काठमाडौँ । रूस-युक्रेन युद्ध चलिरहेका बेला इरान र युक्रेनबीच पनि नयाँ तनाव उत्पन्न भएको छ । क्यास्पियन सागरमा आफ्ना जहाजमाथि आक्रमण भएको आरोप लगाउँदै इरानले युक्रेनका एक कूटनीतिक अधिकारीलाई बोलाएर औपचारिक विरोध जनाएको छ । यता युक्रेनले भने इरानसँग सम्बन्धित सैन्य सामग्री बोकेका जहाजलाई लक्षित गरी कारबाही गरेको दाबी गरेको छ ।

इरानका अनुसार क्यास्पियन सागरमा भएको आक्रमणमा उसका एक व्यापारी जहाजका एक नाविकको मृत्यु भएको छ भने अर्का एक जना घाइते भएका छन् । घटनापछि तेहरानले युक्रेनका कूटनीतिक प्रतिनिधिलाई बोलाएर कडा आपत्ति जनाएको हो ।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले भने क्यास्पियन सागरमा इरानसँग सम्बन्धित सैन्य सामग्री ओसारपसारमा प्रयोग भएका जहाजमाथि आक्रमण गरिएको दाबी गरेका छन् । तर इरानी व्यापारी जहाजलाई नै प्रत्यक्ष रूपमा निशाना बनाइएको भन्ने आरोप उनले स्वीकार गरेका छैनन् ।

युक्रेनले इरानले रूसलाई शाहेद मानवविहीन आक्रमणकारी विमान उपलब्ध गराउँदै आएको आरोप लगाउँदै आएको छ । युक्रेनका अनुसार रूसले ती विमान प्रयोग गरी युक्रेनमाथि आक्रमण गर्दै आएको छ ।

यता राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले रूसले पनि मध्यपूर्वमा हुने सैन्य कारबाहीका लागि इरानलाई उपग्रहबाट प्राप्त गुप्त सूचना उपलब्ध गराउँदै आएको दाबी गरेका छन् ।

यस घटनाले रूस–युक्रेन युद्धको प्रभाव अब इरान र युक्रेनबीचको सम्बन्धमा पनि प्रत्यक्ष रूपमा देखिन थालेको विश्लेषण गरिएको छ ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । आज अन्तर्राष्ट्रिय म्यान्ग्रोभ पारिस्थितिक प्रणाली संरक्षण दिवस विश्वभर विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ । सन् २०१५ मा संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को) ले स्थापना गरेको यो दिवस म्यान्ग्रोभ वनको महत्त्वबारे विश्वव्यापी चेतना फैलाउने तथा यसको दिगो संरक्षणलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले प्रत्येक वर्ष जुलाई २६ मा मनाइन्छ ।

म्यान्ग्रोभ वन स्थल र समुद्रको बीचमा पाइने विशेष प्रकारको पारिस्थितिक प्रणाली हो । यसले जैविक विविधताको संरक्षण, तटीय समुदायको सुरक्षा, खाद्य सुरक्षामा योगदान तथा समुद्री आँधी, छाल र तटीय भूक्षयबाट प्राकृतिक सुरक्षा प्रदान गर्ने महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

यसका साथै म्यान्ग्रोभ वनको माटोमा ठूलो मात्रामा कार्बन सञ्चित हुने भएकाले यसलाई जलवायु परिवर्तनको प्रभाव न्यूनीकरण गर्ने प्रभावकारी प्राकृतिक माध्यमका रूपमा पनि लिइन्छ ।

यद्यपि पछिल्ला वर्षहरूमा म्यान्ग्रोभ वन तीव्र रूपमा विनाश हुँदै गएको छ। अध्ययनअनुसार म्यान्ग्रोभ वनको क्षति विश्वभरका अन्य वन क्षेत्रको तुलनामा तीनदेखि पाँच गुणा तीव्र गतिमा भइरहेको छ। पछिल्ला ४० वर्षमा विश्वको म्यान्ग्रोभ क्षेत्रफल करिब आधा घटिसकेको अनुमान गरिएको छ, जसले वातावरणीय र सामाजिक-आर्थिक क्षेत्रमा गम्भीर असर पारेको छ ।

विज्ञहरूका अनुसार म्यान्ग्रोभ वनले माछा, केकडा तथा अन्य समुद्री जीवजन्तुको प्रजनन र संरक्षणका लागि सुरक्षित बासस्थान उपलब्ध गराउँछ। यसले स्थानीय माछा व्यवसाय र तटीय समुदायको जीविकोपार्जनमा समेत महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ ।

