बज्जिकाञ्चल संवाददाता,रौतहट, ०९ मंसिर ।

रौतहटको वृन्दावन नगरपालिका- ९ भुसाहामा एक महिलाको विभत्स ढंगले हत्या गरिएको अवस्थामा शव फेला परेको छ। स्थानीय शेख आदिलकी २५ वर्षीया पत्नी तरीमा खातुनलाई सोमबार राति निर्मम रूपमा हत्या गरी घरभित्रै रहेको भुस राख्ने ठाउँमा खाडल खनेर गाडिएको अवस्थामा प्रहरीले मंगलवार बिहान फेला पारेको हो। प्रहरीका अनुसार मृतकका श्रीमान शेख आदिल वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा साउदी अरबमा कार्यरत छन्।

घटना सार्वजनिक भएपछि खातुनका ससुरा शेख अली मोहम्मद सहित घरका सबै परिवारजन डेढ वर्षीय नाती मोहम्मद आरिफलाई समेत लिएर फरार रहेको प्रहरीले जनाएको छ। स्थानीयवासीले घरबाट दुर्गन्ध आउनथालेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटबाट आएको टोलीले घरको पछाडिपट्टि रहेको भुसको थुप्रो भित्र खाडल खनेर लुकाइराखिएको अवस्थामा शव बरामद गरेको हो। शव अत्यन्तै क्षत-विक्षत अवस्थामा भेटिएको र दुराचारको आशंका पनि भईरहेको प्रहरीले जनाएको छ। प्रहरीले घरमा रहेका सबै सदस्य फरार भएको र घटनालाई गम्भीर अपराधको रूपमा लिएर अनुसन्धान तीव्र बनाइएको बताएको छ।

फरार अभियुक्तहरूको खोजी जारी छ भने शवलाई पोस्टमार्टमका लागि जिल्ला अस्पताल गौरमा पठाइएको छ। घटनाले गाउँभर त्रास फैलिएको छ र स्थानीयहरू न्यायको माग गर्दै आन्दोलित बनेका छन्।

काठमाडौं २०८१।

सरकारले सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन सम्बन्धी विधेयक संसद्मा पुर्‍याएको छ । सोमबार प्रतिनिधिसभामा पुर्‍याइएको विधेयक दर्ता प्रक्रियामा रहेको संसद् सचिवालय स्रोतले जानकारी गराएको छ ।

सरकारले तयार पारेको विधेयकमा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म कम्पनीहरुले दर्ताबिना सञ्चालन गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ । सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म सञ्चालन गर्न चाहने कम्पनी वा संस्थाले अनुमति लिनुपर्ने व्यवस्था विधेयकमा गरिएको छ ।

राष्ट्रियता, सार्वभौमसत्ता, धर्म संस्कृति तथा जनजाति वर्गलालाई केन्द्रित गरी द्वेष फैलाउने काम गरेमा पनि पाँचलाख रुपैयाँसम्म जरिबानाको व्यवस्था गरिएको छ । गलत मनसाय राखेर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट, सेयर, लाइक, रिपोस्ट, लाइभ स्ट्रिमिङ, सब्सक्राइब, कमेन्ट, गरेमा पनि पाँचलाख रुपैयाँसम्म जरिबानाको व्यवस्था विधेयकमा गरिएको छ ।

आफ्नो पहिचान लुकाएर सामाजिक सञ्जालमा छद्मभेषी नाम राख्न नपाइने र त्यस्तो कार्य गरेमा कारबाहीको व्यवस्था गरिएको छ ।

प्रवक्ता एकराम गिरीका अनुसार दर्ता प्रक्रियामा रहेको छ । “हिजो पत्र आएको छ, कार्यालय समय सकिएपछि आएको हुनाले दर्ता हुन पाएन, आज दर्ता हुन्छ,” उनले भने ।

सभार बाह्रखरी

काठमाडौँ । फेसबुकको मुख्य कम्पनि मेटालाई पासवर्ड सेक्युरिटीमा चुक भएको भन्दै १०६ मिलियन डलर जरिवाना गरिएको छ ।

युरोपेली युनियनको गोपनीयता नियामकले पासवर्ड सुरक्षा त्रुटिको कारण सामाजिक सञ्जाल कम्पनी मेटालाई १०६ मिलियन डलर जरीवाना गरेको हो ।

आयरल्यान्डको डाटा प्रोटेक्शन कमिसनले मेटाले केही पासवर्डहरू अनजानमा एन्क्रिप्टेड फारममा भण्डारण गरिएको जानकारी दिएपछि सन् २०१९ मा यो विषयमा अनुसन्धान सुरु भएको थियो । अनइन्क्रिप्टेड डाटा ह्याकरहरूले सजिलै पत्ता लगाउन सक्छन् । आयुक्त ग्राहम डोयलले मेटाको तर्फबाट गम्भीर लापरवाही भएको बताउदै प्रयोगकर्ताको पासवर्ड सुरक्षित हुने विश्वास गरिन्छ तर फेसबुक प्रयोगकर्ताको पासवर्डमा गल्ती हुनु गम्भीर विषय भएको बताउदै जरिवाना लगाउने निर्णय दिएका हुन् ।

यसअघि पनि मेटालाई युरोपमा ठूलो जरिवाना लगाइएको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । यस वर्षको जुन महिनामा दुई अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्रीले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा आठ रात बिताउन पृथ्वी छोडेका थिए ।

तर जब उनीहरुको बोइङ स्टारलाइन अन्तरिक्ष यान उनीहरुलाई पृथ्वीमा फिर्ता ल्याउन असुरक्षित छ भन्ने डर बढ्दै गयो, अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले उनीहरुको फिर्ता सन् २०२५ सम्मका लागि स्थगित गर्यो । अहिले अन्तरिक्ष फसेका यात्रीहरूको नाम सुनिता विलियम्स र बुच विल्मोर हो ।

हाल, यी अन्तरिक्ष यात्रीहरू अन्य नौ जनासँग छ बेडरूमको आकारको ठाउँमा बसिरहेका छन् । सुनिता विलियम्सले यसलाई ‘खुशी ठाउँ’ भनेकी छन्, जबकि विल्मोरले आफूलाई ‘भाग्यशाली’ भनेका छन् ।

तर केही प्रश्न अझै मनमा उब्जिन्छन् । जस्तै- पृथ्वीबाट ४०० किलोमिटरको दुरीमा कस्तो लाग्छ ? अन्तरिक्ष यात्रीहरू अन्य चालक दलका साथीहरूसँग कसरी बस्छन् ? सबैले कसरत र लुगा धुने कसरी गर्छन् ? साथै अन्तरिक्ष यात्रीहरूले के खान्छन र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रश्न, अन्तरिक्षको गन्ध कस्तो हुन्छ ? यस रिपोर्टमा यी प्रश्नको उत्तर खोज्ने प्रयास गरेका छौं ।

