२०८३ बैशाख २१
२०८३ बैशाख २१

राैतहट,कार्तिक २९ गते ।

रौतहटको मौलापुर नगरपालिका वाड नं. १ मर्यादपुरमा अवस्थित श्री माध्यमिक बिद्यालयमा अध्ययनरत बिद्यार्थीहरुलाई विद्यालय पोशाक बितरण गरिएको छ । मौलापुर नगरपालिकाका नगर प्रमुख रिना कुमारी साह उपमेयर नागेन्द्र प्रसाद यादव प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामबाबु साह तथा वडा अध्यक्ष जयनाथ कुशवाहाको उपस्थितीमा विद्यार्थीलाई विद्यालय पोशाक वितरण गरिएको हो ।

श्री माध्यमिक बिद्यालयका १ सय जना बिद्यार्थीहरुलाइ स्कुल ड्रेस हस्तान्तरण गरेको सोही बिद्यालयका प्रधानाध्यापक दिनदयाल साहले जानकारी दिनुभयो । यस बिद्यालयमा प्राय दलित,बिपन्न तथा गरिब बिद्यार्थी अध्ययन गदै आएको उहाँले बताउनुभयो । विद्यालय पोशाक पाएपछि विद्यार्थीहरु भने हर्षित भएका थिए । कार्यक्रममा मौलापुर नगरपालिका वडा न.१ का वडा सदस्य नवलकिशोर प्रसाद यादव ,राजेन्द्र मुखिया कार्यपालिका सदस्य बैधनाथ प्रसाद जैसवाल समाजसेवी बुद्धिजीवी भोला पाण्डेय ,उपेन्द्र मुखिया , शम्भु यादव , सुरेन्द्र यादव ,ब्रजमोहनलाल कर्ण,ओमनारायण महतो,अवधलाल यादव , बिधानन्द यादव ,बालाशंकर कुशवाहा ,अरबिन्द यादव , बिजय यादव ,विद्यालयका प्रधानाध्यापक, शिक्षक, अभिभावक लगायतको सहभागिता रहेको थियोे ।

कार्तिक २९ गते, रौतहट ।

रौतहटको गरुडा नगरपालिकाका मेयर कन्थमनी प्रसाद जयसवालले छठ पर्वको उपलक्ष्यमा गरुडा नगरपालिका-२ मा छठ ब्रतालुहरुलाई साडी एवं पुजाका लागि आवश्यक पर्ने सामाग्री वितरण गरेका छन् ।
सहयोगी मनका धनी, सधै गरिव असहायलाई सहयोग गरिरहने तथा समाजसेवा गर्नेमा विशाल हृदय भएका मेयर जयसवालले पालिकाका अति गरिव एवं विपन्न समुदायका छठ ब्रत गर्ने महिलाहरुलाई केही दिन देखि खोजी खोजी दउरा, सुपली र साडी सेट बितरण गरिरहेका छन् ।

तेस्रो दिन आज नगर प्रमुख जय स्वालले गेडहिगुठिका अति गरिब तथ बिपन्न १५१ जना छठ ब्रतालु महिलालाइ प्रती महिला एक एक सेट दउरा, सुपली र साडी सेट बितरण गरेका हुन ।

एस अघि उनले पोठियाही र जिङगडियामा गरि कुल ३ सय २ जना परिवारलाई छठ पुजा सामाग्री बितरण गरिसकेका छन ।

नगर प्रमुख जयसवालले नगरपालिकाका प्रत्येक वडाका गरिव, असहाय एवं अति विपन्न परिवारका छठ पर्व गर्ने ब्रतालु महिलाहरुलाई दउरा, सुपली र साडी सेट वितरण गर्ने उदेश्यले छठ सामाग्री बितरण गर्न थालेको बताएका छन ।