यस वर्षको दिवसले म्यान्ग्रोभ वनको संरक्षण, दिगो व्यवस्थापन र जलवायु परिवर्तनविरुद्धको अभियानलाई अझ प्रभावकारी बनाउने सन्देश दिएको छ । वातावरणविद्हरूले तटीय क्षेत्रको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि म्यान्ग्रोभ वनको संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्न आवश्यक रहेको बताएका छन् ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । भारतका शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले राजीनामा दिएको खबर सार्वजनिक हुनासाथ नयाँदिल्लीको जन्तर-मन्तरमा आन्दोलनरत विद्यार्थी र प्रदर्शनकारीहरूले खुसीयाली मनाएका छन् । उनीहरूले ‘विद्यार्थी एकता जिन्दावाद’ का नारा लगाउँदै राष्ट्रिय गान गाएका थिए । साथै, नीट प्रश्नपत्र चुहावट प्रकरणपछि ज्यान गुमाएका विद्यार्थीहरूको सम्झनामा दुई मिनेट मौनधारण पनि गरिएको थियो ।

यसैबीच, भारत सरकार र आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको ककरोच जनता पार्टीबीच वार्ता सुरु भएको छ । वार्तामा केन्द्र सरकारका तर्फबाट मन्त्री जेपी नड्डा, जितेन्द्र सिंह, सौरभ दास र आशुतोष रांका सहभागी भएका छन् ।

ककरोच जनता पार्टीका संस्थापक अभिजीत दीपकेले मन्त्रीको राजीनामा आन्दोलनको पहिलो सफलता भएको बताए । उनले अब पनि आन्दोलन नरोकिने स्पष्ट पार्दै आत्महत्या गरेका विद्यार्थीका परिवारलाई एक करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति, प्रदर्शनका क्रममा बल प्रयोग गर्ने प्रहरीमाथि कारबाही तथा आन्दोलनकारी विद्यार्थीमाथिका सबै मुद्दा फिर्ता लिनुपर्ने माग राखे यथावत रहेको बताएका छन् ।

दीपकेले लोकतान्त्रिक आन्दोलनबाट सरकारलाई झुकाउन सफल भएको दाबी गर्दै आन्दोलनले थप सुधार र न्यायको सुनिश्चितता नभएसम्म संघर्ष जारी रहने बताए ।

धर्मेन्द्र प्रधान सन् २०१४ मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकार गठन भएयता जनदबाबका कारण राजीनामा दिन बाध्य हुने पहिलो केन्द्रीय मन्त्री बनेका छन् । यसअघि सन् २०१८ मा विदेश राज्यमन्त्री एम.जे. अकबरले यौन दुर्व्यवहारसम्बन्धी आरोपपछि पद छाडेका थिए ।

यसैबीच, भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार २९ वर्षअघि ओडिशामा भएको प्रश्नपत्र चुहावट प्रकरणविरुद्ध धर्मेन्द्र प्रधान स्वयं पनि आन्दोलनमा सहभागी भएका थिए । सन् १९९७ मा भएको उक्त प्रदर्शनमा प्रहरीले लाठीचार्ज गर्दा उनी गम्भीर घाइते भएका थिए र शरीरका विभिन्न भागमा चोट लाग्नुका साथै हड्डीसमेत भाँचिएको थियो ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । भारतका सामाजिक अभियन्ता सोनम वाङचुकले २६ दिन लामो अनशन अन्त्य गरेका छन् । भारतका केन्द्रीय मन्त्री जगतप्रकाश नड्डा र डा. जितेन्द्र सिंहसँग भएको छलफलपछि उनले गएराती अनशन तोडेको जनाएका छन् ।

वाङचुकले सामाजिक सञ्जालमार्फत दिएको जानकारीअनुसार लेह-लद्दाखको शीर्ष नेतृत्वको उपस्थितिमा विभिन्न चरणको लामो वार्तापछि उनले देशमा सम्भावित हिंसात्मक अवस्था टार्ने उद्देश्यले अनशन अन्त्य गर्ने निर्णय गरेका हुन् ।