अन्तरिक्ष यात्रीहरूको दिन पृथ्वीमा अवस्थित एक नियन्त्रण स्टेशनद्वारा प्रत्येक पाँच मिनेटमा निर्धारण गरिन्छ । अन्तरिक्षमा उनीहरू जीएमटी समय अनुसार बिहान ६. ३० बजे सबेरै उठ्छन् । अन्तरिक्ष यात्रीहरू आईएसएस मोड्युलमा हार्मोनी भनिने फोन-बुथ आकारको सुत्ने क्वार्टरबाट उठ्छन् । पूर्व अन्तरिक्ष यात्री निकोल स्टोट भन्छिन्, ‘यी संसारका उत्कृष्ट सुत्ने झोलाहरू हुन् ।’

सन् २००९ र २०११ मा दुईवटा मिसनमा स्टोटले १०४ दिन अन्तरिक्षमा बिताएकी थिइन् । उनले यी डिब्बाहरूमा ल्यापटपहरू छन्, जसले गर्दा चालक दलका सदस्यहरूले आफ्नो परिवारलाई सम्पर्क गर्न सक्ने बताएकी छन् । जसमा एउटा सानो कुना फोटो र किताब राख्न  बनाइएको छ ।

बाथरुम एउटा सानो बाकस जस्तो डिब्बा हुन्छ, जसमा सक्शन सिस्टम (मेसिन) हुन्छ । सामान्यतया पसिना र पिसाब रिसाइकल गरी पिउने पानीको लागि प्रयोग गरिन्छ । तर स्पेस स्टेसनमा केही प्राविधिक गडबडी भए पनि पिसाब भण्डारण गरिन्छ ।

यसपछि अन्तरिक्ष यात्रीहरूले आ-आफ्नो काम सुरु गर्छन् । धेरैजसो समय अन्तरिक्ष स्टेशनमा मर्मतसम्भार र वैज्ञानिक प्रयोग सम्बन्धी काम गरिन्छ । यो ठाउँको आकार बकिङ्घम प्यालेस वा अमेरिकी फुटबल मैदान बराबर छ ।

सन् २०१२-१३ मा ‘एक्सपेडिसन ३५’ मिसनमा काम गरेका क्यानाडाली अन्तरिक्ष यात्री क्रिस ह्याडफिल्ड भन्छन्, ‘यसको भित्र हेर्दा धेरै बसहरू एकअर्काको नजिकै पार्क गरिएको जस्तो देखिन्छ । आधा दिनको लागि, तपाईं कुनै पनि ठाउँमा जान सक्नुहुन्छ । अर्को ठाउँ । मान्छे देख्न पनि सकिँदैन ।’ उनी भन्छन्, ‘स्टेशनमा मान्छेहरू यताउता घुम्दैनन् । यो एकदम ठूलो र शान्त छ ।’

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा प्रयोगका लागि छवटा प्रयोगशालाहरू छन् । अन्तरिक्ष यात्रीहरूले शरीरमा चुनौतीपूर्ण वातावरणको प्रभावहरू निगरानी गर्न हृदय, मस्तिष्क र रगत मोनिटरहरू लगाउँछन् । यो हामी गिनी सुँगुरहरू जस्तै छ ।’

निकोल भन्छिन- ‘अन्तरिक्षले तपाईंको हड्डी र मांसपेशिहरुको बुढ्यौली प्रक्रियाको गति दिन्छ, र वैज्ञानिकहरु यसबाट सिक्न सक्छन् ।’

यदि अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चाहे भने, तिनीहरूले मिशन नियन्त्रण अनुमान भन्दा छिटो काम गर्न सक्छन् । चुनौती भनेको पाँच मिनेट खाली समय खोज्नु हो, ह्याडफिल्ड बताउँछन् । म त्यो समय झ्यालमा पौडी खेल्न बिताउँछु, बाहिर केहि भइरहेको छ कि छैन वा संगीत लेख्ने, फोटो खिच्ने वा मेरा बच्चाहरूको लागि केहि लेख्ने ।

उनी केही भाग्यशाली व्यक्तिहरू मध्ये थिए जसलाई स्पेस वाक गर्न भनिएको थियो । यसमा अन्तरिक्ष स्टेशन छोडेर बाहिर जानुपरेको थियो । ह्याडफिल्डले दुईपटक यस्तो गरेका छन् । उनी भन्छन्, ‘मैले बाहिर बिताएका ती १५ घण्टा, जब म र ब्रह्माण्डको बीचमा मेरो प्लास्टिकको भिजर (हेलमेट जस्तो देखिने यन्त्र) बाहेक केही थिएन, त्यो मेरो जीवनका अन्य १५ घण्टाभन्दा धेरै फरक थियो ।

तर, यो स्पेसवाकसँगै अन्तरिक्ष यात्रीहरूले त्यहाँ आउने गन्धको पनि सामना गर्छन्, जुन धातु जस्तै हुन्छ ।’

सन् १९९१ मा सोभियत अन्तरिक्ष स्टेशन मिरमा आठ दिन बिताएकी बेलायतकी पहिलो अन्तरिक्ष यात्री हेलेन शर्मन भन्छिन्, ‘पृथ्वीमा विभिन्न प्रकारका गन्धहरू छन्। जस्तै वाशिङ मेसिन वा ताजा हावा । तर अन्तरिक्षमा एउटा मात्र गन्ध हुन्छ । जुन फरक छ, र हामीलाई चाँडै नै यसको बानी बस्छ ।’

यदि कुनै वस्तु बाहिर जान्छ, जस्तै सूट वा वैज्ञानिक किट, यो अन्तरिक्ष विकिरण द्वारा प्रभावित हुन सक्छ । विकिरणले सतहमा मुक्त कणहरू सिर्जना गर्दछ र स्पेस  स्टेशन भित्र अक्सिजनसँग प्रतिक्रिया गरेर धातुको गन्ध उत्पन्न गर्दछ, हेलेन भन्छिन् ।

पृथ्वीमा फर्किएपछि हेलेनले आफ्नो गन्धको इन्द्रियलाई बढी महत्व दिन थालिन् । त्यहाँबाट फर्केको ३३ वर्ष भयो । उनी भन्छिन्, ‘अन्तरिक्षमा मौसम छैन । पानीको थोपा तिम्रो अनुहारमा पर्दैन न हावाले तिम्रो कपाल हल्लाउछ । मलाई ती दिनहरू अझै याद छन् ।’

