काठमाडौं मंसिर ८,।
इन्टरनेट नचले राउटर अफ गरेर अन गर्न नेपाल टेलिकमले सुझाव दिएको छ । सामाजिक सञ्जालमा एक जानकारी सहितको पोस्ट गर्दै कम्पनीले यस्तो सुझाव दिएको हो ।
पोस्टमार्फत टेलिकमले इन्टरनेट सेवा नचलेमा वा समस्या भएमा नमस्ते वाई-फाई (नमस्ते वाई-फाई/डब्लूबीबी डिभाइस) सेवाका ग्राहकले नमस्ते वाई-फाई सेवाको राउटर अफ गरेर अन गर्न आग्रह गरेको हो ।
“नेपाल टेलिकमका नमस्ते वाई-फाई (नमस्ते वाई-फाई/डब्लूबीबी डिभाइस) सेवाका ग्राहकहरूको इन्टरनेट सेवा नचलेमा वा समस्या भएमा नमस्ते वाई-फाई सेवाको राउटरलाई अफ गरेर अन गर्नुहुन अनुरोध छ,” कम्पनीले लेखेको छ ।
टेलिकमको नमस्ते वाई-फाईबारे थप बुझ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।
सीता भट्टराई,काठमाडौँ, ८ मङ्सिर :
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका (राप्रपा)का सांसद डा धवलशम्शेर राणाले संसद्मा प्रतिपक्षको भूमिका सशक्तरूपमा निभाइरहेको तर सत्तापक्षले आफ्नो भूमिका निभाउन नसकेको जिकिर गर्नुभएको छ । “संसद्मा प्रतिपक्षको भूमिका सरकारका काम–कारबाहीका बारेमा निगरानी राख्दै सरकारका राम्रा काममा टेवा दिने र कमी–कमजोरीमा खबरदारी गर्नु हो । हामी संसद्मा जनताको विचारको प्रतिनिधित्व गर्दै आवाज उठाइरहेका छौँ । सरकारले कार्यान्वयन गर्नुपर्ने विषय पनि उठाइरहेका छौँ । तर सरकारले कार्यान्वयन गर्दैन । सरकार जवाफदेही छैन । हामी प्रतिपक्षको भूमिका सशक्तरूपमा निभाइरहेका छौँ तर आफ्नो भूमिका निभाउन सरकार सकिरहेको छैन”, उहाँले भन्नुभयो । रासससँग कुराकानी गर्नुहँुदै सांसद राणाले जनताको भावना र विचारको प्रतिनिधित्व गर्ने सर्वोच्च निकायका रूपमा रहेको संसद्मा सत्तापक्षले प्रतिपक्षको कुरा सुन्ने बानीको विकास गरी जनताका समस्या समाधान र कानुन निर्माण केन्द्रित हुनुपर्छ भन्नुभयो । राप्रपाका महामन्त्रीसमेत रहनुभएका राणाले प्रतिपक्षले उठाएका विषयप्रति सरकार जवाफदेही नहुँदा सरकार असफल भएको आरोप समेत लगाउनुभयो । “हामी सरकारका खराब कामप्रति विरोध गरिरहने, औँल्याइरहने, सत्तापक्ष नसुनेको जस्तो गरिरहने यस्ता अभ्यासले हामीलाई कहाँ पु¥याउँछ ?”, उहाँले प्रश्न गर्नुभयो । विसं २०१८ मा जन्मनुभएका सांसद राणा बाँके क्षेत्र नं २ बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद हुनुहुन्छ । उहाँ नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका पूर्वप्रमुख पनि हुनुहुन्छ । सांसदमा विकास निर्माणका कामको क्षेत्राधिकार नभएको जनताले नबुझ्दा पीडा महसुस भएको अनुभव उहाँ राख्नुहुन्छ । “सांसदहरू कानुन बनाउन निर्वाचित हुन्छौँ तर जनताले त्यसरी हेर्दैनन् । जनताले सडक, खानेपानी, बिजुलीलगायतका विकास निर्माणका लागि निर्वाचित गरेको महसुस गर्छन् । केही जनताले विकास निर्माण गर्न सकेन भन्छन् नै । यो नबुझ्दा आफूलाई पीडाचाहिँ लाग्दोरहेछ”, उहाँले भन्नुभयो । आफ्ना मतादाता निर्वाचित भएको एक वर्षमा विकास निर्माण काम नभएको र कानुन निर्माणको अवस्थाप्रति सन्तुष्टि रहने वातावरण नभएको उहाँको ठहर छ । आफूले विगतमा दुई पटकसम्म स्थानीय तहको नेतृत्व गरेको स्मरण गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “केही जनताले कानुन निर्माण गर्ने निकायमा निर्वाचित गरेको बुझ्नुहुन्छ । विकासका पूर्वाधार निर्माण गर्ने निकाय स्थानीय तह हो । दुई–दुईपटक प्रमुख भएर स्थानीय निकायमा त्यो भूमिका म निभाएको छु ।” विसं २०४९ बाट सांसद राणाले राप्रपाको युवक सङ्गठनबाट आफ्नो राजनीति सुरुआत गर्नुभएको थियो । पछि स्वतन्त्ररूपमा चुनावमा प्रतिस्पर्धा गरी सांसद पदमा निर्वाचित हुनुभएको सांसद राणापछि नेकपा (एमाले) प्रवेश गरी २०५४ सालमा निर्वाचित नगरप्रमुखसमेत हुनुभएको थियो । पुनः राप्रपा फर्कनुभएका सांसद राणा २०७४ सालमा प्रमुख भएर हाल प्रतिनिधिसभा सदस्य हुनुहुन्छ । संसद्मा सत्तापक्ष र प्रतिपक्षको सहकार्यमा कानुन निर्माण गर्नुपर्दछ । जुन कुनै एक दलका समर्थकका लागि होइन । जनता र मुलुकमा अमनचयन सिर्जना गर्नका लागि । भूमिका र जिम्मेवारीका हिसाबले एउटा विधायकले विधेयक र कानुन निमार्णमा केन्द्रित हुनुपर्ने हो तर सोहीअनुसार हुनसकेको छैन । सांसद राणाले संसद्ले करोडौँ खर्च गरेर विधेयक पास गर्न नसकेकोप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो । “हामी करोडौँ खर्च गरेर एउटा विधेयक पास गर्छौँ । संसद्ले आवश्यक विधेयक पास गर्न नसकेको अवस्था छ । कानुन बनाउने मुख्य जिम्मेवारी बोकेका सांसदप्रति जनता सन्तुष्टि हुने अवस्था छैन”, उहाँले भन्नुभयो । सांसद राणाले अभावैअभाव र असहमतिका बीच चलिरहेको सदन एउटा गठबन्धन छाडेर अर्को गठबन्धनमा उभिएको परिणाम रहेको आरोप लगाउनुभयो । मुलुकको आर्थिक अवस्था निरासाजनक रहेकामा चिन्ता व्यक्त गर्दै सांसद राणाले भ्रष्टाचार नै देश विकासको बाधक रहेको बताउनुभयो । “मुलुकमा हरेक कुराको अभाव छ । रोजगारी छैन, विकास छैन । भ्रष्टाचार मौलाउँदै जानु देश विकासको बाधक हो । मुलुकको आर्थिक अवस्था सुदृढ बनाउन सबैले पहल गर्नुपर्छ”, उहाँले भन्नुभयो । रासस
काठमाडौं,मंसिर ७, २०८० ।
नेपालमा डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या दुई करोड नाघेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको एक तथ्यांकले यस्ताे देखाएको हो ।
केन्द्रीय बैंककाे तथ्याङ्क अनुसार असोज २०८० सम्म नेपालमा डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या दुई करोड दुई लाख ७६ हजार १६१ पुगेको छ । गत भदौ मसान्तसम्म डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या एक करोड ९९ लाख २२ हजार ४४३ रहेको थियो ।
गत वर्ष असोजसम्म नेपालमा डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या एक करोड ४८ लाख ३९ हजार ८२० थियो । यो तथ्याङ्क हेर्दा एक वर्षको अवधिमा डिजिटल वालेट प्रयोगकर्ता ५४ लाख ३६ हजार ३४१ ले बढेका छन् ।
त्यस्तै मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या पनि पछिल्लो एक महिनामा उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि भएको देखिन्छ । भदौ २०८० मा मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या दुई करोड १९ लाख ५७ हजार ६९२ थियो । असोज २०८० मा भने उक्त सङ्ख्या बढेर दुई करोड २२ लाख ८४ हजार ६२२ पुगेको छ ।
यही अवधिमा गत वर्ष नेपालमा मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या एक करोड ९१ लाख दुई हजार ६५२ थियो । एक वर्षको अवधिमा मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या ३१ लाख ८१ हजार ९७० ले बढेको छ ।
पछिल्लो समय इन्टरनेट बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या भने निरन्तर घट्दो छ । भदौ २०८० सम्म इन्टरनेट बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या १८ लाख ८८ हजार ३४५ थियो । असोज मसान्त सकिँदा सो सङ्ख्या घटेर १६ लाख २५ हजार ९ पुगेको छ । गत वर्ष यही अवधिमा इन्टरनेट बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या १७ लाख ३७ हजार ८०३ थियो । एक वर्षको अवधिमा उक्त सङ्ख्या एक लाख १२ हजार ७९४ ले घटेको छ ।