उनका अनुसार अनशनका क्रममा विभिन्न राजनीतिक दलका ६५ सांसदले प्रत्यक्ष भेटघाट वा पत्रमार्फत अनशन अन्त्य गर्न आग्रह गरेका थिए । ती आग्रह र सरकारसँग भएका सहमतिका आधारमा उनले २६ दिनपछि अनशन तोडेको बताएका छन् ।

यसअघि विपक्षी दलका सांसदहरूको प्रतिनिधिमण्डल पनि वाङचुकलाई भेट्न पुगेको थियो । उनीहरूले समेत स्वास्थ्य अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै अनशन अन्त्य गर्न आग्रह गरेका थिए ।

यसैबीच, ‘ककरोच जनता पार्टी’का संस्थापक अध्यक्ष अभिजित दिपकेले वाङचुकले अनशन अन्त्य गरेको खबरले राहत महसुस भएको बताएका छन् । उनले २६ दिनसम्मको कठिन अनशनपछि वाङचुकले आन्दोलनको यो चरण समाप्त गरेकोमा आभार व्यक्त गरेका छन् ।

दिपकेले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल सन्देशमा जन्तरमन्तरमा जारी पार्टीको शान्तिपूर्ण प्रदर्शन भने धर्मेन्द्र प्रधानले राजीनामा नदिएसम्म निरन्तर जारी रहने बताएका छन् ।

पार्टीका मुख्य प्रवक्ता सौरभ दासले सरकारसँगको सहमतिअनुसार शुक्रबार तटस्थ स्थानमा छलफल आयोजना गरिएको जानकारी दिएका छन् । उनका अनुसार उक्त छलफलका लागि भारतको संविधान क्लबलाई स्थलका रूपमा चयन गरिएको छ ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । अमेरिकाले इरानका प्रतिआक्रमणमा आफ्ना करिब एक सय सैनिक घाइते भएको स्वीकार गरेको छ । अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता सिन पार्नेलले जुलाई ७ यता भएका आक्रमणमा १०० जना सैनिक घाइते भएको जानकारी दिएका हुन् ।

पार्नेलका अनुसार घाइतेमध्ये करिब ९६ प्रतिशत सैनिक उपचारपछि पुनः ड्युटीमा फर्किसकेका छन् । अधिकांश सैनिकको टाउकोमा सामान्य चोट लागेको र उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्था अहिले सामान्य रहेको उनले बताएका छन् ।

उनको यो प्रतिक्रिया अमेरिकी पत्रिका न्युयोर्क टाइम्सले रक्षा मन्त्रालयले इरानसँगको युद्धमा घाइते भएका सैनिकको विवरण सार्वजनिक नगरेको दाबी गरेपछि आएको हो । पार्नेलले सैनिकहरूको सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर जानकारी सार्वजनिक गर्न ढिलाइ गरिएको स्वीकार गरेका छन् ।

यसैबीच अमेरिका र इरानबीच आक्रमण-प्रत्याक्रमण जारी छ । इरानले सोमबार अमेरिकी सैन्य अड्डा रहेका विभिन्न स्थानलाई निशाना बनाएपछि त्यसको जवाफस्वरूप अमेरिकाले मंगलबार बिहान इरानका नौ सहरमा हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ ।

इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अबदानान, बन्दर अब्बास, बन्दर लेंगेह, बुशेहर, चाबहार, केश्म टापु, सिरिक, शिराज र कोनारकमा अमेरिकी आक्रमण भएको छ ।

तनाव थप चुलिँदै गएपछि अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले विश्वभर रहेका आफ्ना नागरिकका लागि विश्वव्यापी सुरक्षा सतर्कता जारी गरेको छ । मन्त्रालयले सुरक्षा अवस्था जुनसुकै बेला बिग्रन सक्ने भन्दै विशेष सावधानी अपनाउन र विशेषगरी मध्यपूर्वको यात्रा गर्नुअघि जोखिमको मूल्याङ्कन गर्न आग्रह गरेको छ ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । युक्रेनको ओडेसा बन्दरगाहबाट प्रस्थान गर्ने क्रममा मालवाहक जहाज एमभी गोल्डेन लियो माथि भएको आक्रमणमा चार भारतीय नागरिकको मृत्यु भएपछि भारतले नयाँ दिल्लीस्थित रुसी राजदूतावासका कार्यवाहक प्रमुखलाई स्पष्टीकरणका लागि बोलाएको छ ।