लामो समय आइएसएसमा आउने अन्तरिक्ष यात्रीहरू कामको बीचमा हरेक दिन दुई घण्टा व्यायाम गर्छन् । हड्डीको घनत्व शून्य गुरुत्वाकर्षणमा घट्न थाल्छ । शून्य गुरुत्वाकर्षणमा बस्दा शरीरमा हुने समान प्रभावहरूलाई कम गर्न मद्दत गर्न तीनवटा विभिन्न प्रकारका मेसिनहरू छन् । निकोल भन्छिन, उन्नत प्रतिरोधात्मक व्यायाम उपकरण स्क्वाट, डेडलिफ्ट जस्ता व्यायाम गर्न मद्दत गर्दछ । यो मेसिन अन्तरिक्षमा व्यायाम गर्न प्रयोग गरिन्छ ।

ट्रेडमिलमा दौडँदा, तपाईंले आफूलाई केही स्ट्र्यापहरूसँग बाँध्नुपर्छ, जसले गर्दा तपाईंले आफूलाई शून्य गुरुत्वाकर्षणमा हावामा तैरिन (स्पेस फ्लोटिंग) रोक्न सक्नुहुन्छ । साथै साइकल चलाउने मेसिन पनि छ ।’

तीन महिनाको लागि एक जोडी ट्राउजर

निकोल भन्छिन- यी सबै कार्यहरू गर्दा धेरै पसिना आउँछ । जसका कारण अर्को समस्या आउँछ, त्यो कपडा सफा गर्ने । उनी भन्छिन्, ‘यहाँ हामीसँग लुगा धुने व्यवस्था छैन। त्यहाँ पानी मात्र छ, जसले साबुनजस्ता बुलबुलेहरू उत्पादन गर्छ । हामी त्यसैबाट सफा गर्छौं ।’

गुरुत्वाकर्षण बिना शरीरबाट पसिना हटाउन सजिलो छैन । अन्तरिक्ष यात्रीहरू पसिनाले भिजेका छन्, ‘पृथ्वीभन्दा त्यहाँ धेरै पसिना छ । मलाई मेरो टाउको पसिना आएको जस्तो लाग्यो । मैले मेरो टाउको तल राख्नुपर्ने भयो । तपाईले यसलाई ब्रश गर्न सक्नुहुन्न किनभने यो जताततै जान्छ ।

यी कपडाहरू यति फोहोर हुन्छन् कि कार्गो गाडीमा राखिन्छन् र मिसन सकिएपछि पृथ्वीको वायुमण्डलको सम्पर्कमा आउँदा जल्छन् । तर, उनीहरूले दैनिक लगाउने लुगा सफा रहन्छन् ।

निकोल बताउछिन्, ‘शून्य गुरुत्वाकर्षणमा, लुगा पनि शरीरमा तैरिन्छ, तेल वा अन्य कुनै चीजले फोहोर गर्न सक्दैन । मसँग तीन महिनासम्म एउटै जोडी ट्राउजर थियो ।’

यसबाहेक अन्तरिक्ष यात्रीका लागि खाना खान पनि सजिलो छैन । यदि कसैले मासु वा ग्रेभीको क्यान खोल्यो भने, सबैजना सतर्क हुन्छन् किनभने खाना बाहिर निस्कन सक्छ र तिनीहरूमा खस्न सक्छन् । मानिसहरू फर्किन थाल्छन्, जस्तै द म्याट्रिक्स फिल्ममा मानिसहरू गोलीबाट टाढा रहेजस्तै, यो मीटबलबाट बच्न ।

ह्याडफिल्ड भन्छन्, नयाँ चालक दल र खाद्यान्न, कपडा र उपकरणको आपूर्ति ल्याएर अर्को अन्तरिक्ष यान कुनै पनि समयमा आईएसएसमा आउन सक्छ । हरेक वर्ष नासाले आपूर्तिका लागि अन्तरिक्ष यान पठाउँछ । पृथ्वीबाट अन्तरिक्ष स्टेशनमा तिनीहरूको आगमन अद्भुत छ ।

ह्याडफिल्ड बताउँछन्, ‘यो जीवन परिवर्तन गर्ने क्षण हो, जब तपाईं ब्रह्माण्डको अनन्ततामा, अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा हेर्नुहुन्छ । तपाईंले जीवनको यो सानो बुलबुला देख्नुहुन्छ, र त्यो अन्धकारमा तपाईंले मानव रचनात्मकताको सानो संसार देख्नुहुन्छ ।

दिनभर काम गरेपछि खाना खाने बेला भयो । खाना प्याकेटमा प्याक गरिएको छ। यसलाई प्रत्येक देश अनुसार विभिन्न भागमा विभाजन गरिएको छ । निकोल भन्छिन- ‘यो क्याम्पिङ खाना वा सैन्य राशन जस्तै हो । राम्रो तर स्वस्थ पनि । मेरो मनपर्ने खानाहरू जापानी करी वा रूसी सूप हुन्थ्यो ।

‘यसका अलावा अन्तरिक्ष यात्रीका परिवारले पनि उनीहरूका लागि खाना पठाउन सक्थे । निकोलका छोरा र श्रीमानले चकलेटले ढाकिएको अदुवाको आकारको प्याकेट पठाएको बताइन ।

अन्तरिक्ष यात्रीहरू सुरुमा तिनीहरूको व्यक्तिगत गुणहरूको आधारमा चयन गरिन्छ । जस्तो कि तिनीहरूमा कति सहनशीलता छ, तिनीहरू शान्त रहन सक्छन् कि सक्दैनन् र त्यसपछि उनीहरूलाई टोलीको रूपमा काम गर्न प्रशिक्षित गरिन्छ । यसले द्वन्द्वको सम्भावनालाई कम गर्छ । यो कसैको नराम्रो व्यवहार सहने बारे होइन, यो पहिचान गर्ने बारे हो ।

कोलाहलपूर्ण वातावरणमा दिनभर काम गरेपछि अन्तरिक्ष यात्रीहरू सुत्न जान्छन् । (फ्यानहरू कार्बन डाइअक्साइडको प्रभाव कम गर्न दौडिन्छन्, ताकि अन्तरिक्ष यात्रीहरूले सास फेर्न सकून् । यसले धेरै आवाज निम्त्याउँछ।) अन्तरिक्षमा आठ घण्टा सुत्न सकिन्छ,

निकोल भन्छिन- विभिन्न देशका छ जना व्यक्तिहरूसँग बस्न मन पराउँछन् । यो पृथ्वीका सबै मानिसहरूको तर्फबाट यो गर्ने बारे हो, सँगै काम गर्ने र समस्याहरूको सामना कसरी गर्ने भनेर पत्ता लगाउने बारे हो । हाम्रो पृथ्वीमा यो किन हुन सक्दैन ?’