छठको ब्रत गर्ने आर्थिक रुपले पछाडि परेका अति गरिव, विपन्न, असहाय एवं दलित महिलाहरुलाई केही सहयोग हुने उद्देश्यले पालिकाको तर्फबाट प्रति महिला एक,एक थान दउरा, सुपली र साडी सेट वितरण गरेका छन् ।
आर्थिक रुपमा कमजोर भएका महिलाहरुले छठ पर्वको सामाग्री किन्न नसक्ने भएको हुँदा पर्वमा पैसाको अभावमा छठको सामाग्री जोहो गर्नबाट कसैले बञ्चित नहोस र आफुले पर्वमा केही न केही सहयोग गर्ने उद्देश्यले उक्त सामाग्रीहरु वितरण शुरु गरेको उनले बताए ।
हरेक वर्ष झै यस वर्ष पनि गरिब असहाय छठ व्रतालुहरुलाई साड़ी र दउरा सुपली वितरण गरिएको मेयर जयसवालले बताए ।
हिन्दु धर्म संस्कृतिमा छठपर्वका बेला ब्रतालुले सम्भव भए नयाँ चोखो पहिरण लगाएर ब्रत गर्नुपर्ने हो । सोही अभिलाशालाई पुर्ण गर्न हरेक वर्ष झै यसवर्षपनि आवश्यक्ता हेरेर दिन दुःखीलाई छठपुजाका लागी साडी सेट तथा दउरा, सुपली वितरण गरेको उनले बताए ।
सो क्रममा छठपर्वको शुभकामना दिदै उनले आफ्नो पालिकाको प्रत्येक जनताको सुख दुःखमा आफु सरिक हुन पाउँदा आफुलाई निकै गर्ववान्वित महशुस हुने गरेको बताए ।
निकै सुद्ध र आस्थाका साथ मनाईने यस पर्वको विशेष महत्व रहेकोले आफुले गरेको सहयोगबाट विपन्न र असहाय व्रतालुहरुलाई ठुलो राहत हुने र उनिहरु खÞुशीका साथ पर्व मनाउन सक्ने उनले विश्वास व्यक्त गरे ।
मेयर जयसवालले यस अघि पनि प्रत्येक वर्ष छठ पर्व गर्ने हजारौ ब्रतालुहरुलाई छठ पुजाका लागि आवश्यक पर्ने सामाग्री र साडी सेट एक अभियान नै सञ्चालन गरी वितरण गर्दै आएका छन् ।
मेयर जयसवाल मेयरमा निर्वाचित हुनुभन्दा अघि पनि आफनै व्यक्तिगत लगानीमा प्रत्येक वर्ष दिन दुखी गरिव ब्रतालुहरुलाई लाखौंको छठ पुजा सामाग्री वितरण गर्ने गरेका थिए ।

आरके श्रीवास्तव,रौतहट, कार्तिक २९ गते ।

राैतहटकाे गरूडा नगरपालिका वडा नम्बर ६ अमरपट्टीका आगलागी पिडितलाई आम जनता पार्टी निकट आईटी आर्मी राैतहटका बरिस्ठ जिल्ला उपाध्यक्ष एवम् यूवा नेता रविन्द्र यादवले आवश्यक सामाग्री सहयोग गर्नु भएको छ ।

स्थानीय राजकुमारी देवीकाे घरमा गत कार्तिक २७ गते साेमबार आगलागी भएको थियो । साे आगलागीबाट छठ पर्व गर्नका लागि खरिद गरि राखिएको लत्ताकपडा,अन्नपात जलेर नष्ट भएको थियाे । आगलागीबाट सबै सामान जलेर नष्ट भएपछि साे परिवारलाई छठ पर्व गर्नका लागि आफत परेको छ ।

स्थानीय सरकार बाट सहयोग नभएपछि आफनाे व्यक्तिगत लगानीबाट भएपनि वहाँले सहयोग गर्नु भएको छ । आगलगी पिडित परिवारलाई यूवा नेता यादवले एक बाेरा चामल र महिलालाई साडीकाे साथै सानाे सानाे बच्चाहरुका लागि कपडा सहयोग गरि पिडितकाे सहारा बनेकाे स्थानीयहरूले प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

सामाग्री हस्तान्तरण पछि प्रतिक्रिया दिदै यूवा नेता यादवले आफू कमाउने रकम बाट थाेरै भएपनि आगलागी पिडितलाई सहयोग गरेको बताए । यस अघिपनि यस्तै किसिमका पिडित परिवारलाई सहयोग गर्दै आएको सुनाए । पिडित परिवारले आफूलाई आफनाे पीडा सुनाए पछि सम्बन्धित ठाउँमा भन्दा पनि सुनवाइ नगरेपछि आफू अग्रसर भई उक्त सामानहरू व्यक्तिगत रूपमा खरिद गरि पिडित परिवारकाे घरमा पुगि सहयोग गरेकाे बताए ।
पिडित परिवारले यूवा नेता यादवलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै स्थानीय सरकार र सरोकारवालाहरू लाई सहयोग गर्न विनम्र अनुरोध गरेकाे हाे ।

बर्दिवास, ३० कार्तिक ।

नेकपा एकीकृत समाजवादी महोत्तरीका अध्यक्ष कौशिलाल यादवले पार्टी परित्याग गरेका छन् ।

महोत्तरीको रामगोपालपुरमा एमाले क्षेत्रीय समन्वय समितिले आयोजना गरेको दसैँ, दीपावली तथा छठ पर्वको अवसरमा आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा उनीहरुले पार्टी परित्याग गरेको घोषणा गरेका हुन । नेकपा एसका जिल्ला अध्यक्ष यादवसहित जिल्ला सचिव अरुण कुमार चौधरी, भंगहा नगरपालिकाका नगर कमिटी अध्यक्ष किशोरी सिंह लगायत नेता कार्यकर्ताहरूले पार्टी परित्यागको घोषणा गरेका हुन ।

 

माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा एस परित्याग गरेका बरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलले फूलमाला र अबिर लगाएर पार्टीमा स्वागत गरेका छन् ।