भारतको विदेश मन्त्रालयले मंगलबार रुसी राजदूतावासका कार्यवाहक भ्लादिमिर लादानोभलाई मन्त्रालयमा बोलाएर जुलाई १९ मा भएको उक्त आक्रमणप्रति गम्भीर चिन्ता र कडा आपत्ति जनाएको हो । मन्त्रालयले आक्रमणमा चार भारतीय नागरिकको ज्यान गएको घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै यसको कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ ।

विदेश मन्त्रालयले व्यावसायिक जहाजमाथि हुने यस्ता आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापारको सुरक्षा, स्थिरता र विश्वसनीयतालाई कमजोर बनाउने जनाएको छ। साथै कार्यवाहक प्रमुखमार्फत भारतको गम्भीर चिन्ता रुस सरकारसम्म पुर्‍याउन आग्रह गरिएको पनि मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार व्यावसायिक जहाजलाई निशाना बनाउने र निर्दोष नागरिकको ज्यान जाने घटना कुनै पनि हालतमा स्वीकार्य नभएको भन्दै यस्ता आक्रमण तत्काल रोक्नुपर्नेमा भारतले जोड दिएको छ ।

यसअघि सोमबार विदेश मन्त्रालयले ओडेसा बन्दरगाहबाट प्रस्थान गर्ने क्रममा एमभी गोल्डेन लियोमाथि आक्रमण भएको जानकारी दिएको थियो । उक्त घटनामा चार भारतीयको मृत्यु हुनुका साथै अर्का एक भारतीय नागरिक गम्भीर घाइते भएका छन् । भारत सरकारले घटनाप्रति गहिरो शोक व्यक्त गर्दै दोषीमाथि आवश्यक कारबाहीको माग गरेको छ ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । आज (जुलाई २०) विश्वभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी अन्तर्राष्ट्रिय चन्द्रमा दिवस मनाइँदै छ । संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले सन् २०२१ मा पारित गरेको प्रस्तावअनुसार प्रत्येक वर्ष जुलाई २० मा यो दिवस मनाउने गरिएको हो ।

यो दिवस सन् १९६९ मा अपोलो- ११ अभियानमार्फत पहिलो पटक मानवले चन्द्रमामा सफलतापूर्वक पाइला टेकेको ऐतिहासिक उपलब्धिको सम्झनामा मनाइन्छ । उक्त अभियानले अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा नयाँ युगको सुरुवात गरेको मानिन्छ ।

यस दिवसको उद्देश्य चन्द्रमाको अन्वेषणमा विभिन्न मुलुकले हासिल गरेका उपलब्धिको सम्मान गर्नुका साथै चन्द्रमाको दिगो, सुरक्षित र शान्तिपूर्ण उपयोगबारे विश्वव्यापी जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु हो । पछिल्ला वर्षहरूमा चन्द्रमासम्बन्धी अनुसन्धान र भावी अभियानहरू तीव्र रूपमा अघि बढिरहेका बेला यो दिवसले भविष्यका अन्तरिक्ष अभियानप्रति पनि ध्यानाकर्षण गराउने विश्वास गरिएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसंघले अन्तरिक्ष सम्पूर्ण मानव जातिको साझा सम्पत्ति भएकाले यसको उपयोग शान्तिपूर्ण र मानव कल्याणका लागि हुनुपर्नेमा जोड दिँदै आएको छ। अन्तरिक्षसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई प्रवर्द्धन गर्न तथा अन्तरिक्षको जिम्मेवार प्रयोग सुनिश्चित गर्न संयुक्त राष्ट्रसंघका निकायहरूले निरन्तर काम गरिरहेका छन् ।

हजारौँ वर्षदेखि चन्द्रमाले मानव सभ्यताको जिज्ञासा, अध्ययन र वैज्ञानिक अनुसन्धानको केन्द्रका रूपमा स्थान ओगट्दै आएको छ। आधुनिक अन्तरिक्ष प्रविधिको विकाससँगै चन्द्रमाको थप अध्ययन, स्रोतको सम्भावित उपयोग र भविष्यमा मानव बसोबासको सम्भावनासमेत खोजी भइरहेको छ ।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । न्युयोर्कका मेयर जोहरान ममदानीले आगामी सेप्टेम्बरमा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा सहभागी हुन न्युयोर्क आउने इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूलाई पक्राउ गर्ने कानुनी सम्भावनाबारे अध्ययन भइरहेको बताएका छन् ।