राष्ट्र बैंकले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क अनुसार असाेज महिनासम्म कनेक्ट आईपीएस प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या ११ लाख ६० हजार ९५६ पुगेको छ । गत वर्ष यही अवधिमा कनेक्ट आईपीएसका प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या नौ लाख ४६ हजार २९३ थियो ।
कारोबार सङ्ख्या र रकम
वालेट प्रयोगकर्ताको वृद्धिसँगै यसबाट हुने कारोबार सङ्ख्या र रकम पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । भदौ २०८० मा वालेटबाट दुई करोड २४ लाख १४ हजार ५७६ पटक कारोबार भएको थियो । असोज २०८० मा वालेटबाट दुई करोड २६ लाख २२ हजार १७० पटक कारोबार भएको देखिन्छ । यही अवधिमा गत वर्ष वालेटबाट एक करोड ५७ लाख तीन हजार ४२ पटक कारोबार भएको थियो ।
वालेटबाट कारोबार भएको रकमको सन्दर्भमा असोज २०८० मा मात्रै २२ अर्ब ७९ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । गत वर्ष यही अवधिमा वालेटबाट १६ अर्ब ५६ करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो । एक वर्षको अवधिमा वालेटबाट हुने कारोबारको रकम छ अर्ब २२ करोड ८० लाख रुपैयाँले बढेको छ ।
यता मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या वृद्धि भए पनि कारोबार सङ्ख्या भने एक महिनाको अवधिमा घटेको छ । भदौ २०८० मा मोबाइल बैंकिङबाट तीन करोड ४४ लाख ९३ हजार २५२ पटक कारोबार भएकोमा असोजमा तीन करोड २७ लाख ७२ हजार ८३९ पटक कारोबार भएको छ । अर्थात एक महिनाको अवधिमा मोबाइल बैंकिङबाट हुने कारोबारको सङ्ख्या १७ लाख २० हजार ४१३ ले घटेको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा मोबाइल बैंकिङ अन्तर्गत दुई करोड नौ लाख नौ हजार ३६१ पटक कारोबार भएको थियो ।
मोबाइल बैंकिङ मार्फत हुने कारोबारको रकमको तथ्याङ्क हेर्ने हो भने उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि भएको देखिन्छ । भदौ २०८० मा मोबाइल बैंकिङबाट दुई खर्ब ४२ अर्ब २६ करोड १० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो । असोज २०८० मा सोही माध्यमबाट दुई खर्ब ७७ अर्ब ८२ करोड ४० लाख रुपैयाँको कारोबार भएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा मोबाइल बैंकिङबाट एक खर्ब ६२ अर्ब १३ करोड ७० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो ।
इन्टरनेट बैंकिङको सन्दर्भमा भने पछिल्लो समय प्रयोगकर्ता, कारोबार सङ्ख्या र कारोबारको रकम घट्दो छ । तथ्याङ्क अनुसार भदौ २०८० मा इन्टरनेट बैंकिङबाट तीन लाख २९ हजार ८८६ पटक कारोबार भएको थियो । असोज २०८० मा सोही माध्यमबाट दुई लाख ७७ हजार ६०६ पटक कारोबार भएको थियो । सोही अवधिमा गत वर्ष दुई लाख ४८ हजार ६२२ पटक कारोबार भएको थियो ।
इन्टरनेट बैंकिंङमार्फत भएको कारोबार हेर्ने हो भने भदौ २०८० मा १२ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँको कारोबार भएको थियो । असोज २०८० मा सोही माध्यमबाट ११ अर्ब ८० करोड ८० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कले देखाएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा इन्टरनेट बैंकिङबाट ११ अर्ब ९५ करोड ९० लाख रुपैयाँको कारोबार भएको थियो ।