बिशाल बस्नेत ,महोत्तरी, ३० कार्तिक 

एक बर्ष अगाडि मात्र फर्केर हेर्ने हो भने कर्जन्हा नगरपालिकाको वडा न.६ स्थित कमला नदिको किनारमा रहेको वगरमा कासघारी र बालुवा मात्र  मात्र थियो ।

बगर नै बगर रहेको बरहरा मिर्चैया भन्ने यस ठाउँमा दिउसै मानिसहरु आवतजावत गर्न  डराउथे ।

तर  बर्ष दिनको छोटो अवधीमा यही बालुवाघारी हरियाली मात्र हैन, गरिव र भुमिहिनको लागी सबथोक बनेको छ ।

लटरम्म फलेको खुर्सानी देखाउदै स्थानिय रामेस्वर सिंहले भने-` यदि  यो बगर नगरले  गरिखान दिएर सहयोग नगरेको भए त हामी निक्कै समस्यामा हुन्थ्यौ ।´

`पहिले बनिबुथो गरेर खान पनि खान धौधौ हुन्थ्यो, ´ एक बर्ष अगाडीको स्मरण गर्दै सिंहले भने, `अर्काको ज्यालादारी गरेर आएको पैसाले जिविकोपार्जन गर्थ्यौ अहिले त यही बगरवाट त्यस्को दोब्बर आम्दानी हुन्छ ।´

सुरुमा त सिंहले बगरमा खेती गरेर आयआर्जन होला भन्ने पत्याउन नै सकेका थिएनन । `माटो नभएको, वालुवा नै वालुवा भएको उक्त ठाउँमा नगर र गैरसरकारी संस्थाहरुले अन्यत्र ठाउँवाट माटो मात्र ल्याएनन, प्राङगारिक मल समेत ल्याएर बगरलाई उर्वरायुक्त बनाए,´ सिंहले भने, `अनी हामीलाई सु:खका दिन आए जस्तो लाग्यो ।´

रामेस्वर सिंह जस्तै  अहिले २४३ भुमिहिन, गरिब र विपन्न समुदायका परिवार आजकाल यही बगरमा आश्रीत बनेका छ्न ।

नगरपालिका र युएनडिपीको आर्थिक सहयोग अनि सामुदायिक विकास तथा पैरवी मंचको  प्रावधिक सहयोगमा झण्डै ११६ बिगाह जमिनमा पुर्ण भुमिहिन, गरिव तथा विपन्नहरुका लागी  जिविकोपार्जनको माध्यम मात्र बनेको छैन, नगरको नै समृद्धिको आधार समेत तयार भएको छ ।

नदी उकास बगरहरु मधेशमा क्रसर माफिया र भु-माफियाहरुको निसाना बनिरहेको बेला नगर तथा गैरसरकारी संस्थाहरुले गरिबी उन्मुलनका लागि गरेको प्रयास उदाहरणिय बनेको भन्दै युएनडिपि मधेश प्रदेश प्रमुख धनबहादुर चनले यो नेपालको नौलो कृषि क्रान्ती भएको बताए ।

नगरको अधिनमा रहेको  क्षतिग्रस्त भु: भागमा सामुहिक खेती गर्नु समाजवादको अभ्यास समेत भएको सामुदायिक विकास तथा पैरवी मञ्च नेपालका अध्यक्ष नागदेव यादवको बुझाई छ  ।

अहिले यहाँ ११ हजार भन्दा बढी फलफूलका बिरुवा हुर्कदै छन भने ७० बिगा क्षेत्रफलमा तरकारी खेती गरिएको छ । सिंचाइका लागी भुमिगत पानीलाई उत्खनन् गरेर ४ वटा इनार वनाईएको छ ।

उत्पादित वस्तुहरुलाई बजारसम्म पुर्‍याउन यो ११६ विगा जग्गालाई दुई भागमा बिभाजन गरेर कृषी सडक बिस्तार गरिएको छ । आफ्नो कार्यकालभरी नै गरिबहरुका लागी यो काम महत्वपूर्ण हुने बताउदै जनप्रतिनिधिहरुले समेत यही बगरलाई जस लिने ठुलो माध्यम बनाएका छन ।

वडा अध्यक्ष प्रकाश श्रेष्ठ भन्छन, `हामी यो कार्याकालको महत्त्वपूर्ण काम भएको अनुभूति गरेका छौ । गरिबहरुमा देखिएको खुसीले नै यो हाम्रो सफलता हो भन्ने ठानेका छौ ।´

स्थायी तटबन्धनको अभावमा नदिले कटान गरेर बगर बनाएका हजारौ हेक्टर जमिन अहिले पनि मधेशमा क्रसर माफियाहरुको वालुवा उत्तखनन गर्ने अखडा बनेको छ भने भु-माफियाहरुले  अतिक्रमण गरेर रातारात आफ्नै अधिनमा बनाएका धेरै दृष्टान्तहरु छन ।