अन्ततः सबै अन्तरिक्ष यात्रीहरूले आईएसएस छोड्नुपर्नेछ तर यी तीनै जनाले आफ्नो सम्पूर्ण हृदयले फर्कने बताएका छन् । नासाका अन्तरिक्ष यात्री सुनिता विलियम्स र बुच विल्मोर त्यहाँ फसेका छन् भनेर मानिसहरूले किन भनिरहेका छन् भनेर तीनै जनाले बुझ्न सक्दैनन् ।

ह्याडफिल्ड भन्छन्, ‘हामीले हाम्रो जीवन लामो समयसम्म अन्तरिक्षमा बस्ने आशामा सपना देखेर, काम गर्ने र तालिममा बिताएका छौं । तपाईंले एक पेशेवर अन्तरिक्ष यात्रीलाई दिन सक्ने सबैभन्दा ठूलो उपहार उनीहरूलाई लामो समयसम्म त्यहाँ बस्न दिनु हो ।’

निकोल भन्छिन्- उनी अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन छोड्दै गर्दा, उनी आफैंसँग भनिरहेकी थिइन्, तिमीले मलाई हात समात्नु पर्छ। मलाई थाहा छैन कि म फर्कन सक्छु कि छैन ।’न्युज कारखाना

काठमाडौँ । एलन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सको पोलारिस डन मिशनमा दुई अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पृथ्वीबाट लगभग ७०० किलोमिटर माथि स्पेसवाक गरेका छन् । स्पेसवाकको समयमा अन्तरिक्षयानको गति २५ हजार किलोमिटर प्रतिघण्टा थियो । निजी अन्तरिक्ष यानबाट गरिएको यो पहिलो स्पेसवाक हो ।

पोलारिस डन मिसन १० सेप्टेम्बरमा सुरु भएको थियो । यस मिसनमा ४ जना अन्तरिक्ष यात्री अन्तरिक्षमा गएका छन् । यी मध्ये दुई अन्तरिक्ष यात्री, मिसन कमाण्डर जेरेड इसेकम्यान र मिसन विशेषज्ञ साराह गिलिस, करिब १० मिनेटको लागि अन्तरिक्ष वाकको लागि बाहिर गएका थिए । स्पेसवाक पछि, अन्तरिक्ष यानको ह्याच बन्द भयो । यो ५ दिने मिसनमा अन्तरिक्ष यात्रीहरू ५० वर्षभन्दा बढी समयदेखि कुनै पनि अन्तरिक्ष यात्री नपुगेको कक्षमा पुगेका छन् । मस्कको कम्पनीको फाल्कन–९ रकेटबाट मिसन प्रक्षेपण गरिएको थियो ।

स्पेसवाक अघि, चालक दलले ‘प्रि-ब्रेथ’ प्रक्रिया गरेका थिए । यस प्रक्रियामा, केबिन शुद्ध अक्सिजनले भरिएको थियो र नाइट्रोजनको सूक्ष्म कणहरू पनि हटाइएको थियो । यदि नाइट्रोजन अन्तरिक्ष यात्रीको रगतप्रवाहमा पुग्छ भने तिनीहरू अन्तरिक्षमा हुँदा यसले रक्त प्रवाहमा अवरोध ल्याउन सक्छ । यसले डिकम्प्रेसन रोग पनि निम्त्याउन सक्छ । यसमा चापमा तीव्र कमीका कारण रगत वा तन्तुमा हावाका बुलबुले बन्छन् ।

यस मिशनको उद्देश्य पहिलो निजी बाह्य गतिविधि (स्पेसवाक) थियो । साथै मानव स्वास्थ्य सम्बन्धी ३६ वटा अनुसन्धान र प्रयोग पनि गरिनेछ । यसबाहेक, स्टारलिंकको लेजरमा आधारित सञ्चार अन्तरिक्षमा परीक्षण गरिनेछ । यो पहिलो पटक हो कि दुई स्पेसएक्स कर्मचारीहरू पोलारिस डन मिशनको हिस्सा हुन् । फाल्कन ९ एक पुन: प्रयोज्य, दुई-चरण रकेट हो जुन स्पेसएक्सद्वारा अन्तरिक्ष यात्रीहरू र पेलोडहरू पृथ्वीको कक्षा र त्यसभन्दा बाहिर लैजानको लागि डिजाइन गरिएको हो ।

ड्र्यागन स्पेसक्राफ्टले ७ अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई अन्तरिक्षमा लैजान सक्षम छ । यो एकमात्र निजी अन्तरिक्ष यान हो, जसले मानिसहरूलाई अन्तरिक्ष स्टेशनमा लैजान्छ र तिनीहरूलाई फिर्ता ल्याउँछ । ड्र्यागनको पहिलो परीक्षण उडान २०१० मा भएको थियो । पोलारिस कार्यक्रम: पोलारिस डन तीन योजनाबद्ध मिशन मध्ये पहिलो हो । यदि सबै योजना अनुसार हुदै गएमा तेस्रो पोलारिस उडान स्टारशिपको पहिलो चालक दल मिशन हुनेछ । स्टारशिप संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली रकेट हो, जसको परीक्षण भइरहेको छ । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अमेरिकाको युटाह राज्यका यातायात अधिकारीहरूले विगत केही वर्षहरू एक प्रणाली विकास गरेका छन्, जसमा कम्प्यूटरीकृत बसहरू भित्र रेडियो ट्रान्समिटरहरूले सीधा ट्राफिक संकेतहरूमा कुरा गर्छन् ।

अमेरिकाको युटाह राज्यको सबैभन्दा ठूलो सहरमा ट्राफिकको बेला रातो बत्तीबाट बच्ने रहस्य भनेको बसको पछाडि हिँड्नु हो किनभने अमेरिकाको युटाहमा प्रयोग गरिएको प्रविधिको माध्यमबाट कम्प्युटरकृत बसहरूमा जडान गरिएका रेडियो ट्रान्समिटरले ट्राफिक सिग्नलसँग सीधै कुरा गर्छ र जब बस पुग्छ, हरियो बत्ती केही अतिरिक्त सेकेन्डको लागि हरियो रहन भनिन्छ ।

यो प्रविधिको प्रभाव देखिन थालेको र सवारी आवागमन पहिलेको तुलनामा निकै सहज भएको अधिकारीहरुले बताएका छन् । तर यो हाई-टेक अपग्रेडको एउटा सानो झलक हो जुन चाँडै युटाह र अन्ततः सम्पूर्ण अमेरिकाको सडकहरूमा आउन सक्ने बताइएको छ ।