यसैगरी एक वर्षको अवधिमा क्यूआरबाट हुने कारोबारको सङ्ख्या आकर्षक रूपमा वृद्धि भएको देखिन्छ । भदौ २०८० मा क्यूआरबाट एक करोड १७ लाख ९९ हजार १७५ पटक कारोबार भएको थियो । असोज २०८० मा क्यूआर माध्यमबाट एक करोड १८ लाख ८३ हजार १०० पटक कारोबार भएको राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्कले देखाएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा क्यूआर माध्यमबाट ३५ लाख ६५ हजार ४५५ पटक कारोबार भएको थियो ।
क्यूआरबाट भएको कारोबार रकमका सन्दर्भमा असोज २०८० मा ३६ अर्ब २१ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा क्यूआर माध्यमबाट १५ अर्ब ७८ करोड २० लाख रुपैयाँको कारोबार भएको थियो । टेकपाना
सुदीप राउत,सिरहा, २५ कात्तिक
धेरैलाई लाग्छ पत्रकारले अरुका सफलता र असफलताका कथा मात्रै लेख्छन् । आजभन्दा चार दशक अगाडिदेखि सिरहाको गोलबजार नगरपालिका—२ गुरुधामका अर्जुन थपलियाको सयम पनि अरुको बारेमा लेख्दै बितिरहेको थियो । अचेल भने उहाँ अरुका लागि समाचारको विषय बन्नुभएको छ । पछिल्लो समय उहाँले व्यावसायिक तरकारी उत्पादक कृषकका रुपमा छवि बनाउनुभएको छ । नेपाल पत्रकार महासङ्घ सिरहा शाखाको कार्यसमिति सदस्यसमेत रहनुभएका थपलिया पत्रकारितासँगै करिब एक दशकदेखि निरन्तर व्यावसायिक तरकारीखेतीमा सक्रिय हुनुहुन्छ । उहाँले करिब पाँच बिघा जमिनमा तरकारीखेती गरिरहनुभएको छ । पत्रकारिताले जीवन धान्न कठिन हुने भएकाले जीविकोपार्जनका लागि कृषि पेसा अँगालेको थपलियाले बताउनुभयो । अहिले वार्षिक रू ४० लाखभन्दा बढीको तरकारी बेचेर आम्दानी गर्ने गरेको जनाउँदै उहाँले पत्रकारितामा हुँदाजस्तो आर्थिक अभावबाट मुक्ति मिलेको बताउनुभयो । “पत्रकारितामा नाम त छ तर आर्थिकरुपमा जीवन धान्न धौधौ छ । मोफसलमा त विशुद्ध पत्रकारिता गरेर सामान्य जीवनयापन गर्न पनि सकिँदैन”, थपलियाले भन्नुभयो, “आर्थिक अभाव टार्नका लागि पनि मैले व्यावसायिकरुपमा कृषि कर्म सुरु गरेको हुँ ।” विसं २०६० भन्दा अगाडि करिब २० वर्षसम्म विभिन्न सङ्घसंस्थामा जोडिएर सामाजिक काम गर्नुभएका थपलिया पत्रकारितामा भने सानै उमेरदेखिको रुचिको रुपमा रहेको बताउनुहुन्छ । “पत्रकारिता सानैदेखिको रुचिको विषय भए पनि यसबाट श्रमजीवी पत्रकारको जीविकोपार्जनमा समस्या देखेपछि व्यावसायिक तरकारीखेती सुरु गरे । पत्रकारिता र कृषि फरक विधा भए तापनि सँगसँगै लगेको छु”, उहाँले भन्नुभयो, “अहिले वार्षिक रू ४० देखि ५० लाखको तरकारी बिक्री गरिरहेको छु । यसले १५ जना सदस्य रहेको परिवारको जीविका चलाउन सहज भएको छ ।” खेतिपातीमा श्रीमती एलिना राई र भाइ माधव थपलियालगायत परिवारका अन्य सदस्यले पनि साथ दिइरहनुभएको थपलियाको भनाइ थियो । आम्दानीबाट परिवारका सात बालबच्चालार्ई काठमाडौँ राखेर पढाइरहेको उहाँले बताउनुभयो । “वर्षको १०/१२ लाख केटाकेटीको पढाइमा खर्च हुन्छ । परिवारमा १५ जनाकोे जीविका यही तरकारीखेतीबाट चलेको छ”, थपलियाले भन्नुभयो, “कृषिलाई हेयका दृष्टिले हेर्ने चलन छ । आफू उत्पादनसँग जोडिन पाउँदा खुसी लागेको छ । आफूले कर्म गरेपछि कसैको अगाडि हात फैलाउनु पर्दैन ।” बारीभरि लगाइएको तरकारीले जो कसैको मन आनन्दित बनाउने गर्दछ । बारीसम्म तरकारी ढुवानी गर्ने गाडी लिएर व्यापारी पुग्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो । साथै जिल्लाका स्थानीय हाटबजार तथा गोलबजारमा मङ्गलबार र शनिबार, चोहर्वामा सोमबार र बिहीबार, धनगढीमाइमा