तर, यस्ता जग्गाहरुलाई पहिचान गरि कर्जन्हाको जस्तै पुर्ण भुमिहिन, गरिव र विपन्नका लागी उपभोग गर्ने हो भने गरिबी उन्मुलनको माध्यम मात्र हैन समृद्धिको आधार समेत तयार गर्न सकिने यो बगरले सन्देश समेत दिएको छ ।

हुर्कदै गरेका सयौ जातका आपका बिरुवाहरु, प्रवल, खुर्सानी, भ्याण्टा, कुर्ती आदीले हराभरा बनाएको बालुवाघारीलाई कसरी उर्वर बनाउन सकिन्छ भन्ने कर्जन्हा गतिलो उदाहरण बनेको अनुगमनको क्रममा त्यहा पुगेका बर्दिवास नगरपालिकाका पुर्व वडा अध्यक्ष चुडामणी पोखरेल बताए ।

फ्रान्सवाट आएका युएनडिपीका डिपुटी रेजिडेन्ट रिप्रीजेन्टिभ हेड  जुलियनले पनि बगरमा फस्टाउदै गरेको किसानहरुको मेहनत देखेर निक्कै खुसी भए । बगरमा सुन फलाईरहेको किसानहरुलाई देखे पछी थप सहयोगको लागी पनि गृहकार्य गर्ने उन्ले आश्वासन दिएका छन ।

त्यस्तै वातावरण विज्ञ प्रज्ञ जन एलम्बरले कमला नदिले क्षतबिक्षत बनाएको भुभागमा यति ठूलो परिवर्तन हुनु  वास्तवमै कृषि क्रान्ती भएको धारणा राखे ।

युएनडिपिद्वारा १ करोड १४ लाख २२ हजार ६ सय र नगरपालिकाद्वारा १ करोड ३६ लाख २५  हजार लगानीमा हराभरा बनिरहेको वालुवाघारी नगरले भुमिहिन, गरिव र विपन्नहरुलाई २५ बर्षको लागी हस्तान्तरण गरेको छ ।

कृषि पर्यटनकोरुपमा विकास भैइरहेको यो बालुवाघारी कृषिप्रती चासो राख्ने जोकोहीका लागी महत्वपूर्ण अध्यण केन्द्र बन्न सक्ने कृषि विज्ञहरु वताउछन । न्युज कारखाना

लमजुङ २९ कार्तिक ।

लमजुङमा पछिल्लो समय व्यावसायिक रूपमा फूलखेती गरिँदै आएको छ । फूलमाथिको परनिर्भरता हटाउन र आय आर्जन समेत हुने भएकाले लमजुङका किसानहरु सयपत्री फूलको व्यावसायिक खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका हुन् ।

 

विगत १⁄२ वर्ष अघि सम्म बाहिरी जिल्लाका फूलहरु फाट्टफुट्ट आउने गरेपनि यो वर्ष भने बजारी क्षेत्र सदरमुकाम बेसीशहर, भोटेओडार, सुन्दरबजार, खुदी लगायतका बजारहरुमा पर्याप्त मात्रामा फूल बिक्रीका लागि राखिएको थियाे ।

 

यो वर्ष बेच्न राखिएका प्लास्टिकका फूलका माला बेच्न बन्देज गरी प्रशासन कार्यालयले जफत गरेपछि बजारी क्षेत्रमा सयपत्री फूलको माला पर्याप्त मात्रामा देखियो । घर सजाउनको लागि फुल नै बिक्री हुनाले पनि सयपत्री फुलको कारोबार ह्वात्तै बढेको जनाइएकाे छ । कतिपय पालिकामा तयारी खादा समेत प्रतिबन्ध गरिएको छ । त्यसैले पनि चाडपर्व र सभा सम्मेलनमा सहजै बिक्री हुने र मनग्य आम्दानी लिन सकिने भएकाले लमजुङमा पनि केही किसान व्यावसायिक नगदे फूलखेतीतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।

फूलखेतीका लागि उन्नत बीउबिजन र आधुनिक खेती प्रविधिले यसवर्ष फुल उत्पादन बढेको छ । तिहारको समयमा सयपत्री, गोदावरी र मखमली फूलको माग बढी हुने पुष्प व्यवसायीले बताएका छन् । लमजुङमा करीब १० हेक्टर क्षेत्रफलमा सयपत्रीको फूलखेती गरिएको छ । अधिकांश किसानले तिहार लक्षित फूलखेती गरेका छन् । धेरैले आफ्नो घरमा मात्र पुग्ने गरी खेती गरेका छन् भने केहीले मात्रै विक्री गर्ने उद्देश्यले खेती गरेका छन् ।

 

सभा समारोहहरुमा सजाउन मात्र होइन, पाहुनालाई सम्मान गर्न पनि सयपत्री फूलको माला रोज्न थालिएको छ । तिहारका लागि घरमा फूल लगाउनेहरु घरकै फूल टिपेर घर आँगन सजाउँदै छन् । घरमा फूल नहुनेहरु किनेरै पनि फूलले घर आँगन सजाउन ब्यस्त भएका थिए ।