अमेरिकी सरकारको २० मिलियन डलर योजना र ‘पश्चिमलाई जोड्ने’ को महत्वाकांक्षी योजनाबाट प्रेरित भएर, उटाह र छिमेकी राज्यहरू कोलोराडो र वायोमिङका प्रत्येक सवारी साधनलाई एकअर्कासँग जोड्ने र सडक पूर्वाधार निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । यसले ट्राफिक जाम, दुर्घटना, सडक समस्या र मौसम अवस्था बारे वास्तविक समय जानकारी प्रदान गर्नेछ । यस जानकारीको साथ, ड्राइभरहरूले उनीहरु कुन मार्गबाट जाने भन्ने तुरुन्तै थाहा पाउन सक्ने र यसकालागी कुनै अलर्ट पठाउनु नपर्ने बताइएको छ ।

सडकमा भइरहेका धेरै कुराहरूको बारेमा सवारी साधनले बताउन सक्ने यूटाह विश्वविद्यालयका यातायात प्रविधि इन्जिनियर ब्लेन लियोनार्डले बताएका छन् । उनले वाहनले प्रत्येक सेकेन्डमा १० पटक डाटा पठाउने बताए ।

वास्तविक समयमा सडक सेन्सरहरूले सवारी साधनहरूले एकअर्कासँग जानकारी साझा गर्छन् । गत महिना, अमेरिकी यातायात विभागले एक राष्ट्रिय योजना सुरु गर्‍यो जसले राज्यहरू, स्थानीय सरकारहरू र निजी कम्पनीहरूलाई सबै V2X परियोजनाहरू ट्र्याकमा छन् भनी सुनिश्चित गर्न आह्वान गर्दछ ।

हालका वर्षहरूमा ऐतिहासिक स्तरमा बढ्दै गएको सडक मृत्यु र गम्भीर चोटपटकलाई न्यूनीकरण गर्ने यस योजनाको मुख्य उद्देश्य स्पष्ट रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

२०१६ को राष्ट्रिय राजमार्ग ट्राफिक सेफ्टी एडमिनिस्ट्रेशन विश्लेषणले V2X टेक्नोलोजीको मात्र दुई पाइलट प्रयोगहरू लागू गर्नाले ४ लाख ३९ हजार देखि ६ लाख १५ हजार दुर्घटनाहरू रोक्न र ९८७ देखि एक हजार ३६६ जीवन बचाउन सक्ने बताइएको छ ।

यस वर्ष मिडियासँग कुरा गर्दै, ड्यान लान्जेनक्याम्पले अमेरिकी राज्यका सरकारहरूलाई V2X प्रविधि जतिसक्दो चाँडो लागू गर्न आग्रह गरेका छन् । सन् २०२२ मा मेरील्याण्डमा साइकल चलाउने क्रममा लान्जेनक्याम्पकी श्रीमती सारा लान्जेनक्याम्पलाई ट्रकले ठक्कर दिँदा मृत्यु भएको थियो ।

यस प्रविधिको बारेमा जनतामा केही प्रतिरोध भने छ, विशेष गरी गोपनीयताको प्रश्नमा । V2X योजनाले व्यक्तिगत जानकारी सुरक्षित गर्ने प्रतिज्ञा गरेको छ, तर केही मानिसहरूलाई अझै पनि यसको बारेमा शंका छ ।

जबकि प्रणालीले विशिष्ट सवारीहरू ट्र्याक गर्न सक्दैन, यसमा पर्याप्त पहिचान जानकारी सङ्कलन गर्ने क्षमता छ । उदाहरणको लागी, यदि कार एक विशेष तौल प्रकारको छ र एक विशेष समयमा एक विशेष सडकमा नियमित यात्रा गर्दछ, यो कसको कार हो अनुमान गर्न गाह्रो हुनेछैन ।

अमेरिकी यातायात मन्त्रालयले सन् २०२८ सम्ममा देशका ७५ प्रमुख मेट्रो क्षेत्रहरूको कम्तीमा एक चौथाइ सङ्केतित चौराहमा यो प्रविधि जडान गर्ने लक्ष्य राखेको छ । साल्ट लेक सिटी यस योजनामा ​​द्रुत गतिमा अगाडि बढेको छ । यो प्रविधि २० प्रतिशतभन्दा बढी चौराहमा जडान गरिएको छ ।

उटाहमा अधिकारीहरूले पहिले नै ‘पश्चिमसँग जोड्नुहोस्’ योजनाको भागको रूपमा बसहरू र स्नोप्लोहरूबाट डेटा प्रयोग गरेर सडक यातायात सुधार गर्न काम सुरु गरिसकेका छन् । रेडवुड रोडमा बस रुट स्तरोन्नति भएपछि त्यहाँका जनताले ट्राफिकबाट राहत पाएका छन् ।

यूटाह ट्रान्जिट प्राधिकरणका लागि बस सञ्चार पर्यवेक्षक केसी ब्रोकले यी परिवर्तनहरूले ट्राफिक सुधार गरेको बताएका छन् । ‘यात्रुको दृष्टिकोणबाट, यसले एक राम्रो ट्राफिक दिन मात्र हुन सक्छ । उनीहरूलाई पर्दा पछाडि के भइरहेको छ थाहा नहुन सक्छ,’ उनले भने ।

यस परियोजनाले स्मार्ट सडकहरूले चाँडै नै अमेरिकाभर ट्राफिकलाई सुरक्षित र सहज बनाउन मार्ग प्रशस्त गरेको विश्लेषण गरिएको छ ।न्युज कारखाना

काठमाडौँ । गुगलको सर्च इन्जिनलाई अवैध एकाधिकार घोषणा गरेको करिब एक महिनापछि आफ्नो विज्ञापन प्रविधिको बारेमा अर्को मुद्दाको सामना गरिरहेको छ । अमेरिकी न्याय विभाग र राज्यहरूले गुगलले अनलाइन प्रकाशकहरूलाई विज्ञापनदाताहरूसँग मिल्ने प्रविधिमा एकाधिकार बनाएको आरोप लगाएका छन् ।

सरकारले अदालतका कागजातहरूमा लेनदेनको खरीद-बिक्री दुवै पक्षमा सफ्टवेयरमा आफ्नो प्रभुत्वले गुगललाई प्रकाशकहरू र विज्ञापनदाताहरू बीचको बिक्रीको दलाली गरेर प्रति डलरमा ३६ सेन्ट जति कमाउने बताइएको छ । जबकि गुगलले सरकारको मामला पुरानो इन्टरनेटमा आधारित रहेको बताउँछ, जब डेस्कटप कम्प्युटरहरू हावी थिए र इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूले यूआरएल फिल्डमा होसियारीपूर्वक सही वर्ल्ड वाइड वेब ठेगाना टाइप गर्थे । अब अहिले विज्ञापनदाताहरू अब दर्शकहरूमाझ पुग्न टिकटक जस्ता सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरू वा पीकक जस्ता टिभि सेवाहरू स्ट्रिम गर्ने सम्भावना बढेको छ ।