आइतबार र बुधबार गरी हप्ताको छ दिन तरकारी बेचबिखन हुने थपलियाले जानकारी दिनुभयो । उदयपुरको गाईघाट र कटारी, धनुषाको जनकपुर, सप्तरीको राजविराज र भारतको सीमावर्ती गाउँसम्म पनि तरकारी बिक्रीवितरण हुने उहाँले जानकारी दिनुभयो । तरकारी खेतीसँगै उहाँले पशुपालन पनि गरिरहनुभएको छ । दुई भैँसी र २५ वटा बाख्रा पाल्नुभएको छ । पशु चौपायालाई घासपातका लागि करिब दुई बिघामा फैलिएको बाँस र अन्य घाँसे बुट्यानसहितको वन रहेको थपलियाले बताउनुभयो । “यही वनले काठ, दाउरा र घाँसपात धानिरहेको छ । वर्षमा दुई लाख बराबरको बाँस मात्र बिक्री गर्ने गरेको छु”, उहाँले भन्नुभयो, “अब यो वर्षबाट व्यावसायिकरुपमा एक सय बाख्रा थप्ने योजना छ ।” ‘स्थानीयलाई रोजागरी सिर्जना’ पत्रकारिताबाट आफ्नो जिन्दगी धान्न मुस्किल रहेको बताउने थपलियाले अहिले गरिरहेको कृषि खेतीबाट तरकारी टिप्न, गोडमेल गर्न र बजारसम्म लैजानका लागि १० जनालाई नियमित रोजगारी दिनुभएको छ । सिजनअनुसार १५/२० जनाले थप रोजगारी पाउने उहाँको भनँइ थियो । कृषिको विकास र उत्पादनको बजारीकरणबाट मात्र आर्थिक समृद्धिको आधार तयार हुने थपलियाको निष्कर्ष छ । “काठमाडौँ कालीमाटी तरकारी बजारसम्म नेपाली किसानको पहुँच पुग्न नसक्नु र नेपालका अन्य ठूला सहरमा भारतीय तरकारीको हालीमुहाली हुनु नेपाली व्यावसायिक तरकारी कृषकका लागि दुःखको कुरा हो । भारतीय तरकारीको आलोपालो प्रणाली भएकाले नेपाली किसान मारमा छन्”, थपलियाले भन्नुभयो, “बजारमा स्थानीय उत्पादनको पुर्णरुपमा पहुँच भएको दिन मुलुकको आर्थिक अवस्थामा कायापलट हुने थियो । विदेश गएका नेपालीलाई स्वदेशमै रोजगारी दिन सकिन्छ । यहाँ जनशक्तिको अभाव हुन्छ ।” साथै विभिन्न तहका सरकारले किसानका लागि चिस्यान केन्द्र बनाउनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो । ‘कृषक सहयोगी निकाय नै छैनन्’ वास्तविक किसानका लागि कुनै पनि निकाय तथा विभाग सहयोगी नभएको गुनासो थपलियाले गर्नुभयो । स्थानीय सरकारले कृषि पेसालाई प्रोत्साहनका साथ ध्यान दिन जरूरी रहेको उहाँको भनाइ थियो । “व्यावसायिक उत्पादनमा लाग्न खोज्ने कृषकका लागि सस्तो व्याजदरमा ऋणको व्यवस्था गर्न जरुरी छ”, उहाँले भन्नुभयो, “कृषिमा गरिएको लगानीबाट देशलाई नै आत्मनिर्भर बनाउन सकिन्छ ।” तरकारी किसानलाई जिल्लाका सरकारी निकायका अधिकारीले बेवास्था गरेको भन्दै थपलियाले हालसम्म अनुदान तथा सहयोग नपाएको बताउनुभयो । “पहिलो कुरा हाम्रोमा कृषिलाई हेयका दृष्टिकोणले हेरिएको छ । कृषि ऋणका लागि किसानलाई देखेपछि बैंकका कर्मचारी ‘नदुखेको टाउको डोरी कसेर दुखाउनु’ भने जस्तो गर्छन्”, उहाँले भन्नुभयो, “वास्तविक किसानलाई रू १०÷२० लाख चाहिनेमा बरु फर्जी किसानले सजिलै करोडौँ रुपैयाँ लिएर दुरुपयोग गरिरहेका हुन्छन् ।” मल, खाद्य, सिँचाइ, कृषि बिमा तथा नयाँ रोगलगायत समस्या झेलेर किसानले तरकारी उत्पादन गरे पनि विचौलियाका कारण किसान मार्कामा परेका थपलियाले बताउनुभयो । कृषि मन्त्रालय तथा सम्बन्धित निकायले कृषि पेसालाई व्यवस्थित बनाउँदै बजारीकरणमा सहयोग पु¥याउनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो । ‘श्रमजीवी पत्रकार र जीविकोपार्जन’ श्रमजीवी पत्रकार ऐनको पूर्णरुपमा कार्यान्वयन नहुनु र पत्रकारलाई न्यूनतम पारिश्रमिकसमेतको व्यवस्था नहुँदा समग्र पत्रकारिता पेसा नै ‘मागीखाने भाँडो’जस्तो बद्नाम हुनसक्ने भएकाले सरकारले यस सम्बन्धमा ध्यान