 

सयपत्री फूलको मूल्य प्रतिकेजी ३ सय ५० रुपैया तोकिएको थियाे भने उनेको सयपत्रीको माला प्रतिगोटा १ सयमा विक्री स्थानीय ब्यापारी श्याम श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

लमजुङको मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाको मस्र्याङ्दी कृषि फार्ममा झण्डै १० रोपनी जग्गामा कर्मा ५५५ जातको हाइब्रीड सयपत्री फूलको खेती गरिएको छ भने राइनास, मध्यनेपाल लगायतका ठाउँहरुमा व्यवसायिक रुपमा फूल खेती गरिएको छ ।

 

कृषि ज्ञान केन्द्र लमजुङका प्रमुख सुदीप खतिवडाले लमजुङमा अझै पनि फूलखेती व्यावसायिक बन्न नसकेको र जिल्लालाई फूलमा आत्मनिर्भर बनाउने उद्देश्यले कार्यालयले फूलखेतीमा अनुदानको समेत ब्यवस्था गर्दै आएको बताए । न्युज कारखाना

धनुषा, २९ कार्तिक :

मधेशमा ‘भरदुतीया’ पर्व मनाइँदै छ । भाइटीका जस्तै मधेशमा भरदुतीया मनाउने परम्परा छ । यस पर्वमा भाइटीकाभन्दा केही विधि भने फरक रहेको छ । यस पर्वलाई भाइदुज, भरदुतीया, भ्रातृद्वितीया पनि भन्ने गरिन्छ । दिदीबहिनीले दाजुभाइको गलामा मखमली माला र निधारमा सप्तरङ्गी टीका लगाइदिएपछि दाजुभाइले दिदीबहिनीलाई नगद, कपडालगायत उपहार दिन्छन् । यस दिन दाजुभाइ दिदीबहिनीको घरमा भार (मिठो पकवानसहित सनेस) लिएर पुग्ने चलन छ । भरदुतीयामा दिदीबहिनीले घरआँगन लिपेर चोख्याउँछन् । आँगनमा पिर्का राखेर त्यसमाथि अरिपन (माटो घोलेर बनाइने मैथिली चित्र) बनाएर सिन्दूरको थोपा लगाइन्छ । दिदीबहिनीले दाजुभाइको गोडा पानीले धोइदिन्छिन् र अरिपन दिएको पिर्कामा बसाउँछन् । त्यसपछि दाजुभाइको अञ्जुलीमा पानको पात, सुपारी, फलफूल राखिदिन्छन् । पानी चुहाउँदै परिक्रमा गर्छन्, जसलाई न्यौत (निमन्त्रण दिनु) भनिन्छ । त्यसपछि दिदीबहिनीले दाजुभाइको निधारमा सप्तरङ्गी टीका र माला लगाइदिएर दीर्घायुको कामना गर्छन् । दाजुभाइले पनि दिदीबहिनीलाई गच्छेअनुसार रुपैयाँ, गरगहना, लुगा सनेस (उपहार) दिने चलन छ । आजकै दिनदेखि छठ पर्वको आरम्भ भएको मानिन्छ । रासस

निरञ्जनकुमार साह,महेन्द्रनगर (धनुषा), २९ कात्तिक :