गुगलले यहि करणले विज्ञापन आयमा ठुलो गिरावटको सामना समेत गरेको छ । हालैका वर्षहरूमा, गुगलले आफ्नो नेटवर्कको राजस्व २०२१ मा ३१.७ बिलियन डलरबाट २०२३ मा ३१.३ बिलियन डलर पुगेको छ । गुगल नेटवर्कमा एडसेन्स र  गुगल एड म्यानेजर जस्ता सेवाहरू समावेश छन्, जुन कुराको केन्द्रमा छन् ।

गुगलको एकाधिकारमाथिको ट्रायल सोमबार भर्जिनियाको अलेक्जान्ड्रियामा सुरु भयो । यो सुरुमा जूरी ट्रायल हुन गइरहेको थियो तर गुगलले बेन्च ट्रायल गर्न दबाब दियो। जूरी आवश्यक पर्ने सरकारले ल्याएको एक मात्र दाबी खारेज गर्न संघीय सरकारलाई २ मिलियन डलरभन्दा बढीको चेक लेख्यो ।

पूर्व राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनले बेन्चमा नियुक्त गरेको जिल्ला न्यायाधीश लियोनी ब्रिन्केमाले मुद्दाको फैसला गर्नेछन् । उनी सेप्टेम्बर ९/११ सहित उच्च-प्रोफाइल आतंकवाद परीक्षणहरूको नेतृत्व गर्नका लागि परिचित छन् । भर्जिनिया केस गुगलले आफ्नो खोज इन्जिनमा ठूलो हार बेहोरेपछि आएको हो । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । आइफोन निर्माता कम्पनि एप्पलले आइफोन १६ लन्च गरेको छ । यस वर्ष एप्पल कार्यक्रम अमेरिकाको क्युपर्टिनोस्थित एप्पल पार्कको स्टिभ जब्स थिएटरमा आयोजना गरिएको थियो ।

यस कार्यक्रमलाई ‘इट्स ग्लोटाइम’ नाम दिइएको थियो। एप्पल वाच सिरिज–१० पछि, एप्पल वाच अल्ट्रा २, एयरपड्स–४, एयरपड्स म्याक्स, आइफोन–१६, आइफोन १६ प्लस, आइफोन–१६ प्रो र आइफोन–१६ प्रो म्याक्स कार्यक्रममा लन्च गरिएको हो ।

आइफोन- १६ को ७९९ डलर मुल्य तोकिएको छ भने आइफोन- १६ प्लसको ८९९ डलर रहेको छ । त्यस्तै आइफोन- १६ प्रो को ९९९ डलर र आइफोन प्रो म्याक्सको ११९९ डलर रहेको छ ।

यसपटक नयाँ सिरिजमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सका धेरै सुविधाहरूसँगै एप्पल इन्टेलिजेन्सको प्रयोग गरिएको छ । टिम कुकले यसलाई नयाँ युगको सुरुवात भनेका छन् । यद्यपि, एप्पल इन्टेलिजेन्स केही देशहरूमा मात्र बिटा संस्करणमा उपलब्ध हुनेछ।
आईफोन–१६ को स्क्रिन साइज ६.१ इन्च छ भने आईफोन–१६ प्लसको स्क्रिन साइज ६.७ इन्च छ ।

आईफोन-१६ प्रोको स्क्रिन साइज ६.३ इन्च र प्रो म्याक्सको साइज ६.९ इन्च छ आइफोन १६ प्रो म्याक्स अहिलेसम्मकै ठूलो डिस्प्ले भएको आइफोन हुनेछ ।

आइफोनमा क्यामेरालाई नयाँ बटन स्लाइड गरेर नियन्त्रण गर्न सकिने बनाइएको छ । फोनमा एउटा नयाँ कन्ट्रोल बटन हुनेछ जसलाई आफ्नो सुबिधा अनुसार संचालन गर्न सकिने छ । त्यस्तै आईफोन १६ मा ए१८ बायोनिक चिपसेट प्रदान गरिएको छ ।

त्यस्तै आईफोन १६ मा दुईवटा रियर क्यामेरा छन् जसमा प्राथमिक लेन्स ४८ मेगापिक्सेलको छ। यसमा म्याक्रो र अल्ट्रा मोड पनि छ । क्यामेराले डल्बी भिजनको साथ ४के ६० भिडियो रेकर्ड गर्न सक्छ । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय टेक कम्पनी एप्पलले आफ्नो १६औं सिरिजको आइफोन लन्च गरेको छ  । यो नयाँ सिरिजमा एप्पलले धेरै नयाँ फिचर थपेको छ । एप्पलको नयाँ १६ सिरिजमा आइफोन १६, आइफोन १६ प्लस, आइफोन १६ प्रो र आइफोन १६ प्रो म्याक्समा चारवटा मोबाइल लन्च गरेको छ ।

यस सिरिजभन्दा पहिले, एप्पलले धेरै प्रकारका मोबाइल, ल्यापटप, स्मार्ट घडी र अन्य ग्याजेटहरू लन्च गरिसकेको छ । विश्वभरका बजारमा आइफोनको माग निकै बढेको छ । इन्टरनेटको बढ्दो माग र खपतसँगै बजारमा स्मार्टफोनको क्रेज बढेको छ, जसको स्पष्ट प्रभावले आईफोनको माग लगातार बढिरहेको छ । यसै प्रसंग आइफोनको बारेमा रोचक जानकारी यस रिपोर्टमा दिदैछौं ।

पहिलो आईफोन कसरी बनाइयो ?

सन् १९७६ मा स्टिभ जब्स र उनका व्यापार साझेदार स्टिभ वोज्नियाक र रोनाल्ड वेनले मिलेर एप्पल कम्पनीको स्थापना गरेका थिए । एप्पलले सन् १९८० मा १.८ बिलियन अमेरिकी डलरको बजार मूल्यका साथ सेयर बजारमा डेब्यु गरेको थियो ।
यस वर्ष नोभेम्बरमा, स्टिभ वोज्नियाक र स्टिभ जब्सको मूल एप्पल कम्प्युटर अमेरिकामा भएको लिलामीमा ४ लाख अमेरिकी डलरमा बिक्री भएको थियो । आइपडका ‘गडफादर’ भनेर चिनिने टोनी फडेलले बीबीसीसँग पहिलो आईफोन निर्माणको कथा साझा गरेका छन् ।

उनले पहिलो आईफोनको प्रोटोटाइप हराएको समेत खुलासा गरेका छन् । उनी हवाई यात्रा गर्नेक्रममा विमानबाट ओर्लिएर खल्तीमा हात हाल्दा फोनको प्रोटोटाइप नभेटेपछि आफु छक्क परेको बताएका थिए । टोनी फडेलले त्यति बेला स्टीव जब्सले के भन्नाल भन्ने डर लागेको बताएका छन् । यद्यपि, उनको खल्तीबाट खसेको प्रोटोटाइप विमानको दुई सिटको बीचमा भेटिएको बताए ।