दिन जरुरी रहेको थपलियाको भनाइ छ । “स्वाभिमान जोगाएर पत्रकारिता गर्ने हो भने या त मिडिया हाउसले श्रमजीवी पत्रकारलाई पुग्नेगरी सामाजिक न्याय र सुरक्षाका हिसाबले न्यूनतम पारिश्रमिक दिनुप¥र्यो, होइन भने पत्रकारले आफ्नो पौरखले कतै केही गर्नुपरो । नभए उपाय छैन”, उहाँले भन्नुभयो, “आफ्नै पौरख र मेहनतका भरमा व्यावसायिक कृषि पेसामा हात हालियो । सामाजिक विषयमा सशक्त कलम चलाउन छाडेको छैन । म कसैसँग डराउने तथा मोलाहिजा गरेर कलमलाई बन्द गर्दिन ।” विसं २०४० मा ८ कक्षामा अध्ययनरत हुँदै गर्दा भित्तेपत्रिका प्रकाशन गरी पत्रकारिता सुरु गरेका थपलिया तत्कालीन समयमा भित्तेपत्रिका निकालेकै आधारमा विनाकारण दुई दिन थुनामा परेको घटना अहिले पनि ताजै लाग्ने बताउनुभयो । “पत्रकारितामा असाध्यै रुचि भए पनि यसैका कारण धेरै दुःख पनि पाइयो । अलि चर्चा हुन थालेपछि समाचार लेखेकैभरमा अनेक मुद्दा लगाएर फसाइयो”, उहाँले भन्नुभयो । रासस
न्युर्योक, २४ कार्तिक ।
विज्ञानले धेरै प्रगति गरेको छ तैपनि संसारमा धेरै चीजहरू छन्, जुन अझै पनि मानिसहरूको समझभन्दा बाहिर छन्।
सामान्य जनता होस् वा डाक्टरहरू जहिले जे आवश्यकता पर्छन्, उनीहरूले त्यस्तै काम गर्छन् कि संसारभर यसको चर्चा हुन्छ।
यस्तै एउटा दुर्लभ घटनामा, डाक्टरहरूले उनको जीवन बचाउनको लागि फोक्सोमा गम्भीर संक्रमण भएको ३४ वर्षीय बिरामीको स्तन प्रत्यारोपण गरेका छन् । डाक्टरले किन यस्तो अनौठो शल्यक्रिया गरे त ? आउनुहोस जानौं ।
यो अनौठो शल्यक्रिया शिकागोको नर्थवेस्टर्न मेमोरियल अस्पतालमा भएको थियो । चिकित्सा विशेषज्ञहरुसँग एउटा मेसिन थियो, जसले भेन्टिलेटर प्रक्रिया मार्फत केहि दिनको लागि शरीरको कुनै पनि अंगको खाली ठाउँ भर्न सक्छ ताकी संक्रमण हटाउन सकियोस् । तर यो मामला फरक थियो।
डेवी बाउर नामक यस ३४ वर्षीय बिरामीको छातीबाट शल्यक्रिया गरेर फोक्सो हटाउन असम्भव थियो अर्थात् उनको फोक्सो प्रत्यारोपण गराउन तत्काल कुनै सम्भव देखिएन । यस्तो अवस्थामा उनको जीवन बचाउनको लागि शल्यक्रिया गर्ने डाक्टरहरूले यस्तो उपाय निकालेका छन्, जुन यसअघि कहिल्यै सुनिएको वा देखिएको थिएन ।
वास्तवमा यस शल्यक्रियाको क्रममा उनको पुरानो फोक्सोले काम गरिरहेको शरीरको भाग थियो। त्यो ठाउँ गम्भीर संक्रमणका कारण खाली गर्न सकिएन । त्यसैले डाक्टरहरूले त्यो खाली ठाउँ भर्न स्तन प्रत्यारोपण गर्नु परेको हो ।
यो दुर्लभ मेडिकल केसमा बाउरका प्रमुख थोरासिक सर्जन अंकित भरतले सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै भने, ‘एउटा व्यक्तिको अवस्था हेर्दा हामीलाई थाहा हुन्छ कि उसको बिस्तारै मृत्यु भइरहेको छ, विशेष गरी यस्तो अवस्थामा प्रत्यारोपणको विकल्प छैन। यस्तो गरिदैन भने तिनीहरू प्रायः मर्छन्। यस्तो अवस्थामा हामीले आफूले पहिले कहिल्यै नगरेको काम गर्ने रणनीति बनाउनु पर्ने हुन्छ ।’
वास्तवमा बाउर २० वर्षको उमेरमा नै चेन स्मोकर बनिन्। उनले यसलाई छोड्न सकेनन् तर उनले यसको विकल्प अपनाउन भेप लिन सुरु गरिन । तर गत अप्रिलमा इन्फ्लुएन्जा लागेपछि डाक्टरहरूले उनको फोक्सो फेल भएको देखेका थिए। उनको फोक्सो पग्लन थालेको थियो । सेन्ट लुइस अस्पताल पुग्दा उनको सास गह्रिएको थियो । मेडिकल भाषा अनुसार उनी माध्यमिक संक्रमणबाट पीडित थिए। जुन कुनै एन्टिबायोटिकले निको हुन सकेको थिएन ।
यस्तो अवस्थामा उनको ज्यान बचाउन चिकित्सकहरूले उनलाई ‘एक्स्ट्राकोर्पोरियल मेम्ब्रेन ऑक्सीजनेशन’ प्रणालीमा राखे। यो प्रणालीले उनको रगतको संरचनालाई सहज बनायो। उनको फोक्सोमा आंशिक राहत भयो। त्यसअघि उनको फोक्सो पूरै पिपले भरिएको चिकित्सकले बताएका छन् ।
‘जब हामीले सेन्ट लुइसमा डेवीको मेडिकल टोलीबाट कल पायौं, हामीले उहाँलाई मद्दत गर्न सक्छौं भन्ने सोच्यौं। तर पनि हामीलाई थाहा थियो कि उहाँ प्रत्यक्ष प्रत्यारोपण गरेर पनि बाँच्न सक्नुहुन्न,’ उनले भने ।
‘त्यसैले प्रत्यारोपण अघि हामीले संक्रमण हटाउनु पर्यो। उनको ज्यान जोगाउन दुवै फोक्सो निकाल्नु परेको थियो । तर त्यो ठाउँ खाली छोड्न सकिएन । यो हाम्रो लागि अज्ञात क्षेत्र थियो तर हाम्रो टोलीलाई थाहा थियो कि यदि हामी बिरामीलाई मद्दत गर्न सक्दैनौं भने अरू कसैले गर्न सक्दैन। यस्तो अवस्थामा हामीले त्यहाँ ब्रेस्ट इम्प्लान्ट राख्यौं,’
हाल यो अनौठो शल्यक्रियापछि बिरामीको अवस्थाबारे अस्पताल प्रशासनले जानकारी दिएको छैन ।
काेलाेराडाे, अमेरिका २३ कार्तिक ।
नासाको लुसी मिसनले पहिलो डाउनलिंक गरिएका तस्बिरहरूमा उल्लेखनीय बाइनरी क्षुद्रग्रह प्रणाली पत्ता लगाएको छ।
वैज्ञानिकहरूले अन्तरिक्षयानबाट करिब ४३४ किलोमिटर टाढा रहेको क्षुद्रग्रह डिंकिनेश र यसको ‘मिनी मुन’को फोटो खिचेका छन् । तर, अचम्म त के भने यी क्षुद्र ग्रहरूले एक अर्काकाे परिक्रमा गरिरहेका थिए ।
डिंकिनेश र यसको नयाँ चन्द्रमा पृथ्वीबाट करिब ४८० मिलियन किमी टाढा छन, जो मा मंगल र बृहस्पतिको कक्षा बीचको मुख्य क्षुद्रग्रह बेल्टमा बस्छन्।
सुरुमा यो रिपोर्ट गरिएको थियो कि बाइनरीका दुई लोबहरू एकअर्काको छेउमा थिए। तर अन्य फोटोहरूको अध्ययनले प्रणालीको वास्तविक प्रकृति देखाएको छ। यसअघि अन्तरिक्ष यानले पठाएको तस्बिरमा डिंकिनेश वा डिङ्कीको आफ्नै चन्द्रमा रहेको उपग्रह रहेको देखाइएको थियो।
अब यस चन्द्रमाको बारेमा केही चकित पार्ने जानकारी बाहिर आएको छ । दिन्किनेशको परिक्रमा गर्ने यो उपग्रह एउटा नभई दुई आपसमा जोडिएका अन्तरिक्ष चट्टान अर्थात् एकअर्काको सम्पर्कमा रहेका दुईवटा साना वस्तु हुन् ।
यसको मतलब यो हो कि सम्पूर्ण प्रणाली एक वा दुई चट्टानहरू मिलेर बनेको छैन तर वास्तवमा तीनवटा अन्तरिक्ष चट्टानहरू छन्। लुसीका प्रमुख अन्वेषक हल लेभिसनले एक विज्ञप्तिमा भने, ‘यो कम्तिमा भन्नु अचम्मको कुरा हो। मैले यो जस्तो देखिने प्रणालीको अपेक्षा गरेको थिइनँ। विशेष गरी म यो बुझ्दिन किन भने उपग्रहका दुई भागहरू एउटै आकारका छन्।’
यो पत्ता लगाउन वैज्ञानिक समुदायको लागि रोचक हुनेछ। जबकि सौर्यमण्डलमा सम्पर्क बाइनरीहरू असामान्य छैनन्, तिनीहरूलाई नजिकबाट हेर्न दुर्लभ छ। एउटा क्षुद्रग्रहले अर्कोलाई परिक्रमा गर्ने कुराले यो खोजको विशेष बनाउँछ।
डिंकिनेशले उपग्रहको उपस्थितिलाई संकेत गर्ने विशिष्ट चमक भिन्नताहरू अवलोकन गरेका थिए। ‘सम्पर्क बाइनरीहरू सौर्यमण्डलमा धेरै सामान्य देखिन्छन, सान एन्टोनियोको दक्षिणपश्चिम अनुसन्धान संस्थानको शाखा, कोलोराडोको बोल्डरका लुसी उप परियोजना वैज्ञानिक जोन स्पेन्सरले भने। ‘हामीले धेरै क्षुद्रग्रहहरू नजिकबाट देखेका छैनौं, अझ हामीले अर्को क्षुद्रग्रहलाई परिक्रमा गरेको त कहिल्यै पनि देखेका छैनौं।
काठमाडौं, १९ कार्तिक ।
हाल नेपालमा पश्चिमी वायूको आंशिक प्रभाव रहेको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल देशको पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भू-भागको मौसम सामान्यतया सफा रहेको छ।