दीपावली सकिएसँगै जनकपुरधाममा छठको तयारी शुरु भएको छ । छठ पर्व नजिकिँदै गएपछि जनकपुरधामको विभिन्न पोखरीलाई स्थानीयवासी र क्लबहरूको सहयोगमा विशेषरूपमा श्रृङ्गार्न थालिएको छ । कतिपय पोखरीका घाटमा सरसफाइ पनि गरिएको छ । तराईमा छठको छुट्टै महत्त्व रहेको डा राजेन्द्र बिमलले बताउनुभयो । मिथिलाञ्चलको पौराणिक महत्त्व बोकेको जनकपुरधामका गङ्गा सागर पोखरी, धनुष सागर पोखरी, अरगजा पोखरी, महरासागर, रत्न सागर, गोरधोइ, अरगजासर, नोचा पोखरी, मटकोरबा पोखरी, दुधमती घाटलगायत पोखरी, नदी तलाउलाई स्थानीयवासीको विशेष सक्रियतामा सरसफाइ तथा सजाउने काम भइरहेको छ । प्रत्येक वर्ष छठ मनाउनेहरू वृद्धि भइरहेकाले यस पर्वका लागि आवश्यक पर्ने सामानको जोहो गर्न किनमेल गर्नेको बजारमा निकै भीड देखिन थालेको छ । विगतभन्दा यस वर्ष छठ पर्वमा आवश्यक सामानको मूल्य निकै वृद्धि भएको स्थानीय प्रमेश्वर साहले बताउनुभयो । यसवर्ष मङ्सिर ३ गते षष्ठीको दिन विधिपूर्वक साँझको अर्घ्य दिने भए पनि यसको मुख्य विधि तीन दिन अगावैदेखि निष्ठापूर्वक सुरु हुने गर्छ । अहिले गाउँगाउँ घरघरमा छठ पर्वका गीत गुन्जिने गरेको पाइन्छ । छठको पहिलो दिन बर्तालु नहायखाय गरी छठ पर्व आरम्भ गर्छन् । दोस्रो दिन खरना विधि गरिन्छ । खरनालाई पापको क्षय हुने दिन पनि भनिन्छ । खरनाका दिन राति गाईको गोबरले लिपपोत गरी अरबा चामलको पिठोबाट तयार पारिएको झोलले भूमि सुशोभित गरेर बर्तालु दिनभर उपवास बस्ने गर्छन् । बेलुकीपख चन्द्र दर्शन गरिसकेपछि माटोको नयाँ चुल्हो र माटाकै नयाँ भाँडामा सख्खर, दूध र चामलको खीर पकाइन्छ । यस्तो खीर केराको पातमा राखेर छठिमातालाई चढाइन्छ र चढाइसकेपछि बर्तालुले प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने गर्छन् । यसलाई परिवारका अन्य सदस्यले पनि प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने चलन रहेको पण्डित तपोनरायण झाले बताउनुभयो । अर्काे दिन बेलुकी अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिन बर्तालुले रातभरि जाग्राम बसी भोलिपल्ट बिहान उदाउँदो सूर्यलाई फेरि अर्घ्य दिएर व्रत समाप्त हुन्छ । पारिवारिक सुख, शान्ति, रोगबाट मुक्ति तथा विभिन्न मनोकांक्षा पूरा होस् भन्ने उद्देश्यले श्रद्धापूर्वक मनाइने छठ पर्वका अवसरमा भीड लाग्ने गर्दछ । सूर्यको आराधनाबाट सुख, समृद्धि र सन्तान प्राप्ति एवं चर्मरोग निको हुने जनविश्वास रहेको पण्डित कुशेश्वर उपाध्यायको भनाइ छ । ज्योतिषशास्त्रका आधारमा छठ पर्वका समयमा ब्रम्हाण्डमा सूर्य दक्षिणयनतिर हुने भएकाले कन्या राशि समय पर्ने र यस बेलालाई सूर्य प्रकाश प्रखर तथा प्रभावकारी र मानवका लागि फलकारी पनि मानिएको बाबा विभाष लाभले बताउनुभयो । छठ पर्वको मुख्य प्रसादका रूपमा रहेका ठकुवा, भुसबा, केरा, फलफूल, मीठाइ, अदुवा, मटोबाट बनेको हाती, कुर्वार, दियो, घैटो, उखुलगायत बासबाट बनेका अन्य सामग्री रहने गर्छ । छठका लागि जनकपुरधाम नगर क्षेत्रका विशेष सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको धनुषाका प्रहरी प्रवक्ता निरज आवाले जानकारी दिनुभयो । छठघाटमा सुरक्षाका लागि थप प्रहरी परिचालन गरिने उहाँको भनाइ छ । चार दिनसम्म मनाइने यो पर्वमा व्रती महिलाले भोजनमा माछा, मासु, लसुन, प्याज, कोदो, भन्टा, मसुर आदि परित्याग गरी व्रत बस्ने गरिन्छ । सूर्य पुराणअनुसार सर्वप्रथम अत्रिमुनिका पत्नी अनसुइयाले छठ व्रत गरेपश्चात अटल शौभाग्य र इच्छा पूरा भएपछि त्यही दिनदेखि छठ पर्वको सुरुआत भएको जानकी मन्दिरका महन्त रामतपेश्वर दास बैष्णव बताउनुहुन्छ । छठ पर्व मनाउनुको पछाडि धार्मिक मान्यता, वैज्ञानिक, ज्योतिषसम्बन्धी तत्त्व पनि त्यत्तिकै महत्त्व राख्दछ । जसअनुसार सूर्य तत्वबाट आफ्नो ज्ञानको अभिवृद्धि गरी जनकल्याणका लागि महत्त्वपूर्ण हुने गरेको जानकार रोशन जनकपुरीको भनाइ छ । उहाँले भन्नुभयो, “भौतिक विकास सूर्यमाथि नै आधारित भएकाले रुख, बिरुवा, वनस्पति, प्राणी, जीवजन्तु सबैको अस्तित्व सबै सूर्यमाथि निर्भर छ । रासस

 २९ कात्तिक,काठमाडौँ ।

तराई क्षेत्रमा ‘खुँखार डाँका’ भनेर चिनिएका शक्ति कपुर पासवान र अजय पासवानलाई प्रहरीले गोली प्रहार गरेको छ । महोत्तरीको सोनमा गाउँपालिका–५ मा प्रहरीको कारबाहीबाट दुवैजना घाइते भएका छन् ।