यो समय थियो जब माइक्रोसफ्ट जस्ता कम्पनीहरूले फोनहरूमा व्यक्तिगत कम्प्युटरहरू एकीकृत गर्ने प्रयास गरिरहेका थिए । जहाँ एप्पलले आइपडलाई सुधारेर फोनको आकार दिने प्रयास गरिरहेको थियो । त्यतिबेला एप्पलले म्याकिन्टोस कम्प्युटरमा काम गरिरहेको थियो । त्यतिबेला कम्प्युटरको साइज पिङ पङ् टेबलजस्तो थियो ।

एप्पलका महान व्यक्तिहरू थिए तर उनीहरूसँग फोन बनाउन सक्ने सीप थिएन, त्यसैले टोनीले संसारका उत्कृष्ट विशेषज्ञहरूलाई भेट्ने विचार गरे । तर जब उनी स्वीडेनको एक रेस्टुरेन्टबाट अर्को टोलीसँग डिनर गरेर फर्के, उनले आफ्ना सबै सामानहरू हराएको थाहा पाए । उनी भन्छन्, ‘हामीलाई थाहा थियो यो प्रतिद्वन्द्वी कम्पनीले गरेको हो ।’ फोनमा किबोर्ड राख्नु पर्ने वा नराख्ने भन्ने विषयमा पनि बहस सुरु भएको थियो । जसका कारण टोलीभित्र ठूलो तनाव उत्पन्न भएको छ । स्टीभ आईफोनमा टचस्क्रिन भएको चाहन्थे, तर बाँकी टोली यसको विरुद्धमा थियो । अन्तत: निराश भएर एक दिन स्टिभ जब्सले स्पष्ट रूपमा भने- ‘जो टचस्क्रिनको विरुद्धमा छन् उनीहरूले टोली छोड्नुपर्छ ।’ यद्यपि टोलीले स्टीवबाट गोप्य रूपमा यसमा काम गर्‍यो ।

सन् २००७ मा सान फ्रान्सिस्कोमा भएको वार्षिक म्याकवर्ल्ड एक्सपोमा एप्पलका मालिक स्टिभ जब्सले पहिलो आईफोन लन्च गर्दा उनी हाँसेका थिए । तर, अहिले यो कम्पनी विश्वकै धनी कम्पनीमध्येको एक बनेको छ । र आईफोन प्रयोगकर्ताको संख्या लगातार बढिरहेको छ। एप्पलको पहिलो आईफोनमा टचस्क्रिन, वाइडस्क्रिन आइपड, मोबाइल फोन र इन्टरनेट ब्राउजर जस्ता सुविधाहरू थिए । सीएनएनका अनुसार लन्चिङका क्रममा स्टिभ जब्सले भनेका थिए, ‘म विगत साढे दुई वर्षदेखि यो दिनको प्रतिक्षामा थिएँ ।

पहिलो आईफोनको मूल्य ३९९ अमेरिकी डलर राखिएको थियो । यो आइफोनमा १६ जीबी मेमोरी, ३.५ इन्चको टचस्क्रिन र २ मेगापिक्सेल क्यामेरा जस्ता सुविधाहरू थिए ।

स्टिभ जब्सलाई आईफोन बनाउने आइडिया कहाँबाट आयो ?

२०१० मा डि८ सम्मेलनमा दिइएको एक अन्तर्वार्तामा, स्टीव जब्सले आफू ट्याब्लेट बनाउने योजनामा ​​काम गरिरहेको बताएका थिए । किबोर्डबाट कसरी छुटकारा पाउन सकिन्छ र मल्टिटच गिलास डिस्प्लेमा टाइप गर्ने विचार उनले लिए । यसका लागि उनले आफ्नो टिमसँग कुरा गर्दै के हामी मल्टिटच डिस्प्ले बनाउन सक्छौं, जसले गर्दा हामीले टाइपिङबाट हात छुटाउन सक्छौं, भनेर सोधेका थिए ।

स्टिभ जब्सले एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए, ‘लगभग छ महिना पछि, मेरो टोलीले मलाई मल्टिटच डिस्प्लेको बारेमा बोलायो र उनीहरूले मलाई प्रोटोटाइप डिस्प्ले देखाए ।’, उनले अगाडी भने,  ‘मैले यो मेरो एक महान युआइ सहकर्मीलाई दिएँ । उसले मलाई केहि हप्ता पछि कल गर्यो । मैले उसलाई रबर ब्यान्ड र केहि अन्य चीजहरू मार्फत स्क्रोल गरेको देख्दा, यो मलाई लाग्यो कि हामीले ट्याब्लेटको सट्टा फोन बनाउन सक्छौं ।’

उनले भने, ‘यसपछि मैले ट्याब्लेट प्रोजेक्टलाई अलग राखें किनभने फोन बढी महत्त्वपूर्ण थियो । त्यसपछि हामीले अर्को केही वर्ष आईफोनमा समर्पित गर्यौं । अब अरु आयोजनामा ​​काम गर्न सकिन्छ भन्ने महसुस भएपछि ट्याब्लेट आयोजनाको काम फेरि सुरु भयो ।’

आइफोनका कुन मोडलहरू अहिलेसम्म रिलिज भएका छन्?

एप्पलले अहिलेसम्म जम्मा २५ प्रकारका आईफोन मोडल वा सिरिज लन्च गरिसकेको छ ।
– २००७ मा पहिलो आईफोन
– २००८ मा आइफोन ३ जी
-२००९ मा आइफोन ३ जीएस
-२०१० मा आइफोन ४
– २०११ मा आइफोन ४ एस
-२०१२ मा आइफोन ५
-२०१३ मा आइफोन ५ एस
-२०१३ मा आइफोन ५ सी
– २०१४ मा आइफोन ६ र ६ प्लस
– २०१५ मा आईफोन ६ एस र ६ एस प्लस
– २०१६ आइफोन एसइ
-२०१७ मा आइफोन ७ र ७ प्लस
– २०१७ मा आइफोन ८ र ८ प्लस
– २०१७ मा आइफोन एक्स
– २०१८ मा आइफोन एक्सएस, एक्सएस म्याक्स र एक्सआर
– २०१९ मा आइफोन ११ सिरिज
– २०२० मा आइफोन १२ सिरिज
– २०२१ मा आइफोन १३ सिरिज
-२०२२ मा आइफोन एसइ तेस्रो जेन र १४ सिरिज
– २०२३ मा आइफोन १५ सिरिज
– २०२४ मा आइफोन १६ सिरिज

आईफोन बाहेक, एप्पलले अरू के बनाउँछ?

