दिवस ‘जलवायु मैत्री कृषि, धान उत्पादनमा वृद्धि ’ भन्ने नाराका साथ मनाइँदैछ ।

प्रमुख खाद्यान्न बाली धान हाम्रो खाद्य सुरक्षाको प्रमुख आधार हो । हाम्रो सन्दर्भमा धानले आर्थिक, सामाजिक, साँस्कृतिक र धार्मिक महत्व राख्दछ । यसर्थ, धान एक बाली मात्र नभई औसत नेपालीको जीवन पद्दति पनि हो । धानमा अन्तर्निहित यिनै विविध महत्वलाई दृष्टिगत गरी यसको उत्पादन वृद्धि, आधुनिकीकरण र व्यवसायीकरणलाई प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले वि.सं. २०६१ देखि नियमित रूपमा प्रत्येक वर्ष आषाढ १५ मा राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाइँ महोत्सव मनाउने गरिएको छ ।

यसै सन्दर्भमा यस वर्ष “जलवायु मैत्री कृषि, धान उत्पादनमा वृद्धि” भन्ने नाराका साथ २१ औं राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाईं महोत्सव, २०८१ विभिन्न कार्यक्रमहरु सहित मनाउन लागिएको छ । जलवायु परिवर्तनको कारण धान खेतीमा बढ्दो नकरात्मक असरलाई न्यूनीकरण गर्न जलवायु अनुकूलित प्रविधिहरुको अनुसन्धान र विकास एवं उपलब्ध प्रविधिहरुको प्रचार प्रसार गरी तिनको अवलम्वन गर्न कृषक र अन्य सम्बद्ध पक्षहरुलाई सचेत र जागरुक बनाई धान उत्पादन एवं उत्पादकत्व बढाउनु पर्ने सन्देश यस वर्षको नाराले दिएको छ ।

यस वर्षको २१औं राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाईं महोत्सवको उपलक्ष्यमा आषाढ १४ मा नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद् परिसर खुमलटारमा राष्ट्रिय योजना आयोगका कृषि क्षेत्र हेर्ने माननीय सदस्यज्यूको प्रमुख आतिथ्यतामा आइआरआरआई र बिआरआरआईका प्रतिनिधिहरु एवं अन्य सरोकारवालाहरुको सहभागितामा धान विशेष अन्तरक्रिया कार्यक्रम (राइस सिम्पोजियम) सञ्चालन हुने तय गरिएको छ ।

आज चितवनको बछौलीमा प्रधानमन्त्रीको प्रमुख आतिथ्यतामा रोपाइँ मूल समारोह गरी राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाईं महोत्सव मनाइने कार्यक्रम रहेको छ । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । जारी टी- २० विश्वकपको फाइनल खेल आज हुदै छ । फाइनलमा उपाधिका लागि भारत र दक्षिण अफ्रिकाबीच भिडन्त हुदै छ । बरबाडोसमा हुने फाइनल नेपाली समय अनुसार राति ८: १५ बजेदेखि शुरु हुने छ ।

सेमिफाइनलमा भारतले इङल्याण्ड र दक्षिण अफ्रिकाले अफगानिस्तानलाई पराजित गर्दै फाइनलमा पुगेका हुन् ।

भारत २०१४ पछि पहिलो पटक टी-२० विश्वकपको फाइनलमा पुगेको छ । भारतले २००७ को टी- २० विश्वकपको पहिलो संस्करण जितेपछि अहिलेसम्म विश्वकप जित्न सकेको छैन । २०१४ मा उपविजेता बनेको भारत पछिल्लो विश्वकपमा सेमिफाइनलबाट बाहिरिएको थियो ।

त्यस्तै दक्षिण अफ्रिका भने पहिलो पटक विश्वकपको फाइनलमा पुगेको हो । दक्षिण अफ्रिका यस अघि २०१४ को विश्वकपमा दक्षिण अफ्रीका सेमिफाइनलमा पुगेको थियो । त्यसअघि २००९ को विश्वकपमा सेमिफाइनलमा पुगेको थियो ।

भारत र दक्षिण अफ्रिकाबीच अहिलेसम्म २६ टी-२० खेल भएका छन् । जसमा भारतले १४ खेल जितेको छ भने दक्षिण अफ्रिकाले ११ खेल जितेको छ । त्यस्तै एक खेलको नतिजा आएको छैन ।

भारतका लागि कप्तान रोहित शर्मा सबैभन्दा बढी सफल ब्याट्सम्यान देखिएका छन् । यस विश्वकपमा रोहितले ७ खेलमा ३ अर्धशतकसहित २४८ रन बनाएका छन् । त्यस्तै सूर्यकुमार यादवले ७ खेलमा २ अर्धशतकसहित १९६ रन बनाएका छन् भने ऋषव पन्तले ७ खेलमा १७१ रन बनाएका छन् ।

त्यस्तै भारतका लागि अर्शदीप सिंह सर्बाधिक सफल बलर रहेका छन् । उनले यस विश्वकपका ७ खेलमा कुल १५ विकेट लिदै सर्बाधिक विकेट लिने बलरको सुचिमा दोस्रो स्थानमा छन् । त्यस्तै भारतका जसप्रित बुमराहले १३ कुलदीप यादवले १० विकेट लिएका छन् ।

त्यसैगरी दक्षिण अफ्रिकाका लागि यस विश्वकपमा क्वेंटन डिककले सर्बाधिक २०४ रन बनाएका छन् भने डेभिड मिलरले १४८ रन बनाएका छन् । त्यस्तै दक्षिण अफ्रिकाका बलर एनरिक नोकियाले सर्बाधिक १३ विकेट लिएका छन् भने कागीसो रबाडाले १२ र ताब्रेज शाम्शीले ११ विकेट लिएका छन् ।न्युज कारखाना