रौतहटबाट पक्राउ गरेर ल्याउने क्रममा रातको समयको फाइदा उठाएर भाग्न खोजेपछि उनीहरुविरुद्ध गोली चलाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय महोत्तरीका डिएसपी दिलीप कुमार गिरीले रातोपाटीलाई बताए । उनले भने,‘सर्लाहीबाट ल्याएको गाडी फिर्ता गरेर हाम्रो गाडीमा चढाउन खोज्दा उनीहरु भागेपछि गोली चलाएका हौँ ।’

प्रहरीले चलाएको ३ वटा गोली उनीहरुलाई लागेको छ । डाँकाहरुलाई नियन्त्रणमा लिँदा दुई जना प्रहरी घाइते भएको डिएसपी गिरीले जानकारी दिए । सर्लाही लालबन्दी नगरपालिका–२ घर भएका ३२ वर्षीय शक्ति पासवान र ३३ वर्षीय अजय पासवान तराई क्षेत्रमा ‘खुंखार डाँका’ भनेर चिनिन्छन् । दुवैको बायाँ खुट्टामा गोली लागेको छ । उनीहरुको प्रादेशिक अस्पताल जलेश्वरमा उपचार हुँदै छ ।

शक्ति कपुर र अजय पासवान कार्त्तिक २० मा महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका–८ स्थित सानो रतवारामा भएको डकैतिमा संलग्न थिए । रौतहटको चन्द्रपुर नगरपालिका–५ मा कार्तिक २६ मा भएको लुटमा पनि उनीहरु संलग्न रहेको इलाका प्रहरी कार्यालय चन्द्रनिगाहापुरका एकजना अधिकृतले रातोपाटीलाई बताए । चन्द्रपुर–५ स्थित सोनेलाल चौधरीको घरमा पसेर उनीहरुले लक्ष्मीपूजा गर्दा राखेको नगद र सुन लुटपाट गरेको पीडित परिवारको आरोप छ ।  चन्द्रपुरमा भएको लुटपाटपछि महोत्तरी प्रहरी र जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटको संयुक्त टोलीले उनीहरूलाई गरुडाबाट पक्राउ गरेको हो ।

आरोपीहरु महोत्तरीमा दुई ठाउँमा भएका लुट, धनुषा र रौतहटमा भएको लुटमा संलग्न रहेको अनुसन्धानबाट थाहा भएको डिएसपी गिरीले बताए । उनले भने,‘तराईका ११ वटा खुनडाँका मुद्दामा उनीहरू फरार थिए ।’

भारतस्थित मधुवनी जिल्लामा पनि उनीहरु लुटमा संलग्न रहेको थाहा भएको छ । दुवैजना भारतीय प्रहरीको पनि ‘फरार सुची’मा छन् । रातोपाटी 

वीरगञ्ज (पर्सा), २९ कात्तिक :