एप्पलले कम्प्युटर बनाउन सुरु गर्यो । कम्पनीले आफ्नो पहिलो ल्यापटप सन् १९९१ मा सार्वजनिक गरेको थियो । यसपछि कम्पनीले आफ्नो पहिलो म्याकबुक सन् २००६ मा लन्च गर्यो । यस बाहेक एप्पलले आईप्याड, आईफोन, स्मार्टवाच, एयरपड्स, भिजन र यी उपकरणहरूसँग सम्बन्धित सामानहरू बनाउँछ । एप्पलले आफ्नो पहिलो आईप्याड २०१० मा, स्मार्टवाच २०१५ मा, एयरपड्स २०१६ मा र भिजन २०२४ मा लन्च गरेको थियो ।

स्मार्टफोनको संसारमा आइफोनलाई सबैभन्दा सुरक्षित मानिन्छ। यसका धेरै कारण छन् । कम्पनीको आधिकारिक वेबसाइटका अनुसार आईफोनहरूमा ‘सेक्युरिटी चेक’ जस्ता सुविधाहरू समावेश छन्, जसले प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत जानकारी साझा गर्नबाट रोक्छ।

यद्यपि, यो सुविधा आईओएस १६ वा पछि चल्ने आईफोनहरूमा मात्र उपलब्ध छ । ‘सेक्युरिटी चेक’ अन्तर्गत आइफोनमा केही एपहरू उपलब्ध छन् जसले व्यक्तिगत जानकारीलाई सेयर हुनबाट जोगाउँछ । आईफोनमा ‘सुरक्षा जाँच’ सुविधा प्रयोग गर्न, प्रयोगकर्तासँग दुई-कारक प्रमाणीकरण प्रयोग गर्ने एप्पल आईडी हुनुपर्छ । आईफोन चोरी भएमा वा हराएमा, आईफोनमा एक विशेष सुविधा छ, जसले प्रयोगकर्ताको जानकारी गोप्य राख्छ । यस बाहेक ह्याकिङ भाइरस वा साइबर आक्रमणबाट जोगाउन मोबाइलमा फिचरहरू पनि उपलब्ध छन्, जसले आइफोनलाई अझ सुरक्षित बनाउँछ । यसको जीवित उदाहरण पेगासस सफ्टवेयरसँग सम्बन्धित केस हो जुन गत वर्ष प्रकाशमा आएको थियो। यस समयमा, धेरै भारतीय राजनीतिज्ञहरूको आईफोनहरूमा सुरक्षा सम्बन्धी अलर्ट आयो ।

आइफोनलाई लिएर प्रयोगकर्तामा अर्कै किसिमको क्रेज देखिएको छ । जसका कारण धेरै पटक प्रयोगकर्ताहरूले धेरै महँगो मूल्य तिरेर पनि आईफोन किन्न रुचाउँछन् । गत वर्ष (२०२३) पहिलो मोडलको आइफोन (२००७ मोडल) किन्न एक व्यक्तिले १, ९०, ३७२ अमेरिकी डलर तिरेपछि यस्तै घटना बाहिर आएको थियो । यस आईफोनको विशेषता यो पहिलो ४ जीबी मोडलको आईफोन थियो । न्युज कारखाना

काठमाडौँ । अष्ट्रेलियाका वैज्ञानिकहरूले भूकम्पीय तरंगहरूको विश्लेषणबाट आश्चर्यजनक नतिजा फेला पारेका छन् ।

अनुसन्धानमा पृथ्वीको बाहिरी कोरमा औंठीको आकार रहेको पत्ता लागेको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् । वैज्ञानिकहरुका अनुसार रहस्यले भरिएको पृथ्वीको केन्द्रमा पहिलो पटक औंठीको आकारको क्षेत्र देखिएको छ । यो क्षेत्र हाम्रो ग्रहको चुम्बकीय क्षेत्रको गतिशीलताको बारेमा नयाँ रहस्य प्रकट गर्दै, पृथ्वीको तरल कोर भित्र अवस्थित छ ।

अस्ट्रेलियन नेसनल युनिभर्सिटी (एएनयू) का वैज्ञानिकहरूले यसलाई डोनट अर्थात् गोलो आकारको रूपमा वर्णन गरेका छन् । वैज्ञानिकहरूका अनुसार पृथ्वीको तरल कोर भित्रको संरचना तल्लो अक्षांशमा मात्र पाइन्छ र भूमध्य रेखासँग समानान्तर हुन्छ ।

साइन्स एडभान्सेसमा प्रकाशित अध्ययनका अनुसार पृथ्वीमा दुईवटा कोर तह छन् । भित्री कोर जो ठोस तह हो र बाहिरी कोर तरल हो । आवरणले पृथ्वीको कोरलाई घेरेको छ । नयाँ खोजले पृथ्वीको बाहिरी कोरको माथिल्लो भागमा रिंग आकारको क्षेत्र समावेश गर्दछ, जहाँ तरल कोरले आवरणलाई भेट्छ । यो खोज गर्ने अनुसन्धान टोलीले ठूला भूकम्पबाट उत्पन्न हुने तरंगहरूको विश्लेषण गरेको थियो ।

भूभौतिकशास्त्री प्रोफेसर हार्भोजे टकालसीसले यी तरंगहरू पृथ्वीबाट गुज्रिन्छन्, जसले वैज्ञानिकहरूलाई यसको आन्तरिक संरचनाको बारेमा जानकारी दिने बताएका छन् । उनले भने शोधकर्ताहरूले तरल कोरको बाहिरी भाग र आवरणको बीचमा जाने भूकम्पीय छालहरू कसरी सुस्त हुन्छन् भन्ने कुरामा केन्द्रित थिए । उनले भने, ती छालहरूको बाटो र तिनीहरूको बित्ने समय हेरेर हामीले पृथ्वीको बाहिरी भागमा छालको यात्रालाई पुन: निर्माण गरेका छौं ।

भूमध्य रेखासँग समानान्तर केन्द्रित रिंग क्षेत्र

वैज्ञानिकहरूका अनुसार छालहरू सुस्त हुँदा यसको बाहिरी कोरमा भूमध्य रेखासँग समानान्तर केन्द्रित रिंग आकारको क्षेत्र पत्ता लाग्यो । भूकम्पको तुरुन्तै अवलोकन गर्नुको सट्टा, वैज्ञानिकहरूले झटका केही घण्टा पछि छालहरू बीचको समानताको विश्लेषण गरे । अध्ययनका सह-लेखक डा. सियाओलोङ माले भने, यो खोजले पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रको गतिशीलताका केही रहस्यहरू उजागर गरेको छ । न्युज कारखाना