काठमाडौं ।
प्रविधिको यो दुनियाँमा कम्प्युटरमा काम गर्नु अनिवार्य नै भइसकेको छ । सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा मात्र नभइ हरेक क्षेत्रमा आजको दिनमा कम्प्युटरमा नै काम हुने गर्छन् । कम्प्युटरमा काम गर्नु अत्यावस्यक बनिसकेको छ ।
कुनै पनि क्षेत्रको कुनै पनि कामका लागि अहिले कम्प्युटरको प्रयोग बढ्दो छ । लामो समयमा कम्प्युटरमा काम गर्नु दैनिकी जस्तै भएको छ । यसले गर्दा हामी आफैलाई पनि विभिन्न चिन्ताले सताउने गर्छ । सबैभन्दा पहिलो चिन्ता हामीलाई हाम्रो आखाँको लाग्छ ।
आँखाका कुनै समस्या आयो भने कम्प्युटरमा धेरै समय बिताएर हो कि भन्ने डर पक्कै पनि आउँछ । स्क्रिनमा बढी समय बिताउँदा हाम्रो कार्काडियन रिदमलाई हानी गर्छ ।
कार्काडियन रिदम सजीव प्राणीहरूको शरीरमा भएको एउटा यस्तो आन्तरिक प्रक्रिया हो जसले स्लिप-वेक साइकल (निदाउने-ब्यूँझने चक्र) लाई नियमन गरेको हुन्छ । त्यस्तै लामो समयसम्म आँखामा प्रकाश पर्दा त्यसले शरीरमा भौतिक असर जस्तै आँखा चिलाउने समस्या पनि निम्तिन्छ ।
वेब एमडीले गरेको एक अध्ययन अनुसार ५० देखि ९० प्रतिशत रिमोट वर्कर (घरबाटै कम्प्युटरमा बसेर काम गर्ने मानिस) मा डिजिटल आई स्ट्रेनको लक्षण देखिएको छ ।
डिजिटल आई सिन्ड्रम जसलाई कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रम (सीभीएस) पनि भनिन्छ, यो यस्तो अवस्था हो जहाँ डिजिटल डिभाइसका कारण मान्छेको भिजन (दृष्टि) मा समस्या आउँछ । विशेषगरी कम्प्युटर, स्मार्टफोन, ट्याबलेट र अन्य विद्युतीय उपकरण अत्यधिक प्रयोग गर्दा यस्तो समस्या निम्तिन्छ ।
हुन त ब्लु लाइट ब्लक गर्ने चस्माले ब्लु लाइटबाट हाम्रो स्लिप-वेक साइकललाई जोगाउँछ भनिएको छ । तर, त्यस्ता ग्लास कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रम अर्थात् डिजिटल आइ स्ट्रेनबाट हामीलाई जोगाउन त्यति प्रभावकारी छैनन् ।
कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रमका लक्षणहरू के के हुन् ?
यदि तपाईं पनि लामो समय कम्प्युटर स्क्रिनमा काम गर्नुहुन्छ भने तलका मध्ये पक्कै पनि कुनै लक्षण तपाईंमा देखा परेका हुनसक्छन् । कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रमका केही लक्षणहरू तल उल्लेख गरिएको छ ।
– आँखा सुख्खा हुनु
-आँखा चिलाउनु
-आँखा रातो हुनु
– टाउको दुख्नु
– धमिलो देखिनु
– घाँटी दुख्नु
– मांसपेशी ऐँठन हुनु
हामी यहाँ डिजिटल उपकरणका कारण हुने कम्प्युटर भिजन सिन्ड्रम वा भनौं आइस्ट्रेन (आँखा दुखाई) का समस्यालाई कसरी कम गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा जानकारी दिँदैछौं ।
१) रातको समयमा स्क्रिनको ब्राइटनेस घटाउनुहोस्
कम्प्युटरको स्क्रिनले आँखामा पार्ने असर कम गर्नका लागि रातको समयमा स्क्रिनको ब्राइटनेस कमभन्दा पनि कम राख्नुहोस् । अधिकांश डिभाइसमा अटो ब्राइटनेसको सुविधा हुन्छ । जसले तपाईंको वरपरको प्रकाशलाई मध्यनजर गर्दै तपाईंका लागि उपयुक्त ब्राइटनेस मिलाउँछ ।
आईफोन डिभाइसमा स्क्रिनको ब्राइटनेस स्टान्डर्ड डिस्प्ले सेटिङभन्दा पनि कम गराउने सुविधा हुन्छ । समग्रमा के भन्न खोजिएको हो भने तपाईंले कम्प्युटर प्रयोग गर्दा आफूलाई उपयुक्त हुने गरी कमभन्दा कम ब्राइटनेस राख्नुहोस् ।
२) स्क्रिनभन्दा टाढा रहनुहोस्
हामीमध्ये अधिकांशले विस्तरामा बसेर ल्यापटममा फिल्म हेर्नुपर्यो वा काम गर्नुपर्यो भने निकै नजिक राख्छौं । वास्तवमा यसरी आँखाको नजिक स्क्रिनलाई ल्याउँदा त्यसले आँखालाई असर गर्छ । यसबाट जोगिनका लागि तलका प्रक्रिया अपनाउनुहोस् ।
– कम्प्युटर स्क्रिन वा ल्यापटप आफूभन्दा टाढा राख्नुहोस् । विशेषगरी कुनै टेबल वा डेस्कमा राख्नु भएको छ भने पनि आफूभन्दा टाढा नै राख्नुपर्छ ।
– मोबाइल प्रयोग गर्दा आँखाभन्दा ३० इन्च टाढा राख्नुहोस् ।
– घाटीलाई असर नपर्ने गरी डिभाइसलाई आँखाको अगाडि राख्नुहोस् ।
– पेन मेडिसिनका अनुसार आँखाभन्दा स्क्रिन चारदेखि आठ इन्च तल राख्नुपर्छ । यस्तो गर्दा घाँटीमा पर्ने दबाब कम हुन्छ र आँखा पनि जोगिन्छ ।
३) स्क्रिनबाट ब्रेक लिनुहोस्
कम्प्युटरमा बसेर काम गर्ने भइसकेपछि समय समयमा ब्रेक लिने गर्नुपर्छ । हुन त यस्तोमा प्रायः मानिसहरू एकाग्र भएर काम गर्छन् । तर, पनि आँखा, मस्तिष्क र शरीरलाई आराम दिन तपाईंले समय समयमा ब्रेक लिनुपर्छ ।
विज्ञहरूका अनुसार हरेक दुई घण्टा कम्प्युटरमा काम गरिसकेपछि तपाईंले १५ मिनेट आराम लिनुपर्छ । ब्रेकको समयमा आँखाको व्यायाम गर्नुपर्छ ।
४) सही तरिकाले बस्ने बानी बसाल्नुहोस्
तपाईं डेस्कटपअघि कसरी बस्नुहुन्छ भन्ने कुराले पनि तपाईंको शरीरको अवस्था निर्धारण गरेको हुन्छ । यदि तपाईं सहज र सही तरिकाले बस्नुभयो भने त्यसले घाँटी, आँखा र पछाडिको भागलाई आराम दिन्छ । बस्ने सही तरिकाहरू तल उल्लेख गरिएको छ ।
– आफ्नो कुर्सीलाई यसरी राख्नुहोस् जहाँ घुँडाले खुट्टासँग ९० डिग्री कोण बनाउन सकियोस् ।
– भूइँमा आफ्नो खुट्टा समतल बनाएर राख्नुहोस् ।
– कुर्सीमा अडेस लागेरभन्दा पनि सिधा पर्नेगरी बस्नुहोस् ।
– डेस्कमा हात ९० डिग्री पर्नेगरी राख्नुहोस् ।
– कम्प्युटर टाढा परे पनि माउसलाई आफ्नो हातको नजिक पर्नेगरी राख्नुहोस् ।
५) आँखाका लागि उपयुक्त ड्रप
हामी कम्प्युटरमा काम गर्दा आँखा कम झिम्काउँछौँ । यसरी आँखाको झिम्काइ कम हुँदा आँखा चिलाउने समस्या निम्तिन्छ । त्यसैले आँखालाई उपयुक्त हुने ड्रप राख्दा आँखा सुख्खा हुने, चिलाउने समस्याबाट मुक्त हुन सकिन्छ । आँखामा उपयुक्त हुने ड्रप अस्पतालमा गइ आँखा जाँच गराएर डाक्टरको सुझावमा औषधी खरिद गर्न सक्नुहुन्छ । टेच पाना
काठमाडाैं, ११ वैशाख । हाम्रो आफ्नै जीवनशैलीमा साना परिवर्तनहरूले समग्र स्वास्थ्यको लागि चमत्कार गर्दछ।
हामी मध्ये धेरैले पोषणको कमीको सामना गरिरहेका छौं, जुन केही स्वास्थ्य समस्याहरूको कारण हुन सक्छ।
शरिरमा आइरन, फोलेट र भिटामिन बी १२ र ए को कमीले एनिमिया हुने गर्दछ भने भिटामिन डीको कमीले रिकेट्स रोग निम्त्याउने गर्दछ ।
बदाम, काजू र अाेखरजस्ता नटहरू बी–भिटामिन, फोलेट र भिटामिन ई का राम्रो स्रोत हुन्। हामीले दैनिक रुपमा यी साना सुपर फुडहरू नियमित खाइरहयो भने हाम्रो स्वास्थ्यलाई स्वस्थ र बढावा दिनमा मद्दत गर्दछ ।
यस्ता नटहरूलाइ भिजाउँदा शरीरले पोषक तत्वहरू राम्रोसँग अवशोषित गर्छ। यी नटहरूलाइ रातभर भिजाउँदा यी नटहरूमा पाइने फाइटिक एसिडलाई हटाउन मद्दत गर्दछ जसले अपच निम्त्याएकाे हुन्छ ।
-भिजेको नटले पाचन क्षमतामा पनि सुधार गर्न मद्दत गर्छ र तिनीहरूको स्वाद र बनावट सुधार गर्नमा पनि मद्दत गर्दछ।
– पीसीओएस, पिमपल र दागहरुबाट राहतको लागि भिजेको बदाम खानु फाइदाजनक हुन्छ ।
भिजेको बदाम खाँदा छालालाई चम्किलो बनाउन मद्दत गर्छ । बदामलाइ रातभर भिजाउनुहोस्, बिहान त्यसको बोक्रा निकालेर दैनिक खानुहोस्।
– यसैगरि महिनावारीको समस्यामा भिजेको किसमिस र केसर खानु निकै फाइदाजनक हुनेगर्दछ । महिनावारीको दुखाइ र अनियमित महिनावारीका लागि ६–८ वटा भिजेको किसमिस र २ वटा केसरलाई रातभर भिजाएर राख्ने र भोलिपल्ट बिहान खाँनु सकिन्छ।
– नटसहरुले कपाल झर्ने समस्याबाट पनि रोक्नमा मद्दत गर्दछ । कपाल झर्नबाट जोगाउन र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता सम्बन्धी समस्याहरू हटाउन कालो किसमिसलाई रातभर भिजाएर भोलिपल्ट बिहान सेवन गर्नुपर्ने हुन्छ ।
-भिजेको ओखर मेमोरी र एकाग्रता अर्थात दिमाग तेजिलो बनाउन पनि फाइदाजनक हुन्छ ।
मस्तिष्क शक्ति, स्मरणशक्ति र एकाग्रता बढाउन दुईवटा ओखरलाई रातभर भिजाएर बिहान सेवन गर्न सकिन्छ । यो विशेष गरी बच्चाहरु को लागी लाभदायक मानिन्छ।
जब यी खानाहरू भिजाइन्छ, तपाईंको शरीरले पोषक तत्वहरूलाई राम्रोसँग अवशोषित गर्दछ। तिनीहरूलाई रातभर भिजाउँदा यी नटहरूमा पाइने फाइटिक एसिड हटाउन मद्दत गर्दछ जसले अपच निम्त्याउन सक्छ।
काठमाडौं, ९ बैशाख । ४० वर्षको उमेरमा पनि जवान देखिन चाहनुहुन्छ ? यसका लागि तपाईले आफ्नो जीवनशैली र खानपानमा धेरै ध्यान दिनु पर्दैन। थोरै परिवर्तनले तपाईंलाई यो इच्छा पूरा गर्न मद्दत गर्न सक्छ।
सबैजना आफ्नो उमेर भन्दा जवान देखिन चाहन्छन्, यसका लागि तपाईले आफ्नो जीवनशैली र खानपानमा धेरै ध्यान दिए पुग्छ । थोरै परिवर्तनले पन ितपाईंलाई जवान नै देखिने इच्छा पूरा गर्न मद्दत मिल्छ । आज हामी तपाईलाई एउटा यस्तो सानो कुराहरु बताउन गइरहेका छौँ, जसले तपाईको जवान नै देखिरहने मनोकामना पूरा गर्न मद्दत गर्छ । यसका लागि जम्मा तपाईले खानपीन र जीवनशैलीमा सामान्य परिवर्तन गरे पुग्छ ।
बुढ्यौली घटाउन यी टिप्स अपनाउनुहोस्
– राति सुत्नुअघि पाँचवटा बदाम, एक ओखर र सूर्यमुखीको दाना भिजाउनुहोस्। बिहान सबभन्दा पहिले यी चिजहरू खानुहोस् । तपाईंको स्वास्थ्यको साथसाथै, यो तपाईंको छालाको लागि पनि लाभदायक साबित हुन सक्छ।
– यसका अलावा राति सुत्नुअघि मोबाइल र ग्याजेटहरूबाट टाढा रहनुहोस्, यसले तपाईंको निद्रामा बाधा पुर्याउन सक्छ। त्यसैले सुत्दा तिनीहरूलाई आफूबाट टाढा राख्नुहोस्।
– यसबाहेक, तपाईंले आफ्नो दिनचर्यामा व्यायाम समावेश गर्नुपर्छ। यसो गर्नाले तपाईको शरीर तन्दुरुस्त रहन्छ र तपाईलाई धेरै रोगबाट बचाउन पनि मद्दत गर्न सक्छ।
– आफ्नो छालाको हेरचाहलाई दिनचर्यामा समावेश गर्नुहोस्। पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनुहोस्। राति सुत्नुअघि छालालाई राम्ररी सफा गर्नुहोस् । मोइस्चराइजर वा सीरम लगाएर सुत्नुहोस्।