दीपावली सकिएसँगै तराई मधेसका जिल्लामा छठपर्वको तयारी थालिएको छ । छठपर्व नजिकिँदै गएपछि वीरगञ्जको विभिन्न पोखरीलाई स्थानीयवासीको सहयोगमा विशेषरूपमा श्रृङ्गारिने काम भइरहेको छ । कतिपय पोखरीका घाटमा सरसफाइसमेत गरिएको छ । तराईमा छठको आफ्नो छुट्टै महत्व रहेको छ । मिथिलाञ्चलको पौराणिक महत्व बोकेको वीरगञ्जस्थित घडिअडर्वा पोखरी, नगवापोखरी, छपकैया पोखरी, श्रीपुर, रानीघाटसहितका पोखरीलाई स्थानीयवासीको विशेष सक्रियतामा सरसफाइ तथा सजाउने काम भइरहेको छ । प्रत्येक वर्ष छठ मनाउनेको सङ्ख्यमा वृद्धि भइरहेकाले छठपर्वका लागि आवश्यक पर्ने सामानको जोहो गर्न किनमेल गर्नेको बजारमा निकै भीड देखिन थालेको छ । विगतभन्दा यस वर्ष छठपर्वमा आवश्यक सामानको मूल्य निकै वृद्धि भएको स्थानीयले बताएका छन् । यस वर्ष मङ्सिर ३ गते षष्ठीको दिन विधिपूर्वक साँझको अघ्र्य दिने भए पनि यसको मुख्य विधि तीन दिनअगावैदेखि निष्ठापूर्वक सुरु हुन्छन् । अहिले गाउँगाउँ घरघरमा छठपर्वका गीत गुन्जिने गरेको पाइन्छ । सूर्यषष्टी अर्थात छठपर्व प्रारम्भ हुनेछन् । छठको पहिलो दिन बर्तालु नहायखाय गरी छठपर्व आरम्भ गर्छन् । दोस्रो दिन खरना विधि गरिन्छ । खरनालाई पापको क्षय हुने दिन पनि भनिन्छ । खरनाका दिन राति गाईको गोबरले लिपपोत गरी अरबा चामलको पिठोबाट तयार पारिएको झोलले भूमि सुशोभित गरेर बर्तालु दिनभरि उपवास बस्ने गर्छन् । बेलुकीपख चन्द्र दर्शन गरिसकेपछि माटोको नयाँ चुल्हो र माटाकै नयाँ भाँडामा सख्खर, दूध र चामलको खीर पकाइन्छ । यस्तो खीर केराको पातमा राखेर छठिमातालाई चढाइन्छ र चढाइसकेपछि बर्तालुले प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने गर्छन् । यसलाई परिवारका अन्य सदस्यले पनि प्रसादका रुपमा ग्रहण गर्ने चलन रहेको पण्डित रामकुमार शास्त्रीले बताउनुभयो । अर्काे दिन बेलुकी अस्ताउँदो सूर्यलाई अघ्र्य दिन बर्तालुले रातभरि जाग्राम बसी भोलिपल्ट बिहान उदाउँदो सूर्यलाई फेरि अघ्र्य दिएर व्रत समाप्त हुन्छ । पारिवारिक सुख, शान्ति, रोगबाट मुक्ति तथा विभिन्न मनोकाङ्क्षा पूरा होस् भन्ने उद्देश्यले श्रद्धापूर्वक मनाइने छठपर्वका अवसरमा भीड लाग्ने गर्दछ । सूर्यको आराधनाबाट सुख, समृद्धि र सन्तान प्राप्ति एवं चर्मरोग निको हुने जनविश्वास रहेको छ । ज्योतिषशास्त्रका आधारमा छठपर्वका समयमा ब्रम्हाण्डमा सूर्य दक्षिणयनतिर हुने भएकाले कन्या राशि समय पर्ने र यस बेलालाई सूर्य प्रकाश प्रखर तथा प्रभावकारी र मानवका लागि फलकारीसमेत मानिएको छ । छठपर्वको मुख्य प्रसादका रूपमा रहेका केरा, फलफूल, मीठाइ, अदुवा, उखुलगायत बासबाट बनेका अन्य सामग्रीको किनमेल गर्ने गरेको पाइन्छ । छठ पूजाका लागि नगर क्षेत्रका विशेष सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको पर्साका प्रहरी उपरीक्षक कोमल शाहले बताउनुभयो । छठघाटमा सुरक्षाका लागि थप प्रहरी परिचालन गरिने उहाँको भनाइ छ । चार दिनसम्म मनाइने यो पर्वमा व्रती महिलाले भोजनमा माछा, मासु, लसुन, प्याज, कोदो, मसुर आदि परित्याग गरी व्रत बस्ने गरिन्छ । महाभारतअनुसार द्रोपदीसहित पाँच पाण्डव अज्ञात बासमा रहँदा उक्त गुप्तबास सफल होस् भनी सूर्य देवतालाई आराधना गरेको उल्लेख गरिएको छ । उक्त समयमा पाण्डव मिथिलाका किरात राजाका राज्यमा बास बसेका थिए । लोकगाथाअनुसार गुप्तबास सफल भएपछि सो समयदेखि छठपर्व मनाउने परम्परा चलिआएको देखिन्छ । अर्कातिर सूर्य पुराणअनुसार सर्वप्रथम अत्रिमुनिका पत्नी अनसुइयाले छठ व्रत गरेपश्चात अटल शौभाग्य र इच्छा पूरा भएपछि त्यही दिनदेखि छठपर्वको सुरुआत भएको पण्डित शास्त्रको कथन छ । छठपर्व मनाउनेको पछाडि धार्मिक मान्यता, वैज्ञानिक, ज्योतिषसम्बन्धी तत्व पनि त्यत्तिकै महत्व राख्दछ । जसअनुसार सूर्य तत्वबाट आफ्नो ज्ञानको अभिवृद्धि गरी जनकल्याणका लागि महत्वपूर्ण ठानिन्छ । भनिन्छ भौतिक विकास सूर्यमाथि नै आधारित भएकाले रुख, बिरुवा, वनस्पति, प्राणी, जीवजन्तु सबैको अस्तित्व सबै सूर्यमाथि निर्भर भएको हुन्छ । रासस

ताजा अपडेट

Login

कृपया ध्यान दिनुहोस्:

  • अब तपाइले कमेन्ट गर्नका लागि अनिवार्य रजिस्ट्रेसन गर्नुपर्ने छ ।
  • आफ्नो इमेल वा गुगल, फेसबुक र ट्वीटरमार्फत् पनि सजिलै लगइन गर्न सकिने छ ।
  • यदि वास्तविक नामबाट कमेन्ट गर्न चाहनुहुन्न भने डिस्प्ले नेममा सुविधाअनुसारको निकनेम र प्रोफाइल फोटो परिवर्तन गर्नुहोस् अनि ढुक्कले कमेन्ट गर्नहोस्, तपाइको वास्तविक पहिचान गोप्य राखिने छ ।
  • रजिस्ट्रेसनसँगै बन्ने प्रोफाइमा तपाइले गरेका कमेन्ट, रिप्लाई, लाइक/डिसलाइकको एकमुष्ठ बिबरण हेर्नुहोस् ।