उनले यस विषयमा सहरको कानुनी विभागसँग छलफल भइरहेको उल्लेख गर्दै कानुनले अनुमति दिएअनुसार नै आफूले निर्णय गर्ने बताएका छन् । ममदानीले नेतन्याहूको स्थान नेदरल्यान्ड्सको हेगमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा हुनुपर्ने आफ्नो धारणा पनि दोहोर्याएका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय अपराध अदालतले सन् २०२४ नोभेम्बरमा गाजामा कथित युद्ध अपराध र मानवताविरुद्धको अपराधको आरोपमा नेतन्याहूविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको थियो ।

न्युयोर्क टाइम्सको एक अन्तर्वार्तामा ममदानीले नेतन्याहू युद्ध अपराधको आरोप खेपिरहेका व्यक्ति भएको र धेरै मानिसको धारणा पनि त्यही रहेको बताएका छन् ।

यता, संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि इजरायलका राजदूत ड्यानी डाननले ममदानीमाथि यहुदी समुदायविरुद्धको वातावरण सिर्जना गरेको आरोप लगाएका छन् । उनले ममदानीले बढ्दो यहुदीविरोधी गतिविधिको सामना गर्नुको सट्टा इजरायलविरुद्ध माहोल बनाइरहेको टिप्पणी गरेका छन् ।

डाननले नेतन्याहूले सेप्टेम्बर २२ देखि २८ सम्म हुने संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाको उच्चस्तरीय सत्रलाई सम्बोधन गर्ने पुष्टि गर्दै मेयरको अभिव्यक्तिले त्यसमा कुनै प्रभाव नपर्ने बताएका छन् । उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेतन्याहू होइन, बरु न्युयोर्कका मेयर ममदानी नै पक्राउ पर्नुपर्ने व्यक्ति भएको टिप्पणी गरेका छन् ।

यसअघि एक रेडियो अन्तर्वार्तामा नेतन्याहूले आफूलाई पक्राउ गर्ने धम्कीको कुनै चिन्ता नरहेको बताएका थिए । उनले ममदानीमाथि हमासको समर्थन गर्ने र अमेरिकाविरोधी सोच राखेको आरोप समेत लगाएका थिए ।

अमेरिका र इजरायल दुवै अन्तर्राष्ट्रिय अपराध अदालतका सदस्य राष्ट्र होइनन् । अमेरिकी संघीय कानुनले राज्य तथा स्थानीय प्रशासनलाई अन्तर्राष्ट्रिय अपराध अदालतका अनुरोध कार्यान्वयनमा सहयोग गर्न रोक लगाएको छ। गत वर्ष न्युयोर्ककी गभर्नर क्याथी होचुलले पनि मेयरसँग नेतन्याहूलाई पक्राउ गर्ने अधिकार नभएको बताएकी थिइन् । एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी

काठमाडौँ । जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डामाथि इरानले गरेको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र मानवविहीन हवाई आक्रमणमा दुई अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने एक सैनिक अझै बेपत्ता रहेको अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डले जनाएको छ ।

अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डका अनुसार आक्रमणमा घाइते भएका चार सैनिकलाई उपचारका लागि जोर्डनका अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो । उनीहरू उपचारपछि अस्पतालबाट फर्किसकेका छन् भने सामान्य घाइते भएका अन्य सैनिक पुनः ड्युटीमा खटिएका छन् । मृत्यु हुने सैनिकको परिचय र घटनाको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन ।

यस घटनापछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्देशनमा अमेरिकाले शनिबार राति लगातार आठौँ रात पनि इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेको अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डले जनाएको छ । अमेरिकाले होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा व्यावसायिक जलयातायातलाई लक्षित गर्न सक्ने इरानको क्षमता कमजोर बनाउने र जोर्डनमा अमेरिकी सैनिकमाथि आक्रमण गर्ने इरानी बललाई कारबाही गर्ने उद्देश्यले आक्रमण गरिएको जनाएको छ ।

पछिल्लो एक सातादेखि अमेरिका र इरानबीचको तनाव पुनः चर्किएको छ। अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथिको नाकाबन्दी पुनः लागू गरेपछि इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द भएको घोषणा गरेको थियो। प्रारम्भिक युद्धविराम लागू भएको एक महिनाभन्दा कम समयमै दुवै पक्षबीचको सहमति भंग भएपछि सैन्य गतिविधि तीव्र बनेको हो।एभरेष्ट न्यूज एजेन्सी