दिउँसो देशको पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भू-भागको मौसम सामान्यतया सफा रहनेछ। देशको पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानहरुमा मेघ गर्जन र चट्याङ्गसहित हल्का वर्षा र उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
राती भने देशको पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भू-भागको मौसम सामान्यतया सफा रहनेछ। कोशी प्रदेशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
देशको पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानहरुमा मेघ गर्जन र चट्याङ्गसहित हल्का वर्षा र उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का हिमपातको सम्भावना रहेकोले त्यसबाट हुन सक्ने क्षतिबाट बच्न साथै दैनिक क्रमिक रुपमा तापक्रम घटिरहेको हुँदा आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेकाे छ।
काठमाडौं, १८ कार्तिक ।
सरकारले भुकम्प प्रभावित स्थानमा पाँच दिने निःशुल्क फोन, म्यासेज र इन्टरनेटको सुबिधा उपलब्ध गराएको छ ।
गएराती जाजरकोटलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको भुकम्प पीडितलाई राहात उद्धारमा सहज होस भन्ने हेतुले सो सुबिधा उपलब्ध गराईएको हो ।
भूकम्प प्रभावित जाजरकोट र रुकुम पश्चिममा नेपाल टेलिकमका फोन तथा म्यासेज ५ दिनका लागि निःशुल्क व्यवस्था गर्ने र उक्त क्षेत्रमा सूचना आदान प्रदान गर्न निःशुल्क नेपाल टेलिकमको वाईफाई सञ्चालन हुनेछन् ।
काठमाडौं, १८ कार्तिक ।
सरकारले भुकम्प प्रभावित स्थानमा पाँच दिने निःशुल्क फोन, म्यासेज र इन्टरनेटको सुबिधा उपलब्ध गराएको छ ।
गएराती जाजरकोटलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको भुकम्प पीडितलाई राहात उद्धारमा सहज होस भन्ने हेतुले सो सुबिधा उपलब्ध गराईएको हो ।
भूकम्प प्रभावित जाजरकोट र रुकुम पश्चिममा नेपाल टेलिकमका फोन तथा म्यासेज ५ दिनका लागि निःशुल्क व्यवस्था गर्ने र उक्त क्षेत्रमा सूचना आदान प्रदान गर्न निःशुल्क नेपाल टेलिकमको वाईफाई सञ्चालन हुनेछन् ।
काठमाडौं, १२ कार्तिक ।
हाल नेपालको पश्चिमी भूभागमा पश्चिमी वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेश लगायत देशको पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली तथा बाँकी भू-भागमा मौसम सामान्यतया सफा रहेको छ।
दिउँसो कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेश लगायत देशको पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली रही बाँकी भू-भागमा मौसम सामान्यतया सफा रहनेछ। देशका पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानमा मेघ गर्जन र चट्याङ्गसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ। देशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
राती भने देशभर आंशिक बदली देखि मौसम सामान्यतया सफा रहनेछ। देशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
देशका पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानमा मेघ गर्जन र चट्याङ्गसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ। देशको उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका एक दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ। तसर्थ वर्षा, चट्याङ्ग र हिमपातको जोखिमबाट हुन सक्ने क्षतिबाट बच्न आवश्यक सतर्कता अपनाउन